Búgin Sh.Shaiahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵynyń uiymdastyrýymen «Bekitilgen terminderdiń ǵylym tilin damytýdaǵy orny» atty onlain-seminar ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Ártúrli ǵylym salasynda keńinen qoldanylatyn tól terminderdiń kóp bolýy memlekettik tildiń mártebesin asyryp, mereiin ósire túsedi. Qazaq tili ǵylym tili bolýy úshin, eń aldymen, onyń qalyptasqan terminderi bolýy tiis. Al, termin qalyptastyrýdyń tásili kóp.
Onlain-seminar jumysy osy baǵytta órbidi. Mádeniet jáne sport ministrligi Til saiasaty komitetiniń tóraǵasy Ádilbek Qaba termin halqymyzdyń uǵymyna sai bolýy kerektigin aityp, qabyldanyp jatqan terminderdiń ǵylym salasynan óz ornyn turaqty tabýy mańyzdy ekendigine toqtaldy.
«Terminniń o basta paida bolǵan eliniń tilinen tótelep emes, aralyq til arqyly aýdarý úrdisi keshegi keńestik kezeńnen beri keń etek jaiǵany aqiqat. Munyń ult uǵymyna aýyr tietini óz aldyna, túpki maǵynasynan alshaqtatyp jiberýi múmkin. Quldyq sanadan qutylyp, qazaq tilinde jańa sóz týdyrý, sózsiz, ardaqty ana tilimizdiń órisin keńeitip, sózdik qorymyzdy baiyta túsedi», – dedi ol.
Terminologiiany birizdendirý, terminjúie qalyptastyrý qazaq tilin ǵylym tili retinde damytý úshin asa mańyzdy. QR Úkimeti janyndaǵy Respýblikalyq terminologiia komissiiasy maquldaǵan terminderdiń qoldanys aiasyn keńeitý, sapasyn arttyrý máselesi, ǵylym tilin damytýdaǵy halyqaralyq jáne tól terminderdiń arasalmaǵyn aiqyndaý máseleleri onlain basqosýdyń ózekti taqyrybyna ainaldy.
«Nazarbaev Ýniversiteti» DBBU Qazaq tili kafedrasynyń professory, filologiia ǵylymdarynyń doktory Sarqyt Álisjan «Ǵylym tilin damytýdaǵy halyqaralyq jáne tól terminderdiń ara salmaǵy» jónindegi baiandamasynda ǵylym salasynda til ǵylymi qatynas úshin qyzmet etetinin aityp ótti.
«Tildiń ǵylymi qarym-qatynas úshin negizgi úsh qyzmetin basa kórsetken jón. Olar: birinshiden kognitivtik (oilaý), ekinshiden akkýmliativtik (bilimniń shoǵyrlanýy), úshinshiden kommýnikativtik (mamandardyń ózara qarym-qatynasy). Terminologiialyq leksika quramyndaǵy halyqaralyq jáne tól sipat ǵylym salasyndaǵy tildiń osy qyzmetterimen bailanystyra qaralǵany jón», – dep atap kórsetti Sarqyt Álisjan.
Filologiia ǵylymdarynyń doktory, UǴA akademigi Sherýbai Qurmanbaiuly bolsa bekitilgen kei terminderdiń eldiń qulaǵy endi úirenip, sińisti bola bergende qaita ózgerip ketip jatqanyna alań bildirdi. Jalpy keibir elderde «halyqaralyq termin» degen uǵymnyń ózi shartty maǵynaǵa ie, Ahmet Baitursynuly bastaǵan Alash ardaqtylarynyń ótken ǵasyrdyń basyndaǵy eńbekterine súiene otyryp, ana tilinde oilaityn halyq óz uǵymyn anyq bildire alady. Ol úshin tujyrym tabandy, baǵyt aiqyn bolýy kerek dep oi qorytty.
Jiyn sońynda qatysýshylarǵa biliktilik elektrondy sertifikaty tabystaldy.
