Foto: Instagram.com/altay_rainman
Jelide Aral óńirine "qoldan jańbyr jaýǵyzdy" degen Altai Ainabek esimdi azamat tanymal bola bastady. Ózin "qazaqtyń Toni Starki" dep ataǵan jigit Qazaqstanǵa álemde teńdesi joq, tyń tehnologiia ákeldim deidi. Bul týraly "Ult aqparat" KAZ.NUR.KZ basylymyna silteme jasap habarlaidy.
Sondai-aq injenerdiń "jasandy jańbyry" jóninde Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrligi ókilderi pikir bildirdi.
Altai Ainabek – Birikken arab ámirlikteriniń astanasy Abý Dabide ornalasqan Klimatty ózgertý tehnologiialary halyqaralyq ortalyǵynyń (International Center of Climate Change Technologies) basshysy. Injener ózin "jasandy jańbyr jaýǵyzý" tehnologiiasynyń avtorymyn dep tanystyrdy. Maman portal tilshisine jańbyrdy qalai shaqyratynyn, tehnologiiasy qalai jumys isteitinin túsindirdi.
"Antitsiklon - bul joǵary qysym men ashyq aspan. Antitsiklondy "buzý" úshin jáne tsiklondyq protsesterdi iske qosý úshin (atmosferalyq qysymdy túsirý) atomosferaǵa biryńǵai iondar jiberiledi, bul ǵylymda jerden kóteriletin aýa aǵynyn týdyrady, tabiǵi protsessterdiń imitatsiiasy jasalady. Atmosferalyq qysym tómendegen jerge muhit akvatoriiasyndaǵy atmosferadan ylǵal kele beredi", - deidi Altai Ainabek.
Aitýynsha, jańbyr shaqyratyn qondyrǵysynyń álemde teńdesi joq jáne ol patenttelgen.
"EAPO-nyń (Eýraziialyq patent uiymy - red.eskertpesi) patenti bar, halyqaralyq deńgeide ziiatkerlik menshigi qorǵalǵan. Álemde bul saladaǵy Avstraliia, Germaniia, Shvatsariia, BAÁ siiaqty elderdegi áriptesterimizdiń tehnologiialyq múmkindigin jaqsy bilemiz. Aridtik aimaqtarda, shyn sý kerek shól men shóleitterde eshqaisysy nátije kórsete almaidy, sol úshin olardy básekeles dep eseptemeimin", - deidi Altai Ainabek.
Jelide Altai Ainabektiń "jasandy jańbyr" jaýǵyzyp júrgenine senetinder de senbeitinder de tabylady. Bul "haip" nemese "bireýdiń jobasy" degender de bar bolyp shyqty.
"Ol týraly estidim. Biz Qazaqstanda mundai jobany úshinshi ret qolǵa alyp otyrmyz. Aldyńǵy ekeýin kei kúshter eshkimge aitpai jaýyp tastady, sol úshin bul joly barlyǵyn laif formatta ótkizip jatyrmyz. "Joba" bolatyndai men saiasatqa aralaspaimyn, biz álemdik masshtabty kózdep otyrmyz. Qazir bul jobany Ortalyq Aziia memleketterine, Qytai, Resei, AQSh, Eýropanyń alpaýyt elderi, Taiaý Shyǵys elderi baqylap otyr. Osydan túsinse bolady, bizge saiasat qyzyq emes, jobany júzege asyrý, sý qaýipsizdigi máselesin sheshý qyzyq", - deidi tehnologiia avtory.
Altai Ainabek eldegi sý tapshylyǵy, qurǵaqshylyq máselesin tolyq sheshetinine senedi, tek ázirge bilik ókilderinen qoldaý kórmegenin jetkizdi.
"Ázirge mardymdy qoldaý joq. Qaǵaz júzinde barlyǵy kerek dep otyr. Buiyrsa qoldaý tabady degenge senimim mol, óitkeni bul sý qaýipsizdigin qamtamasyz etetin jalǵyz jol, jáne COP siiaqty (BUU-nyń Klimattyń ózgerýi jónindegi negizdemelik konventsiiasynda sheshim shyǵaratyn negizgi organ - red. eskertpesi) álemdik arenada aýyz toltyryp aitatyn keis", - deidi Altai Ainabek.
Al Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrligi ókilderiniń aitýynsha, ázirge Altai Ainabek resmi túrde vedomstvoǵa hat jazyp, qoldaý suramaǵan.
"Qoldaý týraly resmi suraý salǵan joq", - dedi ministrlik ókili.
