37 eldiń ókili BUU-na birigip hat jazyp, Pekinniń Shyńjańdaǵy saiasatyn qoldaitynyn málimdegen. Hatqa qol qoiǵandar arasynda Resei, Saýd Arabiiasy da bar. Bul aqparatty 12 shildede hattyń kóshirmesin kórgen Reuters agenttigi habarlady. Dál osynyń aldynda 22 eldiń elshisi BUU-nyń Adam quqyǵy jónindegi keńesine hat joldap, Qytaidyń az ulttarǵa onyń ishinde uiǵyr, qazaq, qyrǵyz jáne ózge etnikalyq toptarǵa jasap otyrǵanyn qysymyn aiyptaǵan edi.
Pekin saiasatyn qoldaitynyn jetkizgen hat avtorlary Qytaidyń "adam quqyǵy salasyndaǵy jetistikterin" maqtaǵan.
"Terrorizm jáne ekstremizm siiaqty iri qaýip-qaterge kezikken Qytai Shyńjańdaǵy terrorizm men radikalizmmen kúresý úshin birqatar shara qoldandy, kásibi bilim berý jáne oqytý ortalyqtaryn ashty" delingen hatta.
Oǵan 37 eldiń ókili qol qoiǵan. Hatta sonymen birge Shyńjańda barlyq etnikalyq toptardyń negizgi quqyqtary saqtalatyny, Pekin áreketiniń arqasynda "aimaqtaǵy jaǵdaidyń qaýipsiz bola bastaǵany", sońǵy úsh jylda munda terroristik shabýyl bolmaǵany aitylady. Hat avtorlary buǵan qosa Shyńjań turǵyndarynyń "baqytty ári tatý-tátti ómir súrip jatqanyn" atap ótken.
Hatqa qol qoiǵan elder arasynda Saýd Arabiiasy, Resei, Soltústik Koreia, Venesýela, Kýba, Belarýs, Mianma, Filippin, Mianma, Siriia, Pákistan, Oman, Kýveit, Katar, Birikken Arab Ámirlikteri, Bahrein bar.
Pekin aimaqta adam quqyǵy buzylyp jatyr degen derektiń bárin joqqa shyǵarýmen keledi. BUU janyndaǵy Qytaidyń turaqty ókili Siýi Chen juma, 12 shildede BUU-nyń Adam quqyǵy boiynsha qorytyndy jiynynda Qytai biligi mundai qoldaýdy "qatty baǵalaidy" dedi.
Shyńjań aimaǵyndaǵy lagerler jaily alǵash ret 2017 jyldyń kókteminde aityla bastaǵan. BUU Shyńjańdaǵy "saiasi tárbieleý ortalyqtarynda" millionǵa jýyq adam "erkinen tys" qamaýda otyrǵanyn, olardyń arasynda uiǵyrlar men qazaqtar baryn málimdegen.
Qazaqstannyń birneshe qalasynda azamattar jinalyp, "Shyńjańda jaqyndarymyz qysym kórip jatyr, lagerde otyr, Qazaqstanǵa óte almaidy" degen. Olar Qazaqstan biliginen, halyqaralyq uiymdardan kómek suraǵan. Qazaqstan syrtqy ister ministrligi «Shyńjańdaǵy lagerler Qytaidyń ishki máselesi, onda qamaýda otyrǵan qazaqtar Qytai azamaty» degen. Keiin ministrlik Pekinmen kelissóz júrgizip, Shyńjańnan bergi betke óte almai qalǵan qazaqtardyń máselesi sheshilip jatqanyn aitqan.
Qytai úkimeti basynda saiasi tárbieleý ortalyqtarynyń baryn joqqa shyǵaryp keldi. Keiin Pekin Shyńjańdaǵy saiasatyn "ekstremizmge qarsy shara" dep atap, adamdar erkinen tys otyrǵan lagerlerdi "til úirenip, kásipke baýlityn " ortalyqtar dep túsindirgen edi.
