QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen aýylda internetke keń jolaqty qoljetimdilikti qamtamasyz etý jáne 5G-di damytý máseleleri týraly ótken Úkimet otyrysynda tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Asqar Jumaǵaliev jáne «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Qýanyshbek Esekeev baiandama jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
A. Jumaǵaliev aitqandai, Elbasynyń tapsyrmasyn jáne «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý aiasynda Qazaqstan Respýblikasynyń eldi mekenderin Internet qyzmetterimen qamtý boiynsha josparly jumystar júrgizilip jatyr.
«Qazirgi tańda elimizde 117 qala men 3 324 aýyldyq eldi mekende keń jolaqty Internet qol jetimdi. Olar túrli tehnologiialarmen qamtamasyz etilgen, olardyń ishinde: talshyqty-optikalyq jeliler, 3G jáne 4G jelileri bar.
2018 jyly Qazaqstan álemdik reitingte uialy bailanys abonentteri boiynsha 21-orynǵa ie boldy.
Qazaqstanda Internet paidalanýshylar sany 2018 jyly 81,3% qurady jáne álemdik reitingte Qazaqstan 45-orynǵa ie boldy.
Aýyldyq jerlerdi keń jolaqty Internetpen ary qarai qamtý úshin 2018-2021 jyldarda talshyqty-optikalyq jáne LTE (4G) jelilerin salý josparlanýda.
Birinshi kezeń — talshyqty-optikalyq jelilerdi salý. Jobany iske asyrý 1 250 aýyldyq eldi mekende joǵary jyldamdyqty Internet qyzmetterin usynýǵa múmkindik beredi. 2019 jylǵy 1 jarty jyldyq qorytyndysy boiynsha talshyqty-optikalyq jeliler 83 aýyldyq eldi mekende (onyń ishinde 85 densaýlyq saqtaý nysany men 76 bilim berý nysanynda) iske qosyldy. 2019 jyldyń aiaǵyna deiin 685 aýyl Internet jelisine qosylady, al 2020 jyly taǵy 509 aýyldy qosý josparlanýda.
Ekinshi kezeń — LTE (4G) mobildi bailanys jelisin damytý arqyly 3 143 aýyldy: 2019 jyly – 574, 2020 jyly – 1 046 jáne 2021 jyly – 1 523 aýyldy Internetpen qamtý josparlanýda.
Osy atalǵan jobalardy iske asyrý aiasynda 2020 jyldyń aiaǵyna deiin turǵyndardyń sany 250–den asatyn 880 aýyldyq eldi meken keń jolaqty Internet jelisimen qamtylatyn bolady.
Sonymen qatar, ary qarai turǵyndardyń sany 50-den joǵary 885 aýyldyq eldi mekendi Internet jelisine qosý josparlanýda. Atqarylǵan jumystardyń qorytyndysy boiynsha 2022 jyldyń sońyna deiin 5089 aýyldyq eldi meken Internet jelisine qosylady.
Al qalǵan aýyldarǵa jerseriktik bailanys tehnologiiasyn qoldaný arqyly Internet jelisin uiymdastyrýdyń tehnikalyq múmkindigi qamtamasyz etiledi.
Bul oraida aýyldyq eldi mekenderdi Internet jelisine qosý QR Ulttyq ekonomika ministrligi jasaǵan perspektivaly aýyldar tizimine sáikes oryndalatyn bolady.
Sondai-aq, bailanys qyzmetin kórsetý sapasyn jaqsartý maqsatynda, ministrlik bailanys jelisiniń sapasy tómen jerlerdi anyqtaý jumystaryn júrgizetin bolady. Bailanys sapasy jaqsartý úshin ákimdikter jáne bailanys operatorlarymen osy ýchaskelerde qosymsha bazalyq stantsiialardy ornatý máseleleri pysyqtaldy. Mysaly, Shýchinsk – Býrabai kýrorttyq aimaǵy jáne Nur-Sultan qalasy aýmaǵynda ákimdiktermen birge arnaiy machtalar salý máselesi oń sheshimin tapty. Bul machtalardy jeke kásipkerler salady, al bailanys operatorlary sol jerlerde bazalyq stantsiialaryn ornatady. Osyndai jumystar Almaty qalasynyń jáne Pavlodar oblysynyń ákimdikterimen de júrgizile bastady.», — dedi ministr.
A. Jumaǵaliev sonymen qatar Qazaqstanda jańa tehnologiialardy engizý boiynsha jumystar júrgizilip jatqanyn aitty.
«Prezidenttiń tapsyrmasyna sáikes ministrlik Qazaqstanda 5G tehnologiiasy boiynsha jelini engizý jumystaryn atqarýda. Osy oraida, Jol kartasy bekitildi. 5G mobildi bailanysynyń testtik synaǵy Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynda ótkizildi. Sonymen qatar, synaq jumystaryn biyl qazan aiynda Shymkent qalasynda ótkizý josparlanyp otyr.
Synaq qorytyndysy boiynsha tehnologiianyń zattar Internetin, telemeditsinany, ónerkásipti tsifrlandyrý jáne «aqyldy» qalalardy damytý úshin paidalanylý múmkindikteri saraptalatyn bolady.
5G tehnologiiasyn engizý úshin qajetti investitsiialar kólemi úlken bolǵandyqtan, birinshi kezeńde bul tehnologiiany engizýdi respýblikalyq mańyzy bar qalalarda (Nur-Sultan, Almaty, Shymkent) uiymdastyrý josparlanýda.
2021 jyldyń aiaǵyna deiin Nur-Sultan qalasynda Nazarbaev ýniversiteti men Ekspoda engizý josparlanýda. Al 2022 jyly áýejai men vokzalda, iri saýda oryndary men alańdarda 5G tehnologiiasy paida bolady. Odan ári 2023 jyldan bastap elimizdiń barlyq oblys ortalyqtarynda 5G engizý jumystary júrgiziledi.», — dedi ministr.
Osylaisha, atqarylǵan jumystardyń nátijesinde 2022 jyldyń sońyna deiin Qazaqstan Respýblikasy turǵyndarynyń 97 %-y keń jolaqty Internet jelisimen qamtylatyn bolady. Turǵyndardyń qalǵan 3%-y úshin jerseriktik tehnologiiany qoldaný múmkindigi qamtamasyz etiledi.
«Internet jelisine qoljetimdilikti aýyldyq eldi mekenderde arttyrý, “Tsifrlyq Qazaqstan” memlekettik baǵdarlamasy boiynsha elektrondyq densaýlyq saqtaý, elektrondyq qyzmet kórsetý jáne basqa jobalardy iske asyrýdyń negizgi elementi bolyp tabylady. Bul qala men aýyl arasyndaǵy tsifrlyq alshaqtyqty qysqartýǵa yqpal etedi. Al turǵyndarǵa tsifrlyq tehnologiialardy tolyqqandy qoldanýǵa múmkindik berip, Qazaqstan ekonomikasynyń damýyna óz yqpalyn tigizetin bolady», — dep túiindedi A. Jumaǵaliev.
«Qazaqtelekom» AQ «Transtelekom» AQ-men birlesip MJÁ sharty aiasynda «Talshyqty-optikalyq bailanys jelileri tehnologiiasy boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń aýyldyq eldi mekenderin keń jolaqty internetpen qamtamasyz etý» jobasyn iske asyryp jatyr. Atalǵan joba týraly tolyǵyraq «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Q. Esekeev aityp berdi.
«Biz ótken jyly aýylda talshyqty-optikalyq bailanys jelilerin salý boiynsha úlken jobany qolǵa aldyq. Munda biz Qazaqtelekom men Transtelekom kompaniialar toby qatysatyn konsortsiým qyzmetin atqaramyz. Aldymyzǵa qoiylǵan mindet – 3 718 biýdjet mekemesi ornalasqan 1250 aýyldyq eldi mekendi qamtý boldy.
Sonymen qatar, minimaldy jyldamdyq talaby 10 Mbit/s qurady. Jeke seriktester salýdy josparlaǵan TOBJ jalpy uzyndyǵy aýyl ishilik jelilerdi qosa alǵanda 20 myń km-nan asady, sondai-aq, jobada derekterdi taratý jabdyǵy men kólik jelisi jabdyǵyn ornalastyrý qarastyrylǵan. «Qazaqtelekom» AQ men «Transtelekom» AQ investitsiialarynyń jalpy kólemi 68 mlrd tg quraidy. Aýyldyq eldi mekender osy eki kompaniia arasynda bólindi: 828-i — «Qazaqtelekom» AQ-da, 422-si — «Transtelekom» AQ-da.
Biz jeke seriktespiz, kelisimshart 14 jylǵa jasaldy. 3 jyl ishinde biz infraqurylym salamyz, onyń qyzmetter 14 jyl ishinde kórsetiledi», — dep túsindirdi «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy.
Qazirgi tańda jeke seriktester jobany iske asyrýda 177 memlekettik organdy qosty. («Qazaqtelekom» AQ – 29, «Transtelekom» AQ – 148). Josparǵa sáikes jyl sońyna deiin 664 memlekettik organdy qosý qajet.
«Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy 2019 jyldyń sońyna deiin 279 eldi mekendegi 841 memlekettik mekemede keń jolaqty internet qoljetimdi bolatynyna senim bildirdi.
