وسى جىلدىڭ بەتاشار ايىنىڭ سوڭىندا پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەلٸمٸز حالقىنا ارناعان «قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋى: جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك» جولداۋى قوعام ٶمٸرٸندەگٸ ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ كٶتەردٸ. اتاپ ايتقاندا, وندا تەۋەلسٸزدٸك العان العاشقى جىلداردان باستالىپ, ودان بەرٸدە قابىلدانعان تاياۋداعى باعداردى بەلگٸلەگەن ستراتەگييالىق باعدارلامالارعا دا بايىپتى باعا بەرٸلگەن.
قاڭتارداعى حالىققا جولداۋىندا ەلباسى: «بٷگٸن مەن قازاقستاندى ٷشٸنشٸ جاڭعىرتۋ جٶنٸندە مٸندەت قويىپ وتىرمىن. ەلدٸڭ جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸن قۇرۋ قاجەت. قازٸرگٸ كەزدە كٶپتەگەن ەلدەر وسىنداي مٸندەتتٸ ورىنداۋعا ۇمتىلۋدا. ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸنە كٶشۋ تەسٸلٸ ەر جەردە ەر تٷرلٸ ەكەنٸنە سەنٸمدٸمٸن. بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ مىقتى تۇستارىمىزدى پايدالانىپ, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 25 جىلىندا بٸرگە قالىپتاستىرعان ەلەۋەتٸمٸزدٸ جوعالتىپ الماۋىمىز كەرەك», – دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ.
ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى, سٶز جوق, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتىپ, ەلەۋمەتتٸك سالالاردىڭ حالىققا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەرٸن جانداندىرۋعا دا ىقپالىن تيگٸزدٸ. جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە مەدەنيەت وشاقتارىنىڭ ەسكٸلەرٸ جاڭارتىلىپ, جاڭادان مەدەنيەت ٷيلەرٸ مەن سپورت عيماراتتارى بوي كٶتەرۋٸ دە جۇرتشىلىق تاراپىنان وڭدى باعاسىن العانىن اتاپ ايتۋ قاجەت. تٷپتەپ كەلگەندە, بۇل حالىقتىڭ مەدەنيەتٸن كٶتەرۋگە, دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا باستايتىن يگٸ شارالار بولىپ تابىلادى. مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ ٶمٸرٸندەگٸ وسىنداي وڭدى ٸس-شارالار باسقا كٶرشٸلەس ەلدەر مەن باسقا دا بٷكٸل ەلەمدٸك قاۋىمداستىق تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ جاتقانى قۋانتادى.
بۇل رەتتە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق دەرەجەدەگٸ بەدەلٸن ودان ەرٸ كٶتەرگەن استانادا ٶتكەن «ەكسپو-2017» كٶرمەسٸ دەسەك قاتەلەسپەيمٸز. وسىناۋ ماڭىزدى حالىقارالىق شارانى ۇتىمدى ۇيىمداستىرىپ, ونى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ٷلگٸلٸ تٷردە ٶتكٸزۋ ماقساتىندا مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تاراپىنان كەشەندٸ باعدارلاما قابىلدانىپ, مۇندا قازاق حالقىنىڭ تاريحى, مەدەنيەتٸ مەن دەستٷرٸن كٶرسەتەتٸن ٸس-شارالارعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸندٸ. وسى ماقساتتا قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق دەستٷرٸن كەڭٸنەن پاش ەتەتٸن ورتالىق, «قازانات» يپپودرومىنىڭ اۋماعىنداعى 2,5 مىڭ شارشى مەتر جەردە ورنالاسقان «ەتنواۋل» كەشەنٸ بوي كٶتەردٸ.
سٶيتٸپ, «قازاق ەتنواۋلى» بٸرەگەي جوباسى, قازاقتاردىڭ ارعى تەگٸ – كٶشپەندٸلەردٸڭ مەدەنيەتٸ مەن تۇرمىسىن قايتا جاڭعىرتۋمەن قاتار, قازاقستاننىڭ وڭ يميدجٸن قالىپتاستىرۋ ماقساتىنداعى مەدەني-تۋريستٸك جەنە يميدجدٸك جوبا بولۋعا, سونداي-اق, ەلٸمٸزدٸڭ تۋريستٸك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالدى. ەتنواۋل كەلۋشٸلەردٸ قازاق حالقىنىڭ باي تاريحى, مەدەنيەتٸ, ٶنەرٸ جەنە سالت-دەستٷرلەرٸمەن تانىستىرىپ, كٶشپەلٸ ٶركەنيەت پەن ٶتكەن عاسىردىڭ اتموسفەراسىن سەزٸنۋگە مٷمكٸندٸك جاساعان ٶنەگەلٸ ورىنعا اينالدى.
سونىمەن قاتار, ەكسپو-2017 كٶرمەسٸ كەزٸندە ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸنەن رەسپۋبليكالىق جەنە حالىقارالىق جارىستار ٶتكٸزٸلدٸ. بۇل رەتتە بەيگە تٷرلەرٸنەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ن.ە.نازارباەۆتىڭ جٷلدەسٸنە اشىق رەسپۋبليكالىق تۋرنير (الامان بەيگە, ۇشقىر بەيگە) جەنە كٶكپاردان ەلەم چەمپيوناتى («قازانات» يپپودرومى) تابىستى ۇيىمداستىرىلعانىن ايتا كەتكەن جٶن.
تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش رەت بٸز تاريحي-مەدەني مۇرا ەسكەرتكٸشتەرٸن جەنە ەلٸمٸزدٸڭ مەدەني لاندشافتىن ساپالى جٷيەلەندٸرۋگە كٸرٸستٸك. وسى جۇمىستى تيٸمدٸ جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قر ۇلتتىق مۋزەيٸ جانىنان «قاسيەتتٸ قازاقستان» ارنايى ورتالىعى قۇرىلدى. وسى ورتالىق جانىندا ٶز كەلٸسٸمدەرٸمەن 40-تان اسا عالىمدار مەن بٸرقاتار بەلگٸلٸ قوعام قايراتكەرلەرٸ تارتىلعان عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەس جۇمىس ٸستەيدٸ. سولاردىڭ جالپىۇلتتىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ كيەلٸ ورىنداردى تاڭداۋ باعىتىنداعى تىڭعىلىقتى ەڭبەكتەرٸ ارقاسىندا رەسپۋبليكا دەڭگەيٸندەگٸ 100 كيەلٸ نىسان جەنە ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدەگٸ 500-ٸ ايقىندالىپ, تاڭداپ الىندى.
مينيسترلٸك تاراپىنان تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا جەتە كٶڭٸل بٶلٸنۋدە. پرەمەر-مينيستردٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا تۋريزم ۇلتتىق ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋداعى «وليمپييالىق ساراجول» دەپ اتالعان 6 درايۆەر-سالا قاتارىنا ەنگٸزٸلدٸ. وسىناۋ ٶزەكتٸ سالا – تۋريزم الدىنا مىناداي مٸندەت قويىلدى: ونىڭ ٸجٶ قۇرىلىمىنداعى ٷلەسٸن 2025 جىلعا دەيٸن 8%-عا دەيٸن ارتتىرىپ, ەلٸمٸزگە كەلۋشٸلەر تۋريزمٸنٸڭ پايىزدىق ٶسٸمٸن قامتاماسىز ەتۋ.
ٷكٸمەت تاراپىنان العا قويىلعان وسىنداي ماڭىزدى مٸندەتتٸ جٷزەگە اسىرۋ جالپى تۋريستٸك يندۋسترييانى دامىتۋمەن تىعىز بايلانىستى. وسى ماقساتتا مينيسترلٸك تاراپىنان ناقتى ٸسكەر جوبالار قولعا الىنعان, سولاردىڭ قاتارىندا ەلباسىنىڭ ٶتكەن جىلعى قاراشاداعى تاپسىرماسىنا سەيكەس وسىدان بۇرىن قابىلدانعان تۇجىرىمدامانى قايتا جاڭارتتىق. وندا, ٸشكٸ جەنە سىرتقى تۋريزمدٸ دامىتۋدىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸ ەسكەرٸلە وتىرىپ, تالاپقا ساي تيٸستٸ ينفراقۇرىلىمى جەتٸلدٸرٸلگەن ٶڭٸرلٸك مەدەني-تۋريستٸك كلاستەرلەر قۇرۋ دا كٶزدەلگەن.
بٸزدٸڭ مينيسترلٸكتٸڭ قولداۋىمەن تاياۋدا, اتاپ ايتقاندا, قىركٷيەكتٸڭ 27-سٸ – 29-ى ارالىعىندا استانادا «دەمالىس» – Astana Leisure 2017» 14-ٸنشٸ قازاقستاندىق حالىقارالىق تۋريستٸك كٶرمەسٸ ۇيىمداستىرىلدى. «كٶرمە» اتالاتىن ارنايى كٶرمە ورتالىعىنا ەلەمنٸڭ 20-دان استام ەلٸنەن 1500-دەي كەلۋشٸنٸ قابىلداۋ جوسپارلانعانىن دا ايتا كەتكەن جٶن.
كٶرمە جۇمىسىنا ەلەمنٸڭ 11 ەلٸنەن 100 كومپانييا قاتىسادى دەپ كٷتٸلگەن. ۇلىبريتانييا, ۆەنگرييا, ۆەتنام, گەرمانييا, ەگيپەت, قازاقستان, وڭتٷستٸك كورەيا, رەسەي, سلوۆەنييا, تايلاند جەنە ۋكراينادان كەلگەن تۋربيزنەستٸڭ كەسٸبي ماماندارى ٶزەكتٸ تۋريستٸك باعىتتار مەن 2017 جىلدىڭ كٷزگٸ-قىسقى ماۋسىمىنىڭ جاڭالىقتارىن ۇسىندى. ٶز كەزەگٸندە, AstanaLeisure 2017 ەكسپوزيتسيياسىنىڭ الاڭى شامامەن 1100 شارشى مەتردٸ قۇراعانى دا قازاقستان تاراپىنان كٶلەمدٸ تانىستىرىلىم ۇيىمداستىرىلعانىن ايعاقتايدى.
بٸز قازٸر تىڭ جاڭالىقتار, يننوۆاتسييالىق جەنە وزىق عىلىمي-تەحنيكالىق شەشٸمدەر دەۋٸرٸنە قادام باستىق. بۇل ەكونوميكالىق ٶسٸم مەن ٶمٸر سالتىمىز بولمىسىن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتٸپ وتىر. وسىعان وراي پرەزيدەنتٸمٸز ن.ە.نازارباەۆ ەكٸ جاڭعىرۋدى جارييا ەتكەن بولاتىن. بٸرٸنشٸسٸ, نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷشٸنٸڭ بٸرٸ بٷگٸندە تۋريزم بولىپ تابىلاتىن, ۇلتتىق ەكونوميكامىزدى ديۆەرسيفيكاتسييالاۋعا باعىتتالعان جاڭعىرتۋ دا, ال ەكٸنشٸسٸ, قازاقستاندىق سەيكەستٸكتٸ بەكٸتۋگە جەنە قازٸرگٸ زامانعى ەلەمدٸك تالاپتارعا بەيٸمدەلۋگە باعىتتالعان – قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ.
قازٸر وسى ەكٸ باعىتتا دا مينيسترلٸك تاراپىنان, جوعارىدا ايتىپ ٶتكەندەي, كەشەندٸ باعدارلامالار قابىلدانىپ, بٸرقاتار جوبالار جەرگٸلٸكتٸ مەدەنيەت باسقارمالارى قاتىسۋىمەن جٷزەگە اسىرىلا باستادى. اتاپ ايتقاندا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋىنا بٸز تولىقتاي مونيتورينگ جاسادىق.
«تۋعان جەر» ارنايى جوباسىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا «تۋعان جەر» – «تۋعان ەل» بازالىق باعىتى جاسالدى, وندا «قازاقستاننىڭ مەدەنيەت قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ اشىق فورۋمى» رەسپۋبليكالىق جوباسى اياسىندا مەدەنيەت سالاسىنداعى قىزمەت كٶرسەتۋ دەڭگەيٸ بويىنشا كٶرسەتكٸشتەر ايقىندالدى. اتالعان جوبادا جاڭعىرتۋدىڭ 6 پرينتسيپٸ ەسكەرٸلدٸ, ولار – بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك, پراگماتيزم, ۇلتتىق سەيكەستٸكتٸ ساقتاۋ, بٸلٸمدٸ ۇلىقتاۋ, قازاقستاندى ەۆوليۋتسييالىق جولمەن دامىتۋ جەنە سانا-سەزٸم اشىقتىعى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قوعامدىق كەڭٸستٸكتەگٸ (مۋزەيلەردەگٸ, كٸتاپحانالارداعى, بوس ۋاقىتتاعى جەنە دە باسقا مەدەني ٸس-قيمىلداعى جاڭا فورمالار) ۇدايى ٶزگەرٸپ وتىرعان جاعدايلارعا بەيٸمدەلۋ – قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋعا جەنە جاڭارتۋعا باستايتىن قۇبىلىس. بۇل رەتتە وسىنداي ماڭىزدى جۇمىستا مەدەنيەت قىزمەتكەرلەرٸ حالىقتىڭ نەعۇرلىم كٶبٸرەك بٶلٸگٸن قامتۋعا, ەسٸرەسە جاستارمەن جۇمىسقا باسا كٶڭٸل بٶلٸپ, ادامداردىڭ بارلىق ساناتتارىن ولاردىڭ مٷددەلەرٸن ەسەپكە الا وتىرىپ قامتۋعا كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت دەپ سانايمىز.
شىنداپ كەلگەندە, جاڭعىرتۋ ٷردٸسٸ قوعام تاراپىنان, حالىقتىڭ ٶز ٸشٸنەن قالىڭ قولداۋ تاۋىپ وتىرعانىن باسا ايتۋ قاجەت. جەر-جەردەن مينيسترلٸك اتىنا كەلٸپ تٷسٸپ جاتقان تالاپ-تٸلەكتەر قاتارىندا رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ كٶڭٸلدەن شىققانى ايقىن اڭعارىلادى. ياعني, ەلباسى كٶتەرگەن كٶكەيكەستٸ مەسەلەلەردٸڭ ەربٸر قازاقستاندىق ٷشٸن ماڭىزدى بولىپ وتىرعانى – ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى تاريحتىڭ تەرەڭٸنەن باستاۋ العان مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ نىق بەرٸك ۇستانىمدارعا نەگٸزدەلگەنٸنٸڭ بەلگٸسٸ.
اقتوتى رايىمقۇلوۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت ۆيتسە-مينيسترٸ
"ەگەمەن قازاقستان" گازەتٸ
