قاتەرلٸ دەرتپەن كٷرەس كٷشەيمەك

ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا دا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ مەسەلەلەرٸنە ەرەكشە توقتالدى. دەرٸگەرلەر جالاقىسىن ٶسٸرۋ, اۋىل مەديتسيناسىنىڭ دەڭگەيٸن كٶتەرۋ سىندى بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ ٶزەكتٸ تاقىرىپتارىنىڭ جولداۋعا ارقاۋ بولعانى قۋانتادى.

پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىمەن كەلەر جىلى استانادا حالىقارالىق عىلىمي ونكولوگييالىق ورتالىق سالىناتىن بولدى. بٸزدٸڭ ونكولوگ ماماندار قازٸردەن باستاپ ورتالىق جۇمىسىنا قاجەتتٸ العىشارتتاردى دايىنداپ جاتىر دەسە دە بولادى. ولار امەريكا, تٷركييا, كورەيا مەن ەۋروپانىڭ بٸرقاتار ەلدەرٸندە تەجٸريبە جيناقتادى. ياعني, بٸزدٸڭ ماماندارىمىز بولاشاقتا اتالعان ورتالىقتا ەنگٸزٸلەتٸن سەۋلەلٸ, لازەرلٸ, پروتوندى تەراپييا, يممۋندىق ەمدەۋ, دياگنوستيكانىڭ ەڭ وزىق ٷلگٸلەرٸن ەنگٸزۋگە دايىندىق جاساپ جاتىر. مەسەلەن, ەلەمنٸڭ 57 ەلٸندە عانا پايدالانىلاتىن پروتوندى تەراپييا پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتە مٷلدەم جوق. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەدٸس كٶز وبىرى, سٷيەك كەمٸگٸ وبىرى, بالالاردىڭ ميىنداعى قاتەرلٸ ٸسٸك سىندى سيرەك كەزدەسەتٸن اۋرۋعا شالدىققان 1600 پاتسيەنتتٸ ەمدەپ جازۋعا, ومىرتقا مەن مي وبىرى مەتاستاز بەرگەن ناۋقاستارعا كٶمەكتەسۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

سونىمەن قاتار, جاڭا ونكولوگييالىق ورتالىقتا يممۋندى تەراپييا ەدٸسٸ ەنگٸزٸلەدٸ دەگەن جوسپار بار. ٶكٸنٸشكە وراي, قازاقستاندا بٷگٸندە تەك ٶكپە وبىرىنا شالدىققانداردى عانا اتالعان ەدٸسپەن ەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بار. ال, ەلەم ەلدەرٸ قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ تەرٸ وبىرى, مەلانوما, مويىن مەن باس وبىرى سىندى تٷرلەرٸن يممۋنداۋ ارقىلى ەمدەۋدٸ ەلدەقاشان جولعا قويعان. جوسپار بويىنشا, جاڭا ورتالىق جىل سايىن 8000 پاتسيەنتتٸ قابىلداي الادى جەنە مۇنىڭ بەرٸ قازاقستاندىقتار ٷشٸن تەگٸن جٷرگٸزٸلەتٸنٸ قۋانتادى. وعان قوسا, 2019 جىلدان باستاپ ونكولوگييالىق ديسپانسەرلەردەگٸ قوندىرعىلار پاركٸن جاڭارتىپ, قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا قوسىمشا 35 ملرد تەڭگە بٶلٸنبەك. مۇنىڭ مىڭداعان ادامنىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋعا كٶمەكتەسەرٸ حاق.

قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە ونكولوگييالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ جاقسى جولعا قويىلعان. جىل سايىن قاتەرلٸ ٸسٸك تىرناعىنا ٸلٸككەن پاتسيەنتتەردٸ ەمدەۋگە بيۋدجەتتەن 36 ملرد تەڭگە بٶلٸنەدٸ. ال, ونكولوگييالىق اۋرۋلاردى انىقتاۋعا باعىتتالعان تەگٸن سكرينينگتٸك تەكسەرۋلەرگە 4 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.

20 قازاندا سٷت بەزٸ وبىرىنا قارسى كٷرەس كٷنٸ ٶتتٸ. وسىعان وراي, ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق ونكوديسپانسەرلەر اشىق ەسٸك كٷندەرٸن ٶتكٸزدٸ. ماقسات – اتالعان ٸندەتكە جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن اۋدارۋ, قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ الدىن الۋ. ٶيتكەنٸ, وبىر – ٶلٸم-جٸتٸم كٶرسەتكٸشٸ جاعىنان جٷرەك-قان تامىرى اۋرۋلارىنان كەيٸن ەكٸنشٸ ورىندا تۇر. دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2020 جىلعا قاراي اتالعان دەرت تىرناعىنا ٸلٸككەندەر سانى 2 ميلليونعا جەتٸپ جىعىلۋى مٷمكٸن. ال, قازاقستاندا 163 مىڭداي ادام وسى دياگنوزبەن تٸركەلگەن. ٶكٸنٸشكە وراي, ولاردىڭ قاتارى جىل سايىن 35-36 مىڭ ناۋقاسپەن تولىعىپ وتىرادى. جىلىنا 15-16 مىڭ ادام وبىردان كٶز جۇمادى. ونكولوگييا جەنە راديولوگييا ينستيتۋتىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, ناۋقاستاردىڭ 23 پايىزى عانا اۋرۋدىڭ باستاپقى ساتىسىندا ونكولوگتاردىڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنەدٸ ەكەن. الدىن السا قاتەرلٸ ٸسٸكتٸ ەمدەۋگە ەبدەن بولادى. سوندىقتان ماماندار 30 جاستان اسقان ەيەلدەرگە 4 جىلدا بٸر رەت جاتىر موينى وبىرىنا, 40 جاستان اسقاننان كەيٸن 2 جىلدا بٸر رەت سٷت بەزٸ ٸسٸگٸنە تەكسەرٸلٸپ تۇرۋعا كەڭەس بەرەدٸ.

ەر ەيەل ٶزٸ تٸركەلگەن ەمحاناعا بارىپ, مامموگرافييالىق تەكسەرۋدەن تەگٸن ٶتە الادى. ەگەر قانداي دا بٸر اقاۋلار انىقتالىپ جاتسا ەكٸنشٸ رەت مامموگرافييا جاساتۋعا, ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋدەن ٶتۋگە جەنە بيوپسييا تاپسىرۋعا جولداما بەرٸلەدٸ. بٷگٸندە كٶپتەگەن دياگنوستيكالىق پروتسەدۋرالار تەگٸن جاسالادى. كەپٸلدەندٸرٸلگەن تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك بار, ٷكٸمەتتەن قوسىمشا قاراجات بٶلٸنەتٸن ارنايى سكرينينگتەرگە دە بار. ەگەر ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ نەتيجەسٸندە كٷمەندٸ بەلگٸلەر انىقتالسا, كت, مرت جاساتىپ, ناقتىلاۋ قاجەت بولادى. ٶكٸنٸشكە وراي, جۇرتشىلىق مۇنىڭ بەرٸن جىلىنا بٸر رەت تەگٸن جاساتۋعا بولاتىنىن بٸلە بەرمەيدٸ. «اۋىرىپ ەم ٸزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ٸزدەيٸك».

تٸلەۋحان ەبٸلداەۆ

«ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق

الماتى قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى