Құрылтайдың басты функцияларының бірі партиялық құндылықтар мен ұлттық мүдделерді үйлестіру, сондай-ақ сындарлы саяси диалог алаңын қалыптастыру болуға тиіс. Мұны Алматыда өткен «Құрылтай–заң шығарушы биліктің жаңа архитектурасының негізі» атты сараптамалық алаңында Философия, саясаттану және дінтану институтының директоры Айгүл Сәдуақасова мәлімдеді.
Сарапшының айтуынша, мемлекеттің қазіргі даму кезеңі билік институттарының тиімді жұмысын ғана емес, сонымен қатар мемлекет, саяси партиялар, азаматтық қоғам, сарапшылар қоғамдастығы және өңірлер арасындағы үздіксіз өзара іс-қимылды талап етеді. Құрылтай әртүрлі саяси көзқарастар бір-біріне қарсы тұрмай, елдің стратегиялық дамуы жөніндегі теңгерімді шешімдерді іздестірудің негізіне айналатын кеңістік бола алады.
Айгүл Сәдуақасова атап өткендей, заң шығарушы биліктің жаңа моделі Құрылтайға алғашқы сайлауды дайындау кезеңінде айрықша маңызға ие болып отыр. Бұл сайлау жай ғана кезекті науқан емес, конституциялық реформаны жүзеге асырудың және елдің жаңа өкілді органын қалыптастырудың алғашқы кезеңі болмақ. Сарапшының пікірінше, пропорционалды сайлау жүйесіне көшу саяси партиялардың рөлін күшейтіп, бәсекенің салмағын жеке тұлғалардан гөрі бағдарламалар, идеялар мен командалар арасындағы бәсекеге ауыстырады.
Сарапшы сайлау мерзімдерінің алдын ала жарияланғанын да атап өтті, бұл барлық партияға дайындықтың бірдей жағдайын қамтамасыз етті. Соның арқасында саяси күштер бағдарламаларын жаңартып, партиялық тізімдерін қалыптастырып, сайлаушылармен мазмұнды жұмыс жүргізе алды, бұл өз кезегінде бәсекелес саяси ортаның дамуына және сайлау процесіне деген сенімнің нығаюына ықпал етеді.
Айгүл Сәдуақасова саяси бәсекеге қарамастан, барлық саяси күштерді біріктіретін жалпыұлттық басымдықтар бар екенін атап өтті. Оларға мемлекеттіліктің нығаюы, қоғамдық келісімнің қамтамасыз етілуі, мәдени бірегейліктің сақталуы, азаматтардың өмір сүру сапасының артуы және елдің тұрақты дамуы жатады.
Сарапшының сөзінше, халықтың мемлекеттік биліктің жалғыз қайнар көзі екені туралы конституциялық қағида дәл сайлау арқылы іс жүзінде көрінеді. Азаматтар дауыс беруге неғұрлым белсенді қатысса, қоғамдық пікір соғұрлым толық көрініс табады, ал қалыптасқан Құрылтай қоғам тарапынан зор қолдау мен сенімге ие болады. Мұндай жағдайда саяси бәсеке ғана емес, сайлаудан кейін әртүрлі партиялардың жалпыұлттық мақсаттарға бірлесіп жету қабілеті де ерекше маңызға ие болады.
Айгүл Сәдуақасованың пікірінше, Құрылтайдың міндеті саяси айырмашылықтарды жоққа шығару емес, ашық диалог, өзара құрмет пен ымыраға келу үшін жағдай жасау болып табылады. Әртүрлі саяси күштерді мемлекеттің стратегиялық мүдделері төңірегінде біріктіре білу қоғамдық сенімді нығайтуға, азаматтардың мемлекеттік күн тәртібін қалыптастыруға кеңірек қатысуын қамтамасыз етуге және қабылданатын шешімдердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік органдардың, жетекші аналитикалық орталықтардың, ғылыми қоғамдастықтың, жоғары оқу орындарының, қоғамдық ұйымдар мен сарапшылар қоғамдастығының өкілдерін біріктірген сараптамалық алаң Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының ұйымдастыруымен өтті.
