2020 jyly Abai Qunanbaiulynyń 175 jyldyq mereitoiy el ishinde, sondai-aq halyqaralyq deńgeide atap ótiledi. Bul jóninde QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵy shyqqan bolatyn. Osyǵan orai belgili abaitanýshy, professor Mekemtas Myrzahmetov tushymdy pikirin bildirdi.
Abaitaný ǵylymynyń aqsaqaly aqynnyń 175 jyldyǵyna ózi de «qur qol barmaitynyn» aitady. Sebebi mereitoidy keń kólemde atap ótýdi ortaq paryz sanaidy.
«Abai. Tolyq adam ilimi» degen 200 bettik monografiia daiarladym. 1994 jyly «Abaitaný tarihy» atty eńbek basylǵan. Onda kóp dúnieler eski kózqaraspen ketken. Partiialyq, taptyq printsip degen dúnieler, dáýirleý máselesi ketip qalǵan. Onyń bári búgingi ǵylymǵa jat. Solardy ózgertip, 2 tom etip usynýǵa bolady. Taǵy bir dotsent shákirtim abaitanýdyń M.Áýezovten keiingi dáýiri týraly jazǵan. Ony da qaita qarap, jóndep usynbaqshymyz. Mine, mereitoiǵa osylai daiyndalyp jatyrmyz», - deidi professor.
Ǵalymnyń pikirinshe, Abaitaný aqparattyq tehnologiia damyǵan zamanda jańasha sipatta damýy kerek. Ol úshin áýeli Abaiǵa qai turǵydan kelemiz degen suraqtyń basyn ashyp alý qajet.
«Abaitaný búkil Qazaqstanda júrip jatyr. Ásirese, Túrkistan oblysy men Shymkent qalasynda birneshe ǵalym shyndap kiristi. 1995 jyly Abaidyń 150 jyldyǵyn toiladyq. Qalai degenmen de, sovettik kezeńnen qol úzbegen dáýir bolatyn. Al qazir jańa dúnietanymǵa óttik. Burynǵy ateistik kózqaras teristeldi de, «Bizdi uly sana bileidi» degenge dúniejúzi qol qoidy. Qazir búkil qoǵamdyq ǵylymdar daǵdarysta. Biz de abaitanýymyzdy, ózge de ilimderimizdi osy jolǵa salýymyz kerek. Bul úlken strategiialyq qadam», - deidi ol.
M.Myrzahmetovtiń Abai shyǵarmalaryn ózge tilderge aýdarý máselesine qatysty usynystary da bar.
«Álem qazaqta Uly aqyn bar ekenin alǵash Áýezovtiń «Abai joly» arqyly bildi. Bildi de, bizden «Abaidyń óleńderin berseńdershi» dep surady. Sodan keiin ǵana arabshaǵa, aǵylshynǵa, orysshaǵa, qytai tiline aýdardyq. Biraq Abai ulttyq aqyn bolǵandyqtan, ony kez kelgen aqyn aýdara almaidy. Ulttyq aqyndy túsiný úshin, tildi, halyqtyń rýhani tabiǵatyn túsiný shart. Abai aýdarmalarynyń ishinde ózbek tilindegisi kóńilime jaǵady. Abaidy tap bir túpnusqadan oqyǵandai bolasyń. Al orysshasynda basqashalaý ketedi. Olar áýeli jolma-jol aýdaryp alyp, qurastyra salǵan. Abaidyń tabiǵaty tanylmaǵan. Mereitoi qarsańynda osyndai kemshilikter rettelse eken. Nasihat kúsheitilýi kerek. Teledidardan Abaiǵa qatysty tolymdy ári turaqty habar joq. Abaidy jańa dúnie turǵysynan nasihattaý dáýiri endi bastaldy. Mynaý mereitoi - sonyń bastaýy», - deidi abaitanýshy ǵalym.
