Almaty oqýshylary 200 memlekettik, 50 jekemenshik mektepte bilim alyp jatyr. Jańa oqý jyly qarsańynda jekemenshik mektepte bala oqytýdy qarapaiym halyqtyń qaltasy kótere me, joq pa - anyq-qanyǵyn surap bildik, dep jazady QazAqparat tilshisi .
Almatyda menshik túrine qaramastan mektepterdiń barlyǵynda ata-analar ortaq qorǵa aqsha ótkizedi.
Tek memlekettik mektepterde qorǵa aqsha ótkizý erikti-májbúrli bolsa, jekemenshik mektepterde bul mindetti tólem bolyp tabylady.
Memlekettik mektepke balasyn oqytý úshin ata-analarǵa turǵylyqty mekenjai boiynsha qujat ótkizý kerek.
«Ata-analar mektepke balanyń týý týraly kýáligi men densaýlyǵy týraly anyqtama, 3h4 ólshemdi fotosýret, turǵylyqty mekenjaiy týraly qujat ákep, aryz jazyp ketýi tiis», - dedi qalalyq bilim berý basqarmasynan.
Eger ata-ana jeke máselelerge bailanysty 31-tamyzǵa deiin qujat tapsyryp úlgermese, elektrondy úkimet arqyly máseleni sheshýge bolady.
Jekemenshik mektepke qajetti qujattardan bólek, ózara kelisimge qol qoiylýy tiis. Búginde Almatyda jekemenshik mektepterde bala oqytý úshin jylyna 150 myń teńgeden bastap 7 mln teńgege deiin tóleýge týra keledi.
Qazaqstanda elitalyq mektepter arasynda Haileybury Almaty, «Miras» jáne «Dostar» halyqaralyq mektepteri kósh bastap tur. Bul bilim oshaqtarynda oqýshyny bir jyldyq oqytý quny 8 mln teńgege deiin jetedi. Bul tek oqytý protsesine ǵana tólenetin soma, odan bólek testileý men alǵashqy salym taǵy bar. Haileybury Almaty mektebiniń oqytýshylary aitqandai, balany oqytý quny balanyń jasyna qarai ósip otyrady.
«1, 2-synyp oqýshylary úshin bizdiń mektepte oqý quny - 6 mln 646 myń teńge. 3-4 synyp oqýshylary úshin oqý 1 mln teńgege qymbattai túsedi. 7-synyptan bastap oqý odan ári qymbattaidy. Sebebi, bul synyptarda qosymsha testileý jumystary, emtihandar qosylady. Standartty qujattan bólek, ata-analar bul mektepterge 428 myń teńge kepildik tólem tóleýge mindetteledi. Ata-analar mektepten shyqqan jaǵdaida kepildik somany qaitara alady. Jańadan kelgen oqýshyǵa 37 myń teńge tóleýge týral keledi. Bilim berý júiesi orta bilim berý basqarmasynan erekshelenedi. Sebebi bizde britandyq bilim berý júiesi bar. Bul aqshaǵa tamaqtaný men oqý kiredi», - dedi Haileybury Almaty mektebiniń esep bóliminen.
Sonymen qatar, atalǵan mektep oqýshylary UBT tapsyrmaidy. Olar mektep bitirgen soń joǵary bilim alýǵa shetelge ketedi.
Oqý aqysynyń quny boiynsha ekinshi orynda «Miras» halyqaralyq mektebi tur. Mekteptiń resmi saitynda kórsetilgendei, oqý quny 1,5 mln teńgeden 5 mln teńgege deiin. Kantseliariialyq quraldardy, aiaq kiim, sport formasyn qospaǵanda, mektep formasynyń ózi 43 myń teńgege ainalady. Eger atalǵan mektepte bir otbasynyń 2 balasy oqyp jatqan bolsa, ekinshisine - 5 %, úshinshi balaǵa 10 % jeńildik bolady.
Al «Dostar» halyqaralyq mektep-litseiinde barlyq synyp oqýshylaryn oqytý quny birdei.
«Bizdiń mektepte bir ailyq oqý quny - 185 myń teńge shamasynda. 9 aiǵa 1 665 000 teńgege ainalady. Odan bólek, aldyn ala tólenetin kepildik soma - 400 000 teńge bar. Oqýshyny úiine jetkizý úshin 35 000 teńge taǵy tólenedi», - dedi mektepten.
«Dostar» mektebinde oqityn balasyna ata-analar otandyq «Glasman» firmasynan forma alady. Kiimniń quny 17 000 teńgeden bastalady.
Belgili psiholog Oksana Tarnopolskaianyń aitýynsha, ata-analar qarjylyq jaǵdaiǵa bailanysty tańdaý jasaýy kerek.
«Barlyǵy ata-ananyń múmkindigi men printsipterine bailanysty. Olar bolashaqta balalaryn kim retinde kórgisi keledi. Aqyly mektepterdiń tek aqshasy ǵana mańyzdy emes, biraq munda balamyzdyń qoǵamǵa qarym-qatynasy qalyptasady. Eger balańyz elitalyq mektepte 10 jyl oqysa, bul tek oqý ǵana emes, balalar merekesi, demalystar, almasyp oqytý, kóńil kóterý sharalary kiredi. Munyń bári aqshaǵa kep tireledi. Jekemenshik mektepte oqytý - adamnyń ómir súrý obrazy», - dedi psiholog Oksana Tarnopolskaia.
Psihologtyń aitýynsha, qarjysy jetpese de, balasyn oqytýǵa bar jiǵanyn beretin ata-analarǵa úlken jaýapkershilik júkteledi.
«Sebebi, dáýletti otbasynan shyqqan balalardan sizdiń balańyz qatardan qalmaýy mańyzdy. Olai bolmaityn bolsa, balańyzdy «ómirde eń mańyzdysy aqsha emes» degen qaǵidamen tárbieleýińiz kerek», - dedi O.Tarnopolskaia.
Aita ketý kerek, búginde Qazaqstannyń barlyq memlekettik mektepterinde jan basyna shaqqandaǵy bilim berý júiesi engizilip keledi. Kelesi jyldan bastap Qazaqstannyń barlyq mektepteri osy júiege kóshedi. Memlekettiń mektepterge bóletin qarjysy oqýshy sanyna qarai beriledi. Biylǵy málimet boiynsha, bir balany oqytýǵa memleket jylyna 206-300 000 teńge bóledi.
Al, Almatydaǵy oqý aqysy eń qymbat jáne bilimi sapaly 10 jekemenshik mekteptiń tizimi mynadai:
1. Haileybury Almaty, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 1, 674 mlrd teńge
2. "Miras" halyqaralyq mektebi, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 1, 615 teńge
3. Fizika-matematika baǵytyndaǵy "TAMOS Education" mektebi, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 1, 295 mlrd teńge
4. "Dostar" halyqaralyq mektep-litseii, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 726, 8 teńge
5. "Turan" mektep-litseii, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 348 mln teńge
6. Daryndy qyz balalarǵa arnalǵan qazaq-túrik litseii, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 276, 3 mln teńge
7. Qazaq-Amerika ýniversiteti janyndaǵy orta mektep, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 245, 7 mln teńge
8. "Prestij" mektebi, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 214, 6 mln teńge
9. "Lider" mektebi, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 162 mln teńge
10. Ul balalarǵa arnalǵan qazaq-túrik litseii, bir oqý jylyndaǵy tabysy - 119, 1 mln teńge
qosymsha derekter: "Ult aqparat"
