كەزەكتەن تىس سايلاۋدىڭ دا اۋىلى الىس ەمەس. وسك رەسمي تٸركەگەن كانديداتتىڭ بارلىعى اگگيتاتسييالىق جۇمىستارعا ەلدەقاشان كٸرٸسٸپ كەتكەن. مەجەلٸ كٷن 9 ماۋسىم بوپ قاتتالىپ, ٷگٸت-ناسيحات كەزەڭٸ 11 مامىر باستالادى دەپ بەلگٸلەنگەننەن سوڭ, بٸرٸ وبلىس, بٸرٸ اۋدان, ەندٸ بٸرٸ اۋىل ارالاپ, باعدارلامالارىن تٷسٸندٸرٸپ, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن, ارىز-شاعىمىن ھەم ۇسىنىستارىن تىڭداپ, ەل ٸشٸندەگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق احۋالدى باقىلاپ جٷر. سٶزسٸز, ارنايى باعدارلامالاردىڭ ٸشٸندە كٶرٸنٸس تاپقان ۇستانىمداردىڭ دەنٸ حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸن شەشۋگە باعىتتالعان. سوسىن دا كٶڭٸلدە ٷمٸتتٸڭ سەۋلەسٸ جىلت ەتەدٸ.
جاڭاشىلدىقتىڭ بەرٸنە بوي ٷيرەتٸپ, بٸر ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستٸڭ كەلە جاتقانىن سەزگەن, سوڭسوڭ ٸلكٸدەن بەرٸ ساياسي ساۋاتى دا ارتا تٷسكەن قالىڭ بۇقارا ٶزٸنٸڭ بۇل ناۋقاننىڭ ماڭىزدى بٸر بٶلشەگٸ ەكەنٸن ۇققانداي.
اسىلى, بولاشاققا الاڭسىز قاراپ, باقۋاتتى, ەدٸلەتتٸ قوعام قالىپتاستىرىپ, دەنٸ ساۋ ۇرپاق تەربيەلەپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٶركەندەۋٸ مەن ەل-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋى جولىندا ساپالى بٸلٸم الىپ, دامىعان مەملەكەتتٸڭ ازاماتى رەتٸندە جان-جاقتى جەتٸلٸپ, ەش ۋايىمسىز ەڭبەك ەتۋ ٷشٸن كەزەكتەن تىس سايلاۋدىڭ نەتيجەسٸ ماڭىزدى بولماق. قاراپايىم حالىقتان باستاپ ەلٸمٸزدەگٸ ٸرٸ بيزنەسمەندەر مەن ينۆەستورلاردىڭ كٶكەيٸندە «الداعى كەزەڭدەر قانداي جاڭالىعىمەن كەلمەك, قاي ٷمٸتكەر تاققا وتىرىپ, مەملەكەتكە ادال قىزمەت ەتۋدٸڭ جارقىن ٷلگٸسٸن كٶرسەتەدٸ?» دەگەن سۇراق بار. ەكٸنشٸدەن, سايلاۋ ٶتكٸزۋ ارقىلى كٶپتەگەن مەسەلەنٸڭ تٷيٸنٸ تارقاتىلارى انىق. ٷشٸنشٸدەن, كەلەر جىلى حالىق ساناعى ٶتكٸزٸلەدٸ. سايلاۋ ناۋقانىنىڭ سول ساناقپەن قاباتتاسپاۋ ٷشٸن دە بيىل بولعانى جٶن-اق. ساراپشىلار دا, تٸس قاققان ساياساتكەرلەر دە وسىنى ايتىپ وتىر.
«بۇل ەن – بۇرىنعى ەننەن ٶزگەرەك» دەگەندەي, بيىلعى سايلاۋ راسىندا ٶزگەشە قالىبىمەن, ەرەك جاڭالىقتارىمەن قۋانتتى. سونىڭ ٸشٸندەگٸ اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا تۇرارلىق جەيتتەردٸڭ بٸرٸ – العاش رەت ەيەل كانديداتتىڭ سايلاۋعا تٷسۋٸ. ياكي, وسك-دا بۇرىن-سوڭدى بولماعان پرەتسەندەنتتٸڭ تٸركەلۋٸ. جالپى, وسى كٷنگە دەيٸن تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا بٸردە-بٸر نەزٸك جاندى پرەزيدەنتتٸككە ٷمٸتكەر بولماعان-تىن.
يە, وسىلايشا «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ كەزەكتەن تىس XV قۇرىلتايى دانييا ەسپاەۆانى رەسمي تٷردە پرەزيدەنتتٸككە ٷمٸتكەر رەتٸندە بەكٸتٸپ, تاريحي قادامعا باردى.
ەۋ باستا بارلىق ٷمٸتكەر ٶزدەرٸنٸڭ بەينەبايانىن كٶرسەتٸپ, سايلاۋالدى ۇستانىمدارىن جارييالادى. سونداي-اق, قاتىسۋشىلاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن. قۇرىلتاي دەلەگاتتارى اشىق جەنە قۇپييا داۋىس بەرۋ ارقىلى ٶز تاڭداۋىن جاسادى.
داۋىس بەرۋ كەزٸندە 190 دەلەگاتتىڭ 49,5 پروتسەنتٸ حالىق قالاۋلىسىنىڭ كانديداتۋراسىن قولدادى. بٸراق كانديداتتىڭ داۋىسى 50 پايىزدان اسۋى كەرەك ەدٸ. وسىدان كەيٸن پرەزيديۋم مٷشەلەرٸ كەڭەسٸپ, ەكٸنشٸ تۋردى ٶتكٸزبەۋ جٶنٸندە شەشٸم قابىلدادى. سەبەبٸ ەسپاەۆانىڭ باسىمدىعى ايقىن بولدى. دەلەگاتتار اتالعان شەشٸمدٸ بٸراۋىزدان قولدادى. سٶيتٸپ, دانييا مەديقىزى پارتييانىڭ اتىنان پرەزيدەنت سايلاۋىنا كانديدات رەتٸندە بەكٸتٸلدٸ.
«اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسى اتىنان ۇسىنىلعان دانييا ەسپاەۆانىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسى: «تۇراقتى دامۋ نەگٸزٸ - بەسەكەلەستٸك جەنە جاپپاي كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋ», «ۇلتتىق تەۋەلسٸزدٸك», «جەمقورلىقپەن كٷرەس جەنە وفشورسىزداندىرۋ» اتتى نەگٸزگٸ ٷش باعىتتان تۇرادى. وندا ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتى مەن ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ باعىتتارىنا قاتىستى كانديداتتىڭ كٶزقاراسى انىق بەينەلەنگەن, سونداي-اق مەملەكەتتەگٸ كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن مٸندەتتەر مەن باستى پروبلەمالاردى شەشۋ جولدارى ۇسىنىلعان. «بٸز لايىقتى ٶمٸر سٷرۋ ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەردٸ اشىپ, ولاردى كەڭەيتٸپ, وسى جولدا كەزدەسەتۇعىن كەدەرگٸلەردەن ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ باس تارتۋىمىز كەرەك. لايىقتى ٶمٸردٸڭ كەپٸلٸ – شەنەۋنٸكتەر ەمەس, نارىقتىق ەكونوميكا, دەموكراتييا جەنە ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸك.
مەن بۇل سايلاۋعا حالقىما جەنە وتانىما ادال قىزمەت ەتۋ ٷشٸن قاتىسىپ جاتىرمىن.
ٶمٸردٸ دەل وسىندا, دەل قازٸر ٶزگەرتپەي, جاقسارتا المايمىز.
مەن وسىنداي ٶزگەرٸستەردٸڭ ۋاقىتى كەلدٸ دەپ ەسەپتەيمٸن», - دەيدٸ ول.
وسىلايشا كانديدات جٷيەلٸ باعدارلاما ەم پاراساتتى ويلارى ارقىلى باتىل شەشٸمدەرگە بارا الاتىنىن انىق بايقاتىپ وتىر.
«قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ونىڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸن قورعاۋ – ەربٸر ازامات ٷشٸن ماڭىزدى مٸندەت. تەۋەلسٸزدٸك – قۇر بوس سٶز ەمەس. بۇل – بٸزدٸڭ ەلٸمٸز, جەرٸمٸز, بابالارىمىزدان قالعان مۇرا, بۇل – مەملەكەتتٸك تٸل, بۇل – بٸزدٸڭ كٶپۇلتتى حالقىمىزدىڭ بٸرلٸگٸ», دەۋٸ دە جوعارىداعى سٶزٸمٸزگە دەلەل بولاتىنداي.
سونداي-اق, دانييا مەديقىزى ٶز باعدارلاماسىندا دەرتٸ اسقىنعان قوعامداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردەن اينالىپ ٶتپەيتٸنٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
«قوعامدى الاڭداتاتىن جەنە بيلٸككە نارازىلىقتى تۋعىزاتىن نەگٸزگٸ پروبلەمالاردىڭ بٸرٸ – سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەستٸڭ تيٸمسٸزدٸگٸ, سوت جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا سەنٸمسٸزدٸك.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-ەرەكەتتٸڭ ماڭىزدى قۇرالى – بيلٸك ٸس-ەرەكەتٸنٸڭ جارييالىلىعى مەن ونىڭ قوعام الدىنداعى ەسەپ بەرۋگە مٸندەتتٸلٸگٸ بولماق. «اق جول» پارتيياسى جۋرناليستەردٸڭ ەشكەرەلەپ بەرەتٸن باسىلىمدارى ٷشٸن قۋدالانۋدان قورعالۋىن, ەربٸر مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرٸنٸڭ سوت تەرتٸبٸندە باق-دا كەرٸ باسىلىمداردىڭ پايدا بولۋى جاعدايىندا ٶزٸنٸڭ ابىرويى مەن قادٸر-قاسيەتٸن قورعاۋىن قولدايدى. باسپاسٶزدىڭ اۋزىنا قۇلىپ سالۋعا بولمايدى.
سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسۋدٸڭ باستى باعىتى, سونداي-اق, وففشورلىق ايماقتار مەن شەتەلدٸك بانكتەردەن ميللياردىق قاراجاتتاردى قازاقستانعا قايتارۋ بولماق, بۇل قاراجات قارا نيەتتٸ جەمقورلار مەن الاياقتاردىن حالىقتان ۇرلاعان اقشاسى.
حالىقارالىق مامانداردىڭ ەسەبٸ بويىنشا جەمقورلار مەملەكەتٸمٸزدەن زاڭسىز تٷردە 160 ملرد-تان استام اقشا شىعارعان. بۇل اقشالاردىڭ ۇرلانىپ, قازاقستاننان كەتۋٸ سەبەپتٸ ەلدەگٸ كەيبٸر ازاماتتار جۇمىس تابا الماي جٷر.
«اق جول» پارتيياسى شەنەۋنٸكتەردٸڭ وففشورلىق شوتى تۋرالى بانكتٸك قۇپييالىلىقتىڭ الىنىپ تاستالىپ, ٶزدەرٸ قايدان العانىن تٷسٸندٸرە المايتىن اقشانىڭ انىقتالۋىن جەنە قايتارىلۋىن تالاپ ەتەدٸ», - دەيدٸ باتىل ساياساتكەر.
ونىڭ كەسٸپكەرلٸك جەنە ونى قولداۋ تۋرالى ماقسات-جوبالارى دا كٶڭٸلگە زور ٷمٸت ۇيالاتادى. ەسٸرەسە, كانديداتتىڭ ۇسىنىستارىنا نەمقۇرايدى قارامايتىن ەل تۇرعىندارىمەن قاتار قازاقستاننىڭ ەر ٶڭٸرٸندەگٸ ٸرٸلٸ-ۇساقتى كەسٸپكەرلەر مەن كومپانييا باسشىلارى قۋاندى. سايلاۋالدى باعدارلاما ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸن بەي-جاي قالدىرماعانى تٷسٸنٸكتٸ دە.
ەسپاەۆا: «حالىق ەل-اۋقاتىنىڭ نەگٸزٸ – تۇراقتى قارقىندى دامۋ, مىقتى جەكە بيزنەس, ادال بەسەكەلەستٸك.
مەن ەردايىم جەكە كەسٸپكەرلٸكتٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋدىڭ, تۇراقتى جاقتاۋشىسى بولىپ كەلدٸم. بٷگٸنگٸ كٷنٸ وتان الدىندا جاھاندىق سىن-تەگەۋرٸندەر تۇر, ولاردى ەڭسەرمەي بۇدان ەرٸ دامۋ مٷمكٸن ەمەس.
مەملەكەت ٶزدٸگٸنەن تابىس تاباتىن, بيۋدجەتكە سالىق تٶلەيتٸن جەنە باسقالارعا جۇمىس بەرەتٸندەردٸ قولداۋعا مٸندەتتٸ!», - دەپ, بٸزدٸڭ پٸكٸرٸمٸزدٸ شەگەلەي تٷسەدٸ.
كٷنٸ كەشە جەتٸ ادامنىڭ اراسىنداعى جالقى ٷمٸتكەر ەسپاەۆانىڭ سايلاۋعا قاتىساتىنى تۋرالى حابار ەۋروپارلامەنتتٸڭ قۇلاعىنا جەتٸپ, ولار پرەزيدەنتتٸككە تٷسٸپ جاتقان ەيەل كانديداتقا قاتىستى پٸكٸرٸن دە بٸلدٸرگەن.
اتاپ ٶتەر بولساق, ەۋروپارلامەنت ٶكٸلٸ, ەۋرووداقتىڭ ليبەرالدار مەن دەموكراتتار اليانسىنىڭ مٷشەسٸ يۆەتا گريگۋلە: «سٸز قازاقستاننىڭ ميلليونداعان ەيەلدەرٸنە جول اشىپ, رەسپۋبليكا تاريحىنىڭ جاڭا پاراعىن اشتىڭىز. بٸز, ەۋروپارلامەنت دەپۋتاتتارى, «اق جول» پارتيياسىنىڭ سەزٸنەن سوڭ سٸزدٸڭ ۇسىنىلۋىڭىزدى اسا ٷلكەن قىزىعۋشىلىقپەن باقىلادىق. ٶتكەن دەبات پەن قۇپييا داۋىس بەرۋدەن كەيٸنگٸ جەڭٸسٸڭٸز – مەملەكەتٸڭٸزدەگٸ ساياسي تەجٸريبەگە ەۋروپالىق دەستٷردٸڭ ەنۋٸنٸڭ تاماشا ٷلگٸسٸ بولدى. سٸز ٶز قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن جٷزەگە اسىرۋ جولىندا قازاقستاننىڭ ميلليونداعان ەيەلدەرٸنە ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەرگە جول كٶرسەتتٸڭٸز», - دەپتٸ.
حوش, دانييا مەديقىزى - شىنىندا پرەزيدەنتٸككە ەبدەن لايىق كانديداتتاردىڭ بٸرٸ. بۇل سٶزٸمٸزگە جوعارىدا ازدى-كٶپتٸ دەلەل كەلتٸرگەندەي دە بولدىق. اسىرا سٸلتەمەي-اق, انىعىن ايتتىق. ەندٸ, بار ٷمٸت سٸزدەردە, قادٸرلٸ اعايىن!
ەرمەك ەسجان
قر پرەزيدەنتتٸگٸنە ٷمٸتكەر د.م.ەسپاەۆانىڭ سايلاۋ قورىنىڭ قاراجاتىنان تٶلەندٸ
