الماتىدا قالا ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەك پەن مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى اليك شپەكباەۆتىڭ, «نۇر وتان» پارتيياسى ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن جەمقورلىققا بايلانىستى جيىن ٶتتٸ.
شارا بارىسىندا ا.شپەكباەۆ ەلٸمٸزدەگٸ جەمقورلىققا قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸن جارييا ەتتٸ. جەنە بۇعان قوسا, كەيبٸر كەدەرگٸلەرگە قاراماستان, قازاقستاندا وسى باعىتتا جٷرٸپ جاتقان تيٸمدٸ شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە ٸلگەرٸلەۋلەر بار ەكەندٸگٸن دە اتادى. «جەمقورلىق تەك مەملەكەتتٸ عانا ەمەس, جالپى قوعامدى تولعاندىرادى, بۇل – ەلٸمٸز ٷشٸن ٷلكەن مەسەلە. وسى مەسەلەدە بٸز ەلەمدە 123 ورىندامىز, جەمقورلىق دەڭگەيٸ ەلٸ دە جوعارى. دەگەنمەن, جەمقورلىققا قارسى ساياساتتىڭ ارقاسىندا بٸز 2014-2016 جىلدارى 17 پوزيتسيياعا كٶتەرٸلدٸك», – دەدٸ ا.شپەكباەۆ.
سونداي-اق, جيىن بارىسىندا سوڭعى بٸر جىل توعىز اي ٸشٸندە 660 لاۋازىم يەسٸ ايىپپۇل تٶلەگەنٸ مەلٸم بولدى. سونىڭ ارقاسىندا ٶتكەن جىلى بيۋدجەتكە 3,5 ميلليارد تەڭگە تٷسكەن. اگەنتتٸك تٶراعاسى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, ايىپپۇلدى ۋاقتىلى تٶلەمەگەندەر بوستاندىعىنان ايىرىلادى. جوعارىدا اتالعان مەرزٸم ٸشٸندە 924 مەملەكەتتٸك قىزمەتكەردٸڭ دٷنيە-مٷلكٸ تەركٸلەنٸپ, 1210 ادام ٶمٸر بويىنا مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸ اتقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان.
مەملەكەتتٸك ورگاندار قىزمەتكەرلەرٸنە پروفيلاكتيكالىق شارا رەتٸندە جەمقورلىق پەن لاۋازىمدى قىزمەتٸن اسىرا پايدالانعانى ٷشٸن باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, جازاعا كەسٸلگەندەر تۋرالى بەينەروليك كٶرسەتٸلدٸ. الماتىداعى بارشا دەرلٸك قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ باسشىلارى قاتىسقان ٷلكەن جيىندا مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ ماڭىزدى جۇمىسىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە ساپالى قىزمەت كٶرسەتۋ مەسەلەسٸ دە سٶز بولدى.
«بٸز بۇل باعىتتا بارلىق ٷدەرٸستەردٸ قاراپايىمداندىرا وتىرىپ, جارييالى تٷردە جۇمىس جٷرگٸزۋدەمٸز. جەر قاتىناستارى, پەتەر بٶلۋ, قۇرىلىس, ارحيتەكتۋرا, بٸلٸم مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنداعى بارلىق ٸس-قيمىلدار اشىق جٷرگٸزٸلۋدە. لاۋازىمدى ادامدارعا, تۇرعىندارعا, بيزنەسكە بارلىق مەسەلەلەردٸڭ تەك زاڭ جٷزٸندە, ەشقانداي سىبايلاس جەمقورلىقسىز شەشٸلەتٸنٸن بٸلدٸرەمٸز جەنە تالاپ ەتەمٸز. بۇل ٸستە مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىندا ٶزارا تٷسٸنٸستٸك قالىپتاسۋى تيٸس», – دەپ اتاپ ٶتتٸ الماتى ەكٸمٸ.
ب.بايبەك قالادا رەتسٸز قۇرىلىس سالۋدىڭ الدىن الۋ ٷشٸن سەۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ ٸسٸنٸڭ پەرمەندٸلٸگٸ ارتقانىن, جەر قورىن ساقتاۋ ٷشٸن تٷرلٸ شەشٸمدەردٸڭ باس جوسپارعا ساي جاسالاتىندىعىن ايتتى. بۇل شارالار مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جەمقورلىقتى بولدىرماۋعا ىقپال ەتۋدە.
مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋ مەن قۇجاتتاردى رەسٸمدەۋدٸ جاقسارتۋ بارىسىندا الماتى بٷكٸلەلەمدٸك «Doing Business» بانكٸ جارييالاعان رەيتينگتە العا شىققانى دا ايتىلدى. مىسالى, بيىل قازاقستان 6 تارماق بويىنشا جوعارى كٶتەرٸلٸپ, 35 ورىندى يەلەندٸ. رەسەي, بەلگييا, يتالييا, گرەكييا, ليۋكسەمبۋرگ جەنە باسقالارى بٸزدٸڭ سوڭىمىزدا. اۆتوماتتاندىرۋ ارقاسىندا پروتسەدۋرالار جەڭٸلدەتٸلدٸ, رۇقسات قۇجاتتارىن بەرۋ مەرزٸمٸ 3 ەسە قىسقارىپ, 6 كٷنگە دەيٸن جەتتٸ. كەرەكسٸز قۇجاتتار تالاپ ەتٸلمەيتٸن بولدى.
«سالىقتىق ەكٸمشٸلٸك تە جەڭٸلدەتٸلدٸ. بٷگٸنگٸ كٷنٸ الماتىدا سالىقتىق ەسەپ بەرۋدٸڭ 96 پايىزى ەلەكتروندى تٷردە جٸبەرٸلەدٸ, ەلەكتروندى سالىق قىزمەتٸنٸڭ ٷلەسٸ – 85 پايىز. مۇندا قىزمەتشٸلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸنە كٶپ نەرسە بايلانىستى. مەملەكەت باسشىسى ايتىپ ٶتكەندەي, كەسٸبي مەملەكەتتٸك قىزمەت مەريتوكراتييا قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن. وسى رەتتە بٸزدە ٶز ٸسٸن جەتٸك مەڭگەرگەن اپپارات قالىپتاسقان» – دەدٸ جيىن بارىسىندا قالا ەكٸمٸ.
شاھار باسشىسىنىڭ مەلٸمدەۋٸنە قاراعاندا, «قۇرىلىس سالۋعا رۇقسات الۋ» جاعدايى جاقسارعان كٶرٸنەدٸ. ياعني, 22 پوزيتسيياعا كٶتەرٸلٸپ, 56-ورىندى يەلەنگەن. «ەلەكترگە قوسىلۋ» پوزيتسيياسى 27 ورىنعا جوعارىلاپتى. بۇل – 102 ورىننان 75 ورىنعا كٶتەرٸلدٸ دەگەن سٶز.
جيىن بارىسىندا جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ جەنە جول بويىندا پوليتسەيلەرمەن بايلانىستى بولدىرماۋ ٷشٸن 2017 جىلى قالا بويىنشا بٸر مىڭنان استام بەينەكامەرالار ورناتىلاتىن بولادى.
مەگاپوليستەگٸ جيىن بارىسىندا سىبايلاستىقپەن كٷرەسكە قاتىستى قوردالانعان جايتتاردىڭ بارلىعى دا ورتاعا سالىنىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ بارلىعى دا سالا-سالا بويىنشا سٶز بولدى. الايدا, جەمقورلىقپەن ىمىرالاسۋعا جول بەرمەۋگە قاراپايىم حالىقتىڭ ٶزٸ دە مٷددەلٸ بولۋى كەرەك. مۇنداي جاعدايدا قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ كٶرٸنٸپ تۇرعان ەدٸلەتسٸزدٸككە, بەرٸلٸپ جاتقان پاراعا, جاسالىنىپ جاتقان شارالارعا كٶز جۇمباي, مٷددەلەستٸك تانىتۋى دا بۇل ٸستە اسا ماڭىزدى ەكەنٸ قاداپ ايتىلدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى