Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl ulttyq biýrosy «BTA banki» Direktorlar keńesiniń burynǵy tóraǵasy Muhtar Ábiliazov basshylyq jasaǵan qylmystyq qoǵamdastyqtyń 7 mlrd. dollardan astam qarjyny urlaý faktisi boiynsha sotqa deiingi tergeý amaldaryn jalǵastyrýda, dep habarlaidy Ult.kz tilshisi QazAqparat agenttigine silteme jasap.
«Tergeý barysynda anyqtalǵandai, Ábiliazov baǵynyshty kompaniialar arqyly urlanǵan aqshalarǵa banktiń aktsiialaryn satyp alý jolymen banktiń kapitalyn jasandy túrde ulǵaityp otyrǵan. Banktiń kapitalyn ulǵaitý arqyly Ábiliazov ony barynsha tartymdy ári qarjylai ósimi bar retinde kórsetken. Sheteldik investorlar men Qazaqstan azamattary banktiń turaqtylyǵy men tabystylyǵyna senim artyp, oǵan ózderiniń qarjysyn salǵan», - dep habarlady Ulttyq biýrodan.
Máselen, 2005-2008 jyldary aralyǵynda halyq depozitterin jáne sheteldik kreditorlardy barynsha tartý esebinen bank kapitaly 8 ese ósken.
BTA bankiniń burynǵy basshysy Muhtar Ábiliazov Qazaqstanda, Reseide jáne Ýkrainada barlyǵy 11 bap boiynsha aiyptaldy. 2009 jyldyń 6 naýryzynda Ábiliazov halyqaralyq izdeýge jariialandy. Sebebi oǵan jáne ol basshylyq etken qylmystyq topqa senip tapsyrylǵan múlikti iemdengendigi jáne talan-tarajǵa salǵandyǵy, aldaý jáne senimge qiianat keltirý arqyly bóten múlikti urlaǵandyǵy, zańsyz jolmen tabylǵan aqsha qarajattaryn zańdastyrǵandyǵy, bank qarajattaryn zańsyz paidalanǵandyǵy, ókilettikti asyra paidalanǵandyǵy jáne qylmystyq topqa basshylyq etkendigi boiynsha (Qazaqstan Respýblikasy Qylmystyq kodeksiniń 176-baby 3-bóliginiń «b» tarmaǵymen, 176-baby 3-bóliginiń «a», «b» tarmaqtary boiynsha, 24-babynyń 3-bóligimen, 177-baby 3-bóliginiń «a», «b» tarmaqtarymen, 193-baby 3-bóliginiń «b», «v» tarmaqtarymen, 220-babynyń 1-bóligimen, 228-babymen, 235-baby 3-bóligimen qarastyrylǵan) aiyptar taǵylǵan bolatyn.
Barynsha kólemdi jáne kúrdeli qylmystyq isterdiń biri bolyp tabylatyn bul qylmystyq istiń kólemi eki myń tomnan asady jáne 150-den astam epizodtan turady. Uiymdasqan qylmystyq toptyń jasaǵan áreketterinen keltirilgen shyǵynnyń anyqtalǵan somasy 7,5 mlrd. AQSh dollarynan asady. Qylmyskerlerdiń is-áreketi tek Qazaqstan aýmaǵymen ǵana shektelmegen, qylmystardyń eleýli bóligi Qazaqstanda bastaý alyp, basqa elder aýmaǵynda, sonyń ishinde Resei Federatsiiasy men Ýkrainada aiaqtalǵan. Olar qylmystyq áreketterimen túrli sheteldik memleketter men zańdy tulǵalardyń múddelerine nuqsan keltirdi.
Atap aitqanda, Resei Federatsiiasynda Resei Ortalyq bankiniń iri turaqtandyrǵysh zaimdary men jeke tulǵalardyń salymdary urlandy. Qylmyskerlerdiń Resei men Ýkrainada keltirgen shyǵyndarynyń somasy milliardtaǵan dollarmen esepteledi. Osyǵan bailanysty, sheteldik memleketterdiń birqatary ózderiniń ishki quqyqtyq jáne ákimshilik júielerine sáikes derbes ulttyq múddelerin basshylyqqa ala otyryp, uiymdasqan qylmystyq topty qylmystyq qýdalaýdy júzege asyrýda. Olardyń ishinde Resei Federatsiiasy men Ýkrainanyń quqyq qorǵaý organdary derbes qylmystyq isterge tergeý júrgizýde.
2 aqpan kúni Sybailas jemqoryqqa qarsy is-qimyl ulttyq biýrosy «BTA banki» AQ-tyń burynǵy top menedjerleri M.Ábiliazovti buqaralyq aqparat quraldary arqyly tergeýge shaqyrý týraly habarlandyrýdy jariia etken bolatyn.
Onda: «Anyqtalǵan faktiler Ábiliazovtiń Qazaqstan aýmaǵynda jáne odan tysqary jerlerde áreket etken birneshe qylmystyq toptyń basyn qosatyn qylmystyq qoǵamdastyq quryp, basshylyq jasady degen kúdikti aiqyndai tústi. Qazaqstan Respýblikasy Qylmystyq is júrgizý kodeksiniń 208-baby 1-tarmaǵyna sáikes kúdikti shaqyrý qaǵazy arqyly tergeýge shaqyrylady. Biraq, kúdikti Ábiliazovtiń Qazaqstan Respýblikasynan tysqary jerde bolýyna jáne kelýden bas tartqany úshin jemqorlyqqa qarsy qyzmet QR QIJK 205-baby 3-tarmaǵyna sáikes buqaralyq aqparat quraldarynda kúdiktini tergeýge shaqyrý týraly habarlandyrýdy jariia etedi. Kúdikti Ábiliazov 2017 jyldyń 10 aqpany kúni saǵat 17:00-ge deiingi merzimde Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl ulttyq biýrosynyń Qazaqstan Respýblikasy, Astana qalasy Seifýllin kóshesi 37 mekenjaidaǵy ákimshilik ǵimaratyna, jedel tergeý tobynyń jetekshisi Tergeý departamentiniń basshysy Perov Sergei Nikolaevichke kelýi qajet», - delingen.
Tergeý amaldaryna qatysý úshin kúdikti óz betinshe qorǵaýshyny shaqyrýǵa nemese qylmystyq is júrgizetin organnan qorǵaýshynyń qatysýymen qamtamasyz etý týraly qoldaýhat berýge quqyly. Eger qorǵaýshy kúdikti nemese onyń zańdy ókili, sonymen qatar onyń tapsyrýymen ózge de tulǵalar tarabynan shaqyrylmasa, onda qorǵaýshynyń qatysýyn qylmystyq protsesti júrgizetin organ qamtamasyz etetin bolady. QR QIJK 205 baby 3 tarmaǵyna sáikes kúdikti Ábiliazovti shaqyrý týraly habarlama respýblikalyq buqaralyq aqparat quraldarynda jariialandy jáne onyń turýy múmkin Frantsiia men jaqyn týystarynyń turǵylyqty jeri Italiiaǵa jiberildi.
