Semeide «Týǵan jerge týyńdy tik» investitsiialyq forýmy ótti. Aýqymdy sharaǵa Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti jáne Senat depýtattary, sheteldik jáne otandyq investorlar, Abai oblysynan shyqqan iri kásipkerler, qoǵam qairatkerleri qatysty. Mańyzdy jiynǵa 500-ge jýyq kásipker jinaldy.
Forýmnyń ashylý saltanatynda Abai oblysynyń ákimi Berik Ýáli óńirdiń investitsiialyq áleýeti týraly baiandady.
“Búgin Abai eliniń damýyna arnalǵan mańyzdy qadam - «Týǵan jerge týyńdy tik» investitsiialyq forýmyna jinalyp otyrmyz. Bul forým – ózara oi bólisetin, pikir almasatyn, eń bastysy, bolashaqqa birge qadam basýǵa múmkindik beretin alań. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev «Abai týǵan topyraqqa kelgen adam bul jerdiń kiesin sezinedi, qasietin uǵady. Semei – uly dalanyń ulaǵatty ólkesi. Bul – Alash arystarynyń izi qalǵan, ziialylarymyz eldiń bolashaǵy úshin kúresken qasterli óńir. Semei – ulttyq ǵylym men bilimniń, óner men mádeniettiń tarihi ortalyǵy» dep atap ótken qasietti Semei tórine kelip otyrsyzdar. Abai oblysy – jańadan qurylǵanymen, áleýeti joǵary aimaq. Tabiǵi resýrstarymyz, eńbekqor halqy, óndiristik infraqurylymy men geografiialyq ornalasýy – turaqty damýǵa negiz bola alady. Alaida, osy múmkindikterdi iske asyrý úshin jergilikti kásipkerler men investorlardyń belsendiligi aýadai qajet», - dedi aimaq basshysy.
Qolaily geografiialyq ornalasýynyń arqasynda Abai oblysy Qytai, Resei jáne Ortalyq Aziiany bailanystyrady. Bul turǵydan, iri halyqaralyq saýda dálizderine shyǵatyn kólik-logistikalyq habty damytýǵa úlken múmkindik bar.
Aldaǵy jyldary óńirde birqatar iri investitsiialyq jobalar júzege asyrylmaq. Solardyń biri – Aiagóz–Baqty temirjoly men qurǵaq porttyń qurylysy.
Qazirgi tańda oblysta 8 myńnan astam turaqty jumys ornyn qurýǵa baǵyttalǵan, jalpy quny 2,7 trln teńge bolatyn 38 perspektivaly investitsiialyq jobadan turatyn biryńǵai pýl qalyptasty.
2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha naqty sektordaǵy negizgi kapitalǵa salynǵan investitsiialar kólemi 575,3 mlrd teńge boldy.
Al tikelei sheteldik investitsiialar kórsetkishi – 775,3 mln AQSh dollary. Byltyr 14,4 mlrd teńgege 8 joba iske asyrylyp, 330 jumys orny quryldy. 2025 jyly 31,1 mlrd teńgege 10 investitsiialyq jobany iske asyryp, 767 jumys orny ashylmaq. Búginde 1 mlrd teńgege 1 joba iske qosyldy.
Biyl 10 milliard teńgege «SemAz» JShS ónerkásiptik alańdaryn keńeitip, jylyna 6 myń arnaiy tehnika shyǵaratyn jeli jańartylady. «Kazpoligraf» JShS jylyna qýattylyǵy 40 million qaǵaz ben karton buiymdary óndirisin iske qosady.
Oblys ákimi osy ýaqytqa deiin 50-den astam sheteldik investormen kezdesý ótkizdi. Sonymen qatar, ótken aida Abai oblysy delegatsiiasy Shyńjań Uiǵyr avtonomiialyq aýdanyna jumys saparymen baryp, «Úlken Altai» sýbóńirlik yntymaqtastyq jónindegi halyqaralyq konferentsiiasyna qatysty. Sapar aiasynda aimaq basshysy 20 kezdesý ótkizip, jalpy somasy – 1,5 mlrd AQSh dollarynan asatyn 15 yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoiyldy.
«Qazirgi ýaqytta oblysta investitsiia tartý baǵytynda júieli jumystar júrgizilip keledi. Búginge deiin 50-den astam sheteldik investormen kezdesý ótkizdim. Ótken aida Qytaidyń Shyńjań Uiǵyr avtonomiialyq aýdanyna baryp, 1,5 mlrd AQSh dollarynan asatyn 15 yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoidyq.
Búgingi forýmǵa birneshe oblystyń ókilderi de keldi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemelulynyń qoldaýymen hákim Abaidyń 180 jyldyq mereitoiyna orai bastalǵan «Abaiǵa qurmet» aktsiiasy aiasynda elimizdiń árbir óńiri oblysymyzǵa bir-bir nysannan salyp bermek.
Qazir Mańǵystaý, Túrkistan, Aqtóbe, Atyraý, Pavlodar, Qostanai, Jambyl, Aqmola, Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Qyzylorda, Almaty oblystary jáne Shymkent pen Astana qalalary tiisti jumystardy bastap ta ketti. Qalǵan óńirler de bul bastamany qoldaityndaryn bildirýde. Jiynda oblys ákimderine óńir turǵyndary atynan alǵysymdy aittym.
Búgingi kezdesý týǵan jerdiń bolashaǵyn jarqyn etýge baǵyttalǵan ortaq qadamymyzdyń bastamasy bolady dep senemin.
«Týǵan jerge týyńdy tik» - qasietti halqymyzdyń urpaqtan-urpaqqa jalǵasqan uly ustanymy. Babadan qalǵan osy ósiet – qazir ózekti, erteńimiz úshin baǵdarsham bolmaq», - dedi Berik Ýáli.
Osy sapardyń nátijesinde Semei qalasyndaǵy «Óndiris» indýstriialyq aimaǵynda «SUTO KAZAKHSTAN» kásiporny qytai kompaniiasymen birlesip, jalpy somasy 50 mln AQSh doll. quraityn chipter men elektrondy qondyrǵylardy óndiretin zaýyttyń qurylysy bastady.
Qazirge kezde Semeidegi jer kólemi 96 gektardy quraityn «Óndiris» indýstriialyq aimaǵynda tórt joba júzege asyrylýda. Kásipkerler men investorlar tarapynan óndiristik alańdarǵa degen qajettilik joǵary.
Sondyqtan indýstriialyq aimaqtyń aýmaǵyn 600 gektarǵa deiin keńeitý jumysy qolǵa alynady.
“Týǵa jerge týyńdy tik” investitsiialyq forým qorytyndysynda 14 ózara yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoiylady.
Olar:
•Abai oblysy bilim basqarmasy men Astana qalasynyń qurylys basqarmasy – «Jaily mektep» jobasy aiasynda bilim berý nysanyn salý.
• Abai oblysynyń aýyl sharýashylyǵy basqarmasy men «QAZAQ-ASTYQ GROUP» JShS» – tazartylǵan mai óndiretin zaýyt salý.
• Abai oblysynyń qurylys basqarmasy men Shyǵys Qazaqstan oblysynyń sáýlet, qala qurylysy jáne jer qatynastary basqarmasy – Semei qalasynyń oń jaq jaǵalaýy qurylys jobalaryn iske asyrý.
• Abai oblysynyń dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasy men Aqtóbe oblysynyń ákimdigi - Jekpe-jek saraiynyń qurylysy.
• Abai oblysynyń kásipkerlik jáne indýstriialyq-innovatsiialyq damý basqarmasy men Túrkistan oblysynyń ákimdigi – Kórme ortalyǵynyń qurylysyn salý.
• Semei qalasynyń ákimdigi men «KAZ Minerals» JShS – jańa stadion qurylysy.
• «Semei» Áleýmettik-kásipkerlik korporatsiiasy» AQ men «QAZAQ-ASTYQ GROUP» JShS» - burshaq jáne basqa da aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn qaita óńdeý jáne pilling boiynsha zaýyt salý jobasy.
• Semei qalasynyń ákimdigi men «Eikos» JShS – qalanyń aýla keńistikterin abattandyrý.
• Abai oblysynyń energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasy men «DKPROEKT» qurylys kompaniiasy – «Semey Smart City» aýdany boiynsha jańa jobalyq-smetalyq qujattama ázirleý.
• Abai oblysynyń týrizm basqarmasy men «Birlik-Pavlodar» JShS - jol boiyndaǵy servistik nysandardyń qurylysy.
• Jańasemei aýdanynyń ákimdigi men ChK MIRYILDIZ KZ Ltd. –Jańasemei aýdanynda jańa mektep qurylysyn salý.
• Úrjar aýdanynyń ákimdigi men «Q4 Tulpar» kompaniiasy –balabaqsha salý.
• Abai oblysynyń sáýlet, qala qurylysy jáne jer qatynastary men «VIRA GROUP» JShS – saýda úii jobasyn júzege asyrý.
• Kýrchatov qalasynyń ákimdigi men «Samal Commodities» JShS –kómirdi tereń óńdeý arqyly ammiak pen karbamid óndiretin zaýyt salý.
• Semei qalasynyń ákimdigi men «Beles» kompaniiasy – boks ortalyǵynyń qurylysy.
