Amerikalyq-mysyrlyq ǵalym Rana el Kaliýbi adamdardyń minez-qulqyn, sezimderin zertteý maqsatynda kompiýterlik kórý, mashinalyq oqytý men ǵylymi derekterdi qoldanady. Ol – «Affectiva» kompaniiasynyń quryltaishysy ári bas direktory. Rana el Kaliýbi jasandy intellekt pen adam qarym-qatynasyndaǵy mańyzdy jaittarǵa nazar aýdarady.
Meniń anam Kairdan 5,000 mil qashyqtyqta turady. Ol maǵan telefon soqqan kezde, meniń «sálem» nemese «mende bári jaqsy» degen sózimnen kóńil-kúiimdi bilip qoiady. Sebebi, bizdiń aramyzda ózara jaqyndyq pen senim bar. Sol senimniń arqasynda ol meniń bir aýyz sózimnen jaǵdaiymdy túsine alady.
Biraq qazirgi zaman adamdary siiaqty men de ýaqytymnyń belgili bóligin tehnologiiamen tildesip ótkizemin. Alaida, uialy telefonym meniń anam nemese qurbym siiaqty daýysyma qarap kóńil-kúiimdi tani almaidy.
Bul másele jasandy intellektiniń keń taralýymen baiqala bastady. Sebebi, jasandy intellekt bizben qatar jumys istep, kóligimizdi basqaryp, densaýlyǵymyzdy baqylaýǵa kómektesedi. Al bul óz kezeginde ózara senim, janashyrlyq pen ádepke negizdelgen jańa áleýmettik qarym-qatynasqa jol ashty.
Jasandy intellekt bizge senim arta ala ma?
Bizge bárinen buryn senim kerek. Biz ózimiz senbegen adammen jumys istemegen siiaqty, jasandy intellektimen qarym-qatynasta da osy ustanymnan aýytqi almaimyz.
Jasandy intellekt pen adam arasyndaǵy senim máselesi talaidan beri kóterilip keledi. Máselen, jartylai avtonomdy avtokólikterdi alaiyq. Bul kólikter áli de damý ústinde bolǵandyqtan, jasandy intellekt qaýipti aimaqqa kirgen kezde kólik basqarýdy adamǵa tapsyrýdy talap etedi. Biraq jasandy intellekt qalaisha adamǵa senim arta alady? Adamnyń sharshańqy nemese nazarynyń basqa jaqta bolmaǵanyna kim kepildik beredi? Sol sebepten jasandy intellekt adamnyń emotsionaldy jáne kognitivti jaǵdaiyn túsinip, oǵan qai kezde senim arta alatynyn anyqtai bilýi kerek.
Osy jerde adam men mashina qalaisha ózara senimge negizdelgen qarym-qatynas qurady degen zańdy suraq týady.
Jasandy intellekt – janashyr dos
Garvard biznes mektebiniń tehnologiia jónindegi professory Fransis Freidiń aitýynsha, janashyrlyq adamdar arasynda senim týdyratyn mańyzdy element sanalady. Sol sebepten, adam men mashina arasynda senim qalyptastyrý úshin janashyrlyq sezimi kerek.
Ol úshin mashinaǵa emotsionaldy intellekt algoritmderin júkteýge bolady. Adamdar arasyndaǵy seriktestik siiaqty, jasandy intellekt sizdiń emotsionaldy jai-kúiińizdi túsinetin bolady. Osylaisha, ol qai kezde kólik basqarýdy adamǵa tapsyrýǵa bolatynyn nemese jumyskerlerdiń búgingi kóńil-kúiin bile alady.
Bul óte sýbektivti jáne qiiali ideia bolyp kórinýi múmkin. Biraq, cońǵy kezdegi jasandy intellektpen jasalyp jatqan zertteýlerge qarasaq, onyń adamzat balasyna tigizer paidasy shash etekten. Eń bastysy adamzat tehnologiiany qai baǵytta qoldanyp, jasandy intellekt arqyly álemdi qalai ózgertkisi keletinin bilýi kerek.
Jasandy intellekt jáne ádeptilik qaǵidalary
Adammen tikelei jumys isteitin jasandy intellekt ol jaily kóptegen málimet jinaidy. Jasandy intellektiń bizdiń ómirimizdi jaqsarta alatyn múmkindikteri bola tura, bizge ziian keltiretin de tustary bar.
Adam men mashina arasynda osyndai áleýmettik bailanys qurǵannan keiin, biz oǵan ádeptilik qaǵidalaryn úiretýimiz qajet. Iaǵni, jasandy intellekt ártúrli ǵalymdar tobymen, túrli málimetter bazasy negizinde qurastyrylyp, qoǵamdy jikke bólýden aýlaq bolýy kerek (mysaly násilshildik, jynystyq erekshelikter jáne t.b.). Sol maqsatta adam men mashina qarym-qatynasqa túsken kezde kelisimniń bolýy jáne málimetterdiń qupiialylyǵyna mán berý kerek.
Soǵan bailanysty MTI men Garvard jasandy intellekt jobalary basqarmasy jáne Partnership on AI birlestigi Microsoft, Amazon, Google, Facebook pen Apple siiaqty iri kompaniialar jáne Affectiva siiaqty startaptar jasandy intellektiniń barlyq ádeptilik qaǵidalaryna sai jáne izgilik jolyna qoldanylýyn qadaǵalaidy.
Jasandy intellekti jetildirý jahandyq jańa ózgeristerge bastaidy. Olardyń adam ómirine dendep enýi kúrmeýli máselelerdiń túiinin tarqatyp, mol múmkindikterge jeteleidi. Kúni keshe ǵana jasandy intellekti igerý máselesi kúmán týdyrsa, ýaqyt aǵymy jańa saýaldarǵa jol ashty. Endigi týyndaǵan senim men sezim máselesi óz sheshimin tapsa, bul artyqshylyq adam ómirin ózge bir arnaǵa burary anyq. Robottardyń adamdy almastyra almaityny týraly oi qansha ózekti bolǵanmen, tehnologiialardyń qaryshtap damýy tańqalarlyq ózgerister jasaýda. Bul rette, jasandy intellektiń jańa jetistikteri kún sanap artyp, mańyzdy oqiǵalardyń ordasyna ainaldy. Tsifrlyq dáýirdiń jańa kezeńi jasandy sananyń kemeldenýimen airyqsha dami túspek.
Maqalanyń túpnusqasy: weforum.org
