AQSh prezidenti Donald Tramp "Ierýsalimdi Izrail astanasy dep resmi túrde moiyndaityn ýaqyt jetkenin" jariialady. 6 jeltoqsanda sóilegen Tramp Memlekettik departamentke AQSh-tyń Izraildegi elshiligin Tel-Avivten Ierýsalimge kóshirýge tapsyrma bergenin de aitty, dep jazady Azattyq.
Elshilikti kóshirý jumystary úsh jyldan tórt jylǵa deiingi ýaqytqa sozylýy múmkin.
Degenmen Tramp izraildikter úshin de, palestinalyqtar úshin de tiimdi beibit kelisimniń jasalýyna qolynan kelgenshe yqpal etetinin málimdedi.
AQSh Kongresi 1995 jyly federaldyq úkimetti Ierýsalimdi Izrail astanasy dep tanýǵa jáne AQSh elshiligin osy qalaǵa kóshirýge shaqyryp, Ierýsalim týraly zań qabyldaǵan. "Bul zańdy Kongrestegi qos partiia kópshilik daýyspen qoldady jáne jarty jyl buryn ǵana senatta biraýyzdan daýys berý arqyly bekitildi" dedi Tramp.
Degenmen, 20 jyldan astam ýaqyt boiy burynǵy AQSh prezidentteri zańdy oryndaýdan jáne Ierýsalimdi Izrail astanasy dep tanýdan bas tartyp kelgen.
Prezidentter Ierýsalimdi Izrail astanasy dep moiyndaýdan bas tartý beibit kelisim jasaýǵa túrtki bola ma dep, zańdy qoldanbai kelgen. Tramp keibir sarapshylardyń burynǵy prezidentter bul máselede batyl bola almady degenin, biraq olar sol kezdegi faktiler boiynsha zańnan oń nietpen ǵana bas tartqanyn eske saldy.
"Jiyrma jyldan astam ýaqyt bas tartyp kelgende Izrail men Palestina arasynda berik beibit kelisim ornata almadyq. Osy jolmen júre bersek, jaǵdai jaqsy jaǵyna qarai ózgeredi deý aqymaqtyq bolar edi" dedi Tramp.
AQSh prezidenti buǵan deiin Izrail, Palestina avtonomiiasy, Saýd Arabiiasy, Egipet pen Iordaniia basshylarymen telefonmen sóileskeninde Vashington Ierýsalimdi Izrail astanasy dep moiyndap, elshiligin osy qalaǵa kóshiretinin habarlaǵan bolatyn.
AQSh memlekettik hatshysy Reks Tillersonnyń 6 jeltoqsanda taratqan málimdemesinde Tramptyń sheshimi naqty jaǵdaiǵa sai kelip turǵany, sebebi Ierýsalimde Izraildiń zań shyǵarý organy, Joǵarǵy soty, prezident keńsesi men premer-ministr kabineti ornalasqany aitylady.
"Biz prezident sheshim qabyldamas buryn kóp elmen, serikterimizben jáne odaqtastarymyzben keńestik. Biz bul sheshimniń myzǵymas beibitshilik ornatýǵa múmkindik týdyratynyna senemiz" dedi Tillerson.
Arab elderiniń basshylary Donald Tramptyń sheshimin qatań synǵa aldy. Eýropa Odaǵynyń (EO) syrtqy saiasat jónindegi bas komissary Federika Mogerini palestinalyqtar men izraildikter arasyndaǵy bolashaq beibit kelissózge nuqsan keltiretin kez-kelgen qadamnan tartyný qajetin málimdedi. Frantsiia syrtqy ister ministrligi Ierýsalim mártebesi Izrail-Palestina kelissózi nátijesinde anyqtalýy tiis ekenin málimdedi.
Ierýsalimdi Izrail astanasy dep tanyp, AQSh elshiligin Ierýsalimge kóshirý halyqaralyq kelisimge qaishy. Batys elderiniń kópshiligi Ierýsalimdi Izraildiń astanasy dep moiyndamaidy. Palestinalyqtar musylman, hristian jáne evreilerdiń kieli oryndary shoǵyrlanǵan qalanyń eski bóligi - Shyǵys Ierýsalimdi ózderiniń astanasy dep tanýdy talap etip otyr.
