سەمەيدە «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تٸك» ينۆەستيتسييالىق فورۋمى ٶتتٸ. اۋقىمدى شاراعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ جەنە سەنات دەپۋتاتتارى, شەتەلدٸك جەنە وتاندىق ينۆەستورلار, اباي وبلىسىنان شىققان ٸرٸ كەسٸپكەرلەر, قوعام قايراتكەرلەرٸ قاتىستى. ماڭىزدى جيىنعا 500-گە جۋىق كەسٸپكەر جينالدى.
فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اباي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەرٸك ۋەلي ٶڭٸردٸڭ ينۆەستيتسييالىق ەلەۋەتٸ تۋرالى باياندادى.
“بٷگٸن اباي ەلٸنٸڭ دامۋىنا ارنالعان ماڭىزدى قادام - «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تٸك» ينۆەستيتسييالىق فورۋمىنا جينالىپ وتىرمىز. بۇل فورۋم – ٶزارا وي بٶلٸسەتٸن, پٸكٸر الماساتىن, ەڭ باستىسى, بولاشاققا بٸرگە قادام باسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن الاڭ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ «اباي تۋعان توپىراققا كەلگەن ادام بۇل جەردٸڭ كيەسٸن سەزٸنەدٸ, قاسيەتٸن ۇعادى. سەمەي – ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتتى ٶلكەسٸ. بۇل – الاش ارىستارىنىڭ ٸزٸ قالعان, زييالىلارىمىز ەلدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن كٷرەسكەن قاستەرلٸ ٶڭٸر. سەمەي – ۇلتتىق عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ, ٶنەر مەن مەدەنيەتتٸڭ تاريحي ورتالىعى» دەپ اتاپ ٶتكەن قاسيەتتٸ سەمەي تٶرٸنە كەلٸپ وتىرسىزدار. اباي وبلىسى – جاڭادان قۇرىلعانىمەن, ەلەۋەتٸ جوعارى ايماق. تابيعي رەسۋرستارىمىز, ەڭبەكقور حالقى, ٶندٸرٸستٸك ينفراقۇرىلىمى مەن گەوگرافييالىق ورنالاسۋى – تۇراقتى دامۋعا نەگٸز بولا الادى. الايدا, وسى مٷمكٸندٸكتەردٸ ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ كەسٸپكەرلەر مەن ينۆەستورلاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸ اۋاداي قاجەت», - دەدٸ ايماق باسشىسى.
قولايلى گەوگرافييالىق ورنالاسۋىنىڭ ارقاسىندا اباي وبلىسى قىتاي, رەسەي جەنە ورتالىق ازييانى بايلانىستىرادى. بۇل تۇرعىدان, ٸرٸ حالىقارالىق ساۋدا دەلٸزدەرٸنە شىعاتىن كٶلٸك-لوگيستيكالىق حابتى دامىتۋعا ٷلكەن مٷمكٸندٸك بار.
الداعى جىلدارى ٶڭٸردە بٸرقاتار ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالار جٷزەگە اسىرىلماق. سولاردىڭ بٸرٸ – اياگٶز–باقتى تەمٸرجولى مەن قۇرعاق پورتتىڭ قۇرىلىسى.
قازٸرگٸ تاڭدا وبلىستا 8 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋعا باعىتتالعان, جالپى قۇنى 2,7 ترلن تەڭگە بولاتىن 38 پەرسپەكتيۆالى ينۆەستيتسييالىق جوبادان تۇراتىن بٸرىڭعاي پۋل قالىپتاستى.
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ناقتى سەكتورداعى نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 575,3 ملرد تەڭگە بولدى.
ال تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار كٶرسەتكٸشٸ – 775,3 ملن اقش دوللارى. بىلتىر 14,4 ملرد تەڭگەگە 8 جوبا ٸسكە اسىرىلىپ, 330 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. 2025 جىلى 31,1 ملرد تەڭگەگە 10 ينۆەستيتسييالىق جوبانى ٸسكە اسىرىپ, 767 جۇمىس ورنى اشىلماق. بٷگٸندە 1 ملرد تەڭگەگە 1 جوبا ٸسكە قوسىلدى.
بيىل 10 ميلليارد تەڭگەگە «سەماز» جشس ٶنەركەسٸپتٸك الاڭدارىن كەڭەيتٸپ, جىلىنا 6 مىڭ ارنايى تەحنيكا شىعاراتىن جەلٸ جاڭارتىلادى. «كازپوليگراف» جشس جىلىنا قۋاتتىلىعى 40 ميلليون قاعاز بەن كارتون بۇيىمدارى ٶندٸرٸسٸن ٸسكە قوسادى.
وبلىس ەكٸمٸ وسى ۋاقىتقا دەيٸن 50-دەن استام شەتەلدٸك ينۆەستورمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ. سونىمەن قاتار, ٶتكەن ايدا اباي وبلىسى دەلەگاتسيياسى شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونومييالىق اۋدانىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, «ٷلكەن التاي» سۋبٶڭٸرلٸك ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق كونفەرەنتسيياسىنا قاتىستى. ساپار اياسىندا ايماق باسشىسى 20 كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, جالپى سوماسى – 1,5 ملرد اقش دوللارىنان اساتىن 15 ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا وبلىستا ينۆەستيتسييا تارتۋ باعىتىندا جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. بٷگٸنگە دەيٸن 50-دەن استام شەتەلدٸك ينۆەستورمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸم. ٶتكەن ايدا قىتايدىڭ شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونومييالىق اۋدانىنا بارىپ, 1,5 ملرد اقش دوللارىنان اساتىن 15 ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدىق.
بٷگٸنگٸ فورۋمعا بٸرنەشە وبلىستىڭ ٶكٸلدەرٸ دە كەلدٸ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ قولداۋىمەن حەكٸم ابايدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي باستالعان «ابايعا قۇرمەت» اكتسيياسى اياسىندا ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ٶڭٸرٸ وبلىسىمىزعا بٸر-بٸر نىساننان سالىپ بەرمەك.
قازٸر ماڭعىستاۋ, تٷركٸستان, اقتٶبە, اتىراۋ, پاۆلودار, قوستاناي, جامبىل, اقمولا, سولتٷستٸك قازاقستان, شىعىس قازاقستان, قىزىلوردا, الماتى وبلىستارى جەنە شىمكەنت پەن استانا قالالارى تيٸستٸ جۇمىستاردى باستاپ تا كەتتٸ. قالعان ٶڭٸرلەر دە بۇل باستامانى قولدايتىندارىن بٸلدٸرۋدە. جيىندا وبلىس ەكٸمدەرٸنە ٶڭٸر تۇرعىندارى اتىنان العىسىمدى ايتتىم.
بٷگٸنگٸ كەزدەسۋ تۋعان جەردٸڭ بولاشاعىن جارقىن ەتۋگە باعىتتالعان ورتاق قادامىمىزدىڭ باستاماسى بولادى دەپ سەنەمٸن.
«تۋعان جەرگە تۋىڭدى تٸك» - قاسيەتتٸ حالقىمىزدىڭ ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسقان ۇلى ۇستانىمى. بابادان قالعان وسى ٶسيەت – قازٸر ٶزەكتٸ, ەرتەڭٸمٸز ٷشٸن باعدارشام بولماق», - دەدٸ بەرٸك ۋەلي.
وسى ساپاردىڭ نەتيجەسٸندە سەمەي قالاسىنداعى «ٶندٸرٸس» يندۋسترييالىق ايماعىندا «SUTO KAZAKHSTAN» كەسٸپورنى قىتاي كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ, جالپى سوماسى 50 ملن اقش دولل. قۇرايتىن چيپتەر مەن ەلەكتروندى قوندىرعىلاردى ٶندٸرەتٸن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى باستادى.
قازٸرگە كەزدە سەمەيدەگٸ جەر كٶلەمٸ 96 گەكتاردى قۇرايتىن «ٶندٸرٸس» يندۋسترييالىق ايماعىندا تٶرت جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا. كەسٸپكەرلەر مەن ينۆەستورلار تاراپىنان ٶندٸرٸستٸك الاڭدارعا دەگەن قاجەتتٸلٸك جوعارى.
سوندىقتان يندۋسترييالىق ايماقتىڭ اۋماعىن 600 گەكتارعا دەيٸن كەڭەيتۋ جۇمىسى قولعا الىنادى.
“تۋعا جەرگە تۋىڭدى تٸك” ينۆەستيتسييالىق فورۋم قورىتىندىسىندا 14 ٶزارا ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويىلادى.
ولار:
•اباي وبلىسى بٸلٸم باسقارماسى مەن استانا قالاسىنىڭ قۇرىلىس باسقارماسى – «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا بٸلٸم بەرۋ نىسانىن سالۋ.
• اباي وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى مەن «QAZAQ-ASTYQ GROUP» جشس» – تازارتىلعان ماي ٶندٸرەتٸن زاۋىت سالۋ.
• اباي وبلىسىنىڭ قۇرىلىس باسقارماسى مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سەۋلەت, قالا قۇرىلىسى جەنە جەر قاتىناستارى باسقارماسى – سەمەي قالاسىنىڭ وڭ جاق جاعالاۋى قۇرىلىس جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ.
• اباي وبلىسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورت باسقارماسى مەن اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ - جەكپە-جەك سارايىنىڭ قۇرىلىسى.
• اباي وبلىسىنىڭ كەسٸپكەرلٸك جەنە يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋ باسقارماسى مەن تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ – كٶرمە ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ.
• سەمەي قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن «KAZ Minerals» جشس – جاڭا ستاديون قۇرىلىسى.
• «سەمەي» ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسى» اق مەن «QAZAQ-ASTYQ GROUP» جشس» - بۇرشاق جەنە باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن قايتا ٶڭدەۋ جەنە پيللينگ بويىنشا زاۋىت سالۋ جوباسى.
• سەمەي قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن «ەيكوس» جشس – قالانىڭ اۋلا كەڭٸستٸكتەرٸن اباتتاندىرۋ.
• اباي وبلىسىنىڭ ەنەرگەتيكا جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى مەن «DKPROEKT» قۇرىلىس كومپانيياسى – «Semey Smart City» اۋدانى بويىنشا جاڭا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ەزٸرلەۋ.
• اباي وبلىسىنىڭ تۋريزم باسقارماسى مەن «بٸرلٸك-پاۆلودار» جشس - جول بويىنداعى سەرۆيستٸك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى.
• جاڭاسەمەي اۋدانىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن چك MIRYILDIZ KZ Ltd. –جاڭاسەمەي اۋدانىندا جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسىن سالۋ.
• ٷرجار اۋدانىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن «Q4 تۇلپار» كومپانيياسى –بالاباقشا سالۋ.
• اباي وبلىسىنىڭ سەۋلەت, قالا قۇرىلىسى جەنە جەر قاتىناستارى مەن «VIRA GROUP» جشس – ساۋدا ٷيٸ جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ.
• كۋرچاتوۆ قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن «Samal Commodities» جشس –كٶمٸردٸ تەرەڭ ٶڭدەۋ ارقىلى اممياك پەن كارباميد ٶندٸرەتٸن زاۋىت سالۋ.
• سەمەي قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن «بەلەس» كومپانيياسى – بوكس ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى.