Aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Aqberen Elgezek QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Qazaqstan» telearnasyna bergen suhbatyndaǵy negizgi messedjder týraly pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Jalpy suhbattaǵy birneshe messedj meniń nazarymdy erekshe aýdardy. «Ádildik», «ádilettilik» degen sózderdi birneshe ret qaitalap aitty. Biz ádildikke ábden sýsap, shóldep qalǵan elmiz ǵoi, sondyqtan «ádilet», «ádildik» degen sózderdi óte jii aitqany júregime qondy. «Eńbekqorlyq» degen sózdi de kóp aitty. Biz ózimiz eńbek etpesek, syrttan eshkim eshteńe ákep bermeitinin aitty. Álemdegi damyǵan elderdiń bári ózinen-ózi ondai deńgeige jetken joq. Onyń bári bilim men eńbek arqyly keldi. Suhbattyń sol tustary qatty unady. «Qazaqtyń taǵdyry óz qolynda» degen messedjdi basa aitty. Bir ǵana otan bar ekenin, táýelsizdikti kózimizdiń qarashyǵyndai saqtaýymyz kerektigin aitty. Qazaqtyń erkin el retinde irgesin nyǵaitýǵa qajet degen úlken qundylyqtardyń bárin qamtydy deýge bolady. Memleket basshysynyń aýzymen aitylýy kerek dep kútken máseleler aityldy, qysqasy», - dedi qalamger.
Sondai-aq, ol qańtar oqiǵasy haqynda «bári de stsenarii boiynsha bolǵan» degenge saiatyn pikirlermen kelispeitinin aitady.
«Qańtar tragediiasy boiynsha tergeý áli aiaqtalǵan joq. Biz asyǵyp otyrmyz. Bir aidan astam ǵana ýaqyt ótti ǵoi. Osy bir aidyń ishinde túsimizge de kirmegen, armandaýǵa qorqatyn nárseler boldy. Sondyqtan kishkene sabyrǵa kelip, tergeýdiń aiaǵyn kútýimiz kerek. Qazirdiń ózinde joǵary jaq bolsyn, ár salada tazarýdyń alǵysharttary baiqalyp qaldy. Bul endi toqtamaityny belgili. Óitkeni Prezident batyl sheshim qabyldai alatynyn jáne barlyq baqylaý men bilikti óz qolyna alǵanyn kórsetti. Munyń bári stsenarii dep aitýǵa kelmeidi. Stsenarii dep júrgender bar ǵoi, stsenarii bolsa, mynandai dúnielerdi jasaý múmkin bolmas edi», - deidi aqyn.
Aqberen Elgezek qańtar oqiǵasy kezinde Ujymdyq qaýipsizdik shart týraly uiymnyń kómekke kelýimen bailanysty ýaiymy bolǵanyn da jasyrmady.
«Bárimizdiń kókeiimizde bir ýaiym bolǵan edi. «Soltústik kórshimizdiń yqpalyna túsip qaldy» dep oilap júrgenbiz. Biraq Resei Prezidenti Qazaqstanmen arada eshqashan jer máselesi, shekara máselesi kóterilmeitinin aitty. «Biz táýelsiz memleketter retinde teńquqyqty deńgeide aralasamyz» degen tuspaly da elge, sonymen qatar, alys-jaqyn memleketterge úshbý sálem retinde estildi. Ash qalsaq ta, táýelsiz bolǵanymyz artyq, Ony biz qańtar oqiǵasynda tolyq sezindik dep oilaimyn. Memleketimizdiń irgesi shaiqalyp, halifat pa, basqa bir qurylym bolyp kete jazdadyq.
Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uiymynyń bitimgerlik kontingentin shaqyrý týraly óte durys máseleni túsindirdi. «UQShU áskeri Reseidiń jeke menshik áskeri emes» ekenin, sol sátte Qazaqstandaǵy jaǵdaidyń rettelýi Reseidiń ǵana emes, uiymǵa múshe ózge elderdiń de geosaiasi múddesine sai bolǵanyn sebebin kórsete otyryp túsindirdi. Óitkeni irgesindegi Qazaqstanda lań bolyp jatqany Reseige de, Qyrǵyzstanǵa da, ózge elderge de qajet emes. Qańtar oqiǵasy kezinde tek Qazaqstannyń ǵana emes, UQShU-ǵa kiretin elderdiń de múddesi qorǵaldy. Sony diplomat retinde, saiasatker retinde basa aitty», - dedi Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary.
Qoǵam qairatkeri Prezident suhbaty týraly áleýmettik jelide tarap jatqan pikirlerge de toqtaldy.
«Áleýmettik jelide «Prezident óz suhbatynda ana máseleni bylai dep aitýy kerek edi», «myna máseleni búi dep aitý kerek edi» dep jazyp jatyr. Memleket basshysy irgeli, iri máselelerdi aitýy kerek. Qalǵanynyń bárin, túsindirý jumystaryn memlekettik mashina atqarýy kerek. Sol úshin qurylǵan aqparattyq-ideologiialyq qurylymdar bar. Prezident negizgi, iri kontseptýaldyq dúnielerdi aitýy kerek. Ár máseleni ejiktep, tápsirlep otyrý onyń deńgeiindegi sharýa emes. Buryn Nursultan Nazarbaevtyń Joldaýyn bastan-aiaq taldap, jiliktep beretin edi ǵoi. Qazirgi Prezidenttiń kezinde nege olai istemeitinin men túsinbeimin. Sonyń saldarynan halyqtyń ishinde túsinbeýshilik bolyp jatýy múmkin», - dedi ol.
Onyń paiymynsha til reformasy, latyn álipbiine kóshý máselesi boiynsha da Prezidenttiń ustanymy aiqyn.
«Latynǵa bailanysty aitsaq, óz basym soltústik kórshimizdiń yqpaly bar ekenin bilem. Áitpese, bári daiyn. Qanshama nusqasy súzgiden ótti?! Qazir latyn grafikasyn engize salýdyń eshqandai qiyndyǵy joq. Kezinde latynǵa kóshýdiń shyǵyny shash etekten ekenin aitqandar boldy. Qazirgi kezeńde biznestiń bári kóship aldy. Kez kelgen dúnieniń latynsha ataýy daiyn tur. Bul ózi zańdy protsess bolyp ketti. Bul jerde taza geosaiasi másele ǵana bar dep oilaimyn. Qalǵan jaǵynan latynǵa kóshý boiynsha eshqandai másele kórip turǵan joqpyz. Biraq Prezidentke bizge qaraǵanda kóp nárse aiqyn ǵoi. Sol turǵydan alǵanda, asyqpaiyq dese, asyqpaý kerek», - dep túiindedi Aqberen Elgezek.
