Qazaqstanda sońǵy birneshe jyldaǵy eń úlken saiasi báseke bastaldy. Quryltai depýtattaryn sailaý aldyndaǵy úgit-nasihat naýqanynyń shymyldyǵy túrildi. «Ádilet» partiiasy da bul báigege úlken daiyndyqpen kiristi: elimizdiń ár túkpirinde 20 aimaqtyq, 226 aýmaqtyq shtabyn quryp, 30 myńǵa jýyq senimdi ókilin attandyrdy, dep habarlaidy Ult.kz.
Búgin respýblikalyq sailaýaldy shtabtyń ashylýynda partiia tóraǵasy Aibek Dadebai
Shtab jumysyn ashqan Aibek Dádebai partiia daiyndyq kezeńin aiaqtap, endi elimizdiń barlyq óńirinde sailaýshylarmen belsendi jumysqa kirisetinin aitty.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń reformalary elimizde túbegeili, oń ózgeristerge jol ashyp, Táýelsizdigimizdiń tuǵyryn bekemdei tústi. Biylǵy jalpyhalyqtyq referendýmda qabyldanǵan jańa Konstitýtsiia saiasi júiemizdiń jańa arhitektýrasyn qalyptastyryp, memlekettiligimizdi nyǵaita túsýge kepildik bolyp otyr. Konstitýtsiialyq qundylyqtar – «Ádilet» partiiasynyń da negizi, ózegi. Biz – eldegi aýqymdy jańǵyrý kezeńinde dúniege kelgen jańa formattaǵy partiiamyz. Bizdiń saiasi kúshimiz Qazaqstanmen birge ósip, birge damyp keledi. Biz óz bolashaǵymyzdy da, balalarymyz ben nemerelerimizdiń bolashaǵyn da Qazaqstanmen bailanystyramyz. Sondyqtan memlekettiń odan ári damýyna degen jaýapkershiligimizdi tereń sezinemiz. Ár azamattyń únin estip, halyqtyń suranysy men qoǵamnyń qajettiligin, eldiń tańdaýyn negizge ala otyryp jumys isteýge daiynbyz. Óitkeni dál osy qundylyqtar Qazaqstannyń keleshek damýynyń berik irgetasyna ainalýy tiis», - dedi partiia tóraǵasy.
Partiia keiin resmi saitynda «Ádiletti bolashaq úshin» dep atalǵan baǵdarlamasyn jariia etti. Halyqtyń basty máselelerin qozǵap, jurttyń jaǵdaiy men eldiń erteńin sóz etken baǵdarlamada jeti strategiialyq maqsat pen on negizgi basymdyq belgilengen. Baǵdarlamanyń ózegin - «Zań men tártip», «Tiimdi institýttar», «Kúshti óńir – qýatty memleket», «Tsifrlyq memleket», «Ádiletti ári básekeli ekonomika», «Áleýmettik jaýapkershilik pen ataýly qoldaý» jáne «Adam kapitalyna investitsiia» siiaqty baǵyttar qamtidy.
Ýáde berý ońai, biraq partiia azamattardyń kúndelikti turmys-tirshiligine tikelei áser etetin túitkilderdi qalai sheshkeli otyr, taldap kórelik.
Turǵyn úi: «Óz úiim – óleń tósegim» dei alamyz ba?
Qazaqtyń sheri de, zary da – baspana. Turǵyn úi máselesin sheshpeiinshe, áleýmettik turaqtylyq pen qoǵamdyq kelisim týraly sóz qozǵaý da bos áýreshilik. «Ádilet» partiiasy osy máseleni túbegeili sheshýdi óz moinyna alyp otyr. Jan basyna shaqqanda tarlyq etetin páter kólemin ulǵaitýdy mindetine aldy.
«30m². Ár otbasyǵa barynsha jaily turǵyn úi jaǵdaiy jasalsyn. Bizdiń birinshi maqsatymyz – Qazaqstannyń ár azamatyna orta eseppen 30 sharshy metr turǵyn úi bolsyn deimiz. Elimizdiń turǵyn úi qory ozyq qarqynmen óse bermek, ondaǵan myń otbasy tozǵan, qulaǵaly turǵan úilerden kóshiriledi, qiyndyqqa tap bolǵan úlestik qurylys nysandarynyń bári aiaqtalady», - dep jazylǵan baǵdarlamada.
Biz sarapshy, Qazaqstan qoǵamdyq damý institýtynyń «MediaLab» Ortalyǵynyń basshysy Jaqsybek Jienalievten osy máselege qatysty pikir surap, eldegi turǵyn úige qatysty qazirgi jaǵdaiǵa baǵa berýin, sondai-aq, «Ádilet» kózdep otyrǵan maqsattyń qanshalyqty oryndalýy múmkin ekenin surady.
«Baspana ár otbasynyń qaýipsizdigi, turaqtylyǵy, balalardyń bolashaǵy jáne erteńgi kúnge degen senim. Sońǵy úsh jylda memleket 30 453 jaldamaly páter berip, 23 818 jeńildetilgen turǵyn úi nesiesin rásimdegen. Barlyǵy shamamen 54 myń otbasy ǵana baspanamen qamtyldy. Bul kórsetkishti kezekte turǵan azamattardyń sanymen salystyrsaq, qazirgi qarqynnyń jetkiliksiz ekeni anyq kórinedi. Sonymen qatar turǵyn úi men jaldaý aqysynyń baǵasy kóptegen otbasynyń tabysynan jyldamyraq ósýde. Sońǵy bes jylda medianalyq jalaqy 122,5%-ǵa artqanymen, kóptegen óńirlerde turǵyn úi baǵasy men jaldaý quny odan da joǵary qarqynmen qymbattady. Sondyqtan turaqty tabysy bar otbasylardyń ózi baspanaly bolýdy keiinge qaldyrýǵa májbúr.
Taǵy bir mańyzdy kórsetkish – turǵyn úimen qamtamasyz etilý deńgeii. Qazaqstanda bir adamǵa orta eseppen 21 sharshy metr turǵyn úiden keledi. Al damyǵan memleketterde bul kórsetkish 38–66 sharshy metrdiń aralyǵynda. Bul elimizde turǵyn úi qoryn ulǵaitýǵa jáne halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa áli de úlken múmkindik bar ekenin kórsetedi», – dedi ol.
Sarapshynyń sózinshe, kez kelgen memlekettik baǵdarlamanyń nátijesi qarapaiym ári túsinikti kórsetkishtermen baǵalanýy kerek.
«Jyl saiyn el boiynsha jáne ár óńirde turǵyn úi nemese turǵyn úi kómegin alǵan azamattardyń úlesin jalpy kezektegi adamdar sanyna qatysty jariialap otyrý. Osyndai biryńǵai kórsetkish turǵyn úi saiasatynyń qanshalyqty tiimdi jumys istep jatqanyn qoǵamǵa ashyq baǵalaýǵa múmkindik beredi. Turǵyn úi saiasaty eń aldymen halyqtyń naqty qajettiligine negizdelýi tiis. Qarjylandyrý kólemi, qurylys qarqyny jáne memlekettik qoldaý turǵyn úige muqtaj adamdardyń sanyna tikelei bailanysty bolǵanda ǵana áleýmettik saiasat tiimdi ári ádil bolady. Mundai tásil turǵyn úi kezegin birtindep qysqartyp, otbasylardyń ómir sapasyn jaqsartýǵa jáne azamattardyń memlekettik baǵdarlamalarǵa degen senimin arttyrady», – deidi ol.
Sondai-aq, «Ádilet» partiiasy bankke shapqylap, qaǵaz jinaýdan sharshaǵan halyq úshin ipoteka rásimdeý protsesi tolyqtai tsifrlyq júiege kóshirýge ýáde berdi. Baǵdarlamadaǵy eń qyzyq jańalyqtyń biri – «arendamen satyp alý» mehanizmi bolyp otyr. Bul júie boiynsha azamattyń ai saiyn tóleitin jaldaý aqysynyń bir bóligi keiin úidiń ózindik qunyna eseptelip otyrady.
Aýyl taǵdyry – el taǵdyry: aýyldyq jerlerdi jańǵyrtý
Aýyl – ulttyń besigi, rýhaniiattyń qainar kózi, ata-baba amanaty. Biraq búginde aýyldaǵy aǵaiynnyń jaǵdaiy qaladaǵymen salystyrýǵa kelmeidi. Partiia ustanymy anyq: aýyl adamy da sapaly bilim men meditsinaǵa, zamanaýi infraqurylymǵa teńdei qol jetkizýi tiis.
Osy maqsatta aýyl halqynyń 90 paiyzy qonystanǵan 3,5 myń tirek jáne spýtniktik eldi meken qaita jańǵyrtylady. Aýyldardyń zamanaýi infraqurylymy dál osy eldi mekenderdiń negizinde qalyptasady.
Baǵdarlamada aýyldyq eldi mekenderdi jyldam internetpen qamtamasyz etý, tozyǵy jetken aýyz sý júielerin jańartý, elektr jelileriniń turaqty jumysyn ornatý jáne tas joldardyń sapasyn jaqsartý mindettelgen.
Aýylǵa tek agrarlyq sektor retinde qaraý durys emes. Sondyqtan agrotýrizm, qyzmet kórsetý salasy, qolóner men tsifrlyq jumys oryndaryn ashý arqyly aýyl ekonomikasyn túzetý usynyldy. Aýylǵa barǵan muǵalim, dáriger men ózge de bilikti mamandarǵa beriletin áleýmettik qoldaý men baspana máselesin sheshý sharalary ult bolashaǵyna salynǵan investitsiia desek artyq aitqandyq emes.
Biznes jáne eńbek naryǵy: million múmkindik
Shaǵyn jáne orta biznes – kez kelgen memlekettiń berik dińgegi. Partiia baǵdarlamasynan baiqaǵanymyzdai, orta biznestiń ekonomikadaǵy úlesin qazirgi mardymsyz 7 paiyzdan 20 paiyzǵa arttyrý kózdelgen. Sonymen birge, biznesti negizsiz tekserýden qorǵaý, biýrokratiialyq bógetterdi joiý, ekonomikalyq daýlardy azamattyq-quqyqtyq tártippen sheshý arqyly kásipkerdiń iyǵynan ákimshilik júkti alyp tastaý mindettelip otyr. Memlekettik qoldaý da endi óndirisin keńeitip, jańa jumys oryndaryn asha alatyn naqty kásiporyndarǵa berilmek.
Baǵdarlamada 2031 jylǵa deiin elde keminde 1 million sapaly jumys ornyn qurý mindeti qoiylǵan. Óńir ákimderiniń jumysy endi jalań eseppen emes, ár 10 myń turǵynǵa jyl saiyn keminde 100 sapaly jumys ornyn ashý kórsetkishimen baǵalanatyn bolady. Eńbek naryǵyn tsifrlandyrý arqyly azamattardyń tájiribesi men qabiletine sai bos jumys oryndaryn avtomatty túrde taýyp beretin júie qurý usynylyp otyr. Múmkindigi shekteýli azamattardy jumyspen qamtý úshin belgilengen kvotalardyń aty ǵana emes, zaty oryndalýy tiis.
Áleýmettik qorǵaý: kómek shyn muqtajǵa jetýi tiis
«Ádilet» partiiasy áleýmettik saiasatta aqshany ońdy-soldy shashýdan arylyp, ataýly qoldaý qaǵidatyn usynǵan. Qoldaý júiesi adamdy masyldyqqa emes, qoǵamdaǵy belsendiligin kúsheitýge baǵyttalýy kerek. Partiia inkliýziia salasynda tóńkeris jasaǵysy kelip otyr. Endi «jeke áleýmettik vaýcherler» engiziledi. Bul qaǵida boiynsha memleket bóletin qarajat qyzmet kórsetýshi mekemege emes, naqty muqtaj azamattyń ózine beriledi jáne ol qyzmetti qai jerden alýdy ózi tańdaidy.
Erekshe qajettiligi bar balalardyń ata-analary úshin «bir tereze» qaǵidaty usynylǵan. Diagnostikadan bastap ońaltýǵa deiingi barlyq protsesti bir jerden alý ábigerge túsken analardyń júgin jeńildetpek.
Bilim men densaýlyq: adam kapitalyna salynǵan investitsiia
Qazir qolynda diplomy bar, biraq qolynan is kelmeitin mamandar zamany ótti. Bilim júiesi naqty naryqqa qajetti kadrlardy daiarlaýǵa kóshýi tiis.
2028 jylǵa deiin balabaqsha kezeginde turǵan 2-6 jas aralyǵyndaǵy búldirshinderdi tolyq qamtý, al 2031 jylǵa deiin 300 myń jańa oqýshy ornyn salý mejelengen. Aýyldyq tirek mektepter jelisin qurýmen qatar, jaratylystaný, injenerlik jáne IT baǵytyn damytý úshin óńirlerde STEM-synyptar ashylmaq. Kolledjderdegi dýaldy oqytýdy 45 paiyzǵa jetkizip, stýdentterdi tikelei óndiris oryndarynda tájiribeden ótkizý kózdelgen.
Partiia densaýlyq saqtaý salysyna da ózindik ózgeris engizbek. Júrek-qan tamyry aýrýlarynyń aldyn alý, kardiologiialyq ońaltý, elektrondy densaýlyq pasportyn damytý jáne ana men bala densaýlyǵyn qorǵaýdy nazaryna alyp otyr. Jyl saiyn 40 myń jasty jumyspen qamtý, jas kásipkerlerge granttar berý jáne jumys isteitin jastarǵa arnalǵan óńirlik ipotekalyq baǵdarlamalardy damytý usynyldy.
«Ádilet» partiiasynyń «Ádiletti bolashaq úshin» baǵdarlamasy jalań ýáde men qurǵaq sózdiń jiyntyǵyndai kórinbeidi. Partiia ulttyń janyna batqan áleýmettik «syzdaýyqtardy» emdeýge bilek sybana kirisetinin málimdep otyr. Árine, qaǵaz betindegi aishyqty sózderdiń naqty iske ainalýy úshin ýaqyt synynan, halyqtyń tarazysynan ótýi kerek. Degenmen, bastamanyń túpki maqsaty aiqyn: shyn muqtajǵa qoldaý kórsetip, árbir qazaqstandyqtyń óz elinde eńsesin tik ustap ómir súrýin qamtamasyz etý.
Sailaýaldy baǵdarlamanyń tolyq mátinin "Ádilet" partiiasynyń saitynan oqi alasyzdar.
Daiyndaǵan: «Ádilet» partiiasynyń baspasóz qyzmeti. «Ádilet» partiiasy» QB sailaý qorynyń qarajaty esebinen tólendi. Tapsyrys berýshi: N.T. Myńjasarov.
