
Beijińde ótken XXIV qysqy olimpiadada el namysyn qorǵap, tórtinshi oryn alǵan short-trekshi Abzal Ájiǵaliev óziniń Facebook paraqshasynda aitýly dodaǵa daiyndyq kezderinde qandai kedergilerge tap bolatyndary týraly aityp, janaiqaiyn jetkizdi.
Osy oraida "Ult portaly" sportshynyń jazbasyn oqyrmanǵa qaz-qalpynda usynǵandy jón sanady.
***
Meni qoldaǵan jáne Olimpiadada bizge shyn júrekten jankúier bolyp, alańdaǵandarǵa taǵy da sheksiz alǵys aitamyn. Dál osy másele qazir ózekti bolyp turǵanda múmkindikti paidalanyp, short-trekti mysalǵa ala otyryp, bizdiń sportshylarymyzdyń Olimpiadaǵa deiin qandai kedergilerge tap bolatynyn aitqym keledi.
1. Muz aidyny. Alaý qazirde short-trekshilerdiń jattyǵýyna sai keletin Qazaqstandaǵy jalǵyz muz aidyny. Biraq bizge onda turaqty daiyndalýǵa múmkindik berilmeidi, biz sondyqtan amal joq Eýropaǵa nemese Reseide jattyǵýǵa shyǵamyz. Alaýda barlyǵy idealno bolǵanymen ol ulttyq quramaǵa arnalmaǵan. Bizge keminde kúnine tańerteń jáne keshke eki saǵattan kerek. Biraq muz saraiy jekemenshik bolǵandyqtan barlyǵy aqshaǵa kelip tireledi. Al ulttyq quramalarda ondai aqsha joq. Bizde onda arnaiy oryn qarastyrylmaǵan, tipti jattyǵý kezinde zattarymyzdy tastap ketetin arnaiy kiim aýystyratyn jer de tabylmaidy. Pekin Olimpiadasynyń aldynda biz Alaýda daiyndaldyq. Biraq bizge muz tek Olimpiada aldynda emes, únemi kerek.
Aitpaqshy, muz tek ulttyq quramada emes, jastar men jasóspirimderde de qarastyrylmaǵan. Bizdiń sport boiynsha, naqty bizdiń sportymyz úshin basty problema osy. Barlyǵy medal suraidy. Al bizde tipti qysqy sport túrlerine arnalǵan baza da joq. Al jankúierler mundai sporttyń barynan tipti habarsyz.
2. Ár óńirde muz sarailary salynǵan. Biraq olardyń eshqaisysy short-trekshilerdiń jattyǵýyna jaramaidy. Tipti, Almatydaǵy da. Mattyń ornyna barlyq jerge bort ornalastyrylǵan. Mundaida bizge jaraqat alyp qalý qaýipi óte joǵary. Almatynyń muz alańdaryndaǵy jaǵdai da Alaýdaǵydai. Bos ýaqyt joq, aqsha joq…
3. Bizge kerekti qural jabdyqtardy tek zańda ruqsat etilgen shamada ǵana alyp beredi. Inventar alýdy biz úshin muzdan keiingi úlken másele dep aitar edim. Dál osyndai problemaǵa Tokionyń aldynda sadaqshylar da tap boldy. Osy problema barlyq sportshynyń basynan ótedi jáne sportshylar árdaiym osyny aityp kelemiz. Biraq oǵan ministrlik nemese basqarmalar mán berip otyrǵan joq. Kóńil aýdarsa da tek Olimpiadanyń aldynda esine alady. Kásibi sportqa tek Olimpiada kezinde emes, únemi, turaqty nazar aýdaryp, jumys istep otyrý kerek. Bizdiń sport úshin velojattyǵýlar óte mańyzdy. Oǵan velostanok, velosiped, konkiimizdi qaraityn geich pen kúsh ólsheitin tehnikalar kerek. Barlyq eldiń komandalary atalǵandarmen tolyq qamtamasyz etilgen, biz olardy onsyz da jeńip júrmiz. Biraq bizge berilgen ýáde, ýáde kúiinde qalady. Árdaiym áńgime inventarǵa kelip tirelgende goszakýptyń protsesterine bailanysty keshiktirilip jatyr dep syltaýratady. Halyqaralyq jattyǵýlar bizdiń jabdyqtarymyz joq dep toqtap turmaidy ǵoi. Nátijesinde bizdiń mehanikter óz qaltalarynan aqsha shyǵaryp, konkige arnalǵan zapchastardy satyp áperedi. Nemese biz “zańda ruqsat etilmegen” dep aitqan soń keibir quraldardy óz aqshamyzǵa jinap alýǵa týra keledi. Sebebi, biz inventar joq nemese jetpeidi dep bir jarysqa qatyspai qoia almaimyz. Bizdiń jarystar tender qashan ótetinin kútip otyrmaidy. Bul tek biyl emes, jylda qaitalanatyn nárse.
4. Maǵan oblystyq sport basqarmasy osyǵan deiin birneshe ret velosipedti alyp beremiz dep ýáde berdi. Qazir endi surasam tym qymbat degende, hotiab stanok alyp berýlerin suradym. Ózimshe sponsorlarǵa osy ótinishimdi aityp kórip edim, ol da jaýapsyz qaldy. Bizde sportty damytý kerek dep kóp aitady. Biraq ana joly aitqanymdai, qysqy sport únemi jazǵy sporttyń tasasynda qalyp qalady. Qysqy sport eshkimge qyzyq emes. Jaǵdai tek ózim úshin jaqsarsyn dep emes, jalpy jastar da bul sportpen ainalyssa, osy sporttyń elimizdegi bolashaǵynyń bar ekenin kórsetkim keledi.
5. Jalpy short-trek týraly kóp adam bile bermeidi, kóp jazylmaidy. Osy sportymyzdy Olimpiada kezinde ǵana emes, jalpy barlyq kezde bilse eken deisiń.
Bilesiz be, short-trekti túsinetinder az, al qazir kóbi Olimpiada oiyndaryn kórip, bul sport túrimen tanysqandaryn jazady. Biraq biz kóp jyldar boiy álem kýbogtaryna qatysyp, álemniń úzdik ondyǵyna kiremiz, Olimpiada chempiondarymen birdei júgirip, olardy ozyp ta jatamyz. Jeńemiz. Biraq medal alǵan kezde eshqandai qoldaý bolmaidy, kishkene bolsa da osy máselege nazar aýdarylyp, syiaqy taǵaiyndalsa. Bul da zań boiynsha qarastyrylmaǵan. Al sportshylardyń jalaqysy, ailyǵy Qazaqstandaǵy ortasha jalaqyǵa jete bermeidi. Jeńiske jetkende el namysyn qorǵaimyz, biraq onyń jemisi retinde nazar da aýdarylmaidy. Bizde basqa elderdegidei demeýshilik joq, tek memleketke ǵana senemiz. Osylai aitqanym durys pa, joq pa bilmedim. Biraq Olimpiadadan basqa kezde eshkimge kerek emes sporttan qalai nátije kútýge, suraýǵa, talap etýge bolady?
6. 2018 jylǵy Olimpiadadan keiin jaraqat alyp, uzaq ýaqyt densaýlyǵymda problema boldy. Osy ýaqytta quramadan shettetildim, óz qarajatyma emdeldim. Bizde jaraqat alsań eshkimge kerek emessiń. Al kásibi sportta, tem bolee bizdiń sportta jaraqat kóp kezdesedi. Ózińdi, ómirińdi sportqa arnap, osyndai jaǵdaiǵa tap bolǵanda sońynda jalǵyz qalasyń.
7. Qazir Olimpiada bitti. Ia, bilemin, eshkim nátijesine máz emes. Bizdiń kishkentai komandamyz úshin bul óte úlken jáne tarihi kórsetkish edi. Kelesi Olimpiadada nátije joǵary bolýy úshin qazirden bastap qimyldaý kerek, bizdegidei Olimpiadaǵa jarty jyl qalǵanda emes. Bizde jazǵy sportqa nazar kóp aýdarylǵan soń talap ta joǵary. Sońynda bári, jankúierler de qysqy sporttan sondai nátije kútedi.
Meniń eń úlken armanym - elimizdiń kók bairaǵyn álemdik arenalarda jelbiretý, aýyldardaǵy, regiondardaǵy balalardyń barlyǵy birdei sportpen ainalysa alsa, olar da tańdaý jasai alsa, Qazaqstanda sportshynyń, sportshy bolýdyń mártebesin bilse jáne onyń qandai eńbek ekenin bilse.
Qazir bizde eger sende medal bolsa, seni jaqsy kóredi, sosyn baryp saǵan jaǵdai jasaidy. Biraq medal bolýy úshin birinshi jaǵdai jasalynýy kerek qoi. Bazadan bastap, qarapaiym kúndelikti jattyǵý da osy jaǵdaiǵa kiredi.
Sóz sońynda men óz komandama, jattyqtyrýshylaryma kóp rahmet degim keledi. Biz munymen toqtap qalmaimyz. Osy ýaqytqa deiin talai qiyndyqty eńserip, moiymadyq. Ári qarai da biik belesti baǵyndyrýǵa barymyzdy salamyz. Jaqsy nátijege qol jetkizý úshin aianbaimyz. Bizdi únemi qoldap, janashyr bolyp otyrǵan árqaisysyńyzǵa alǵys.
Elimizdegi sportty ósiretin de, óshiretin de ózimiz. Sondyqtan meniń osy aitqandarym tiisti jerge jetedi dep oilaimyn.
Abzal Ájiǵaliev