بٷگٸنگٸ ٸس-شاراعا تەك قانا ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ باسشىلارى عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەردەن بەلگٸلٸ تۇلعالار دا قاتىسىپ وتىر, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«بارلىعىمىز بٸلەتٸندەي, بٸزدٸڭ ەلەم تەكتونيكالىق اۋىسۋدا دامىپ كەلەدٸ جەنە بۇل تۇرعىدا 2022 جىل ەۋرازييا كونتينەنتٸندەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك پەن ٶركەندەۋ كونتەكستٸندە ٶتە كٷردەلٸ بولىپ شىقتى. بۇل تەكتونيكالىق اۋىسۋلار ەلدەقايدا ەرتەرەك باستالدى. بٸز جاڭا ەلەمدٸك تەرتٸپ جاعدايىندا بەرٸن جان-جاقتى جەنە رەپرەزەنتاتيۆتٸ تٷردە جاساۋ كەرەك ەكەنٸن تٷسٸنە باستادىق, ٶيتكەنٸ جاڭا ەلەمدٸك تەرتٸپ قانا جاڭا, كٷردەلٸ سىن-قاتەرلەردٸ شەشە الادى. جاڭا ەلەمدٸك تەرتٸپتٸڭ بۇل تۇرعىسىندا جاھاندىق, ەكونوميكالىق, ساياسي اۋىرلىق ورتالىقتارى ازيياعا, اتاپ ايتقاندا ورتالىق ازيياعا قاراي ىعىسادى, ٶيتكەنٸ ورتالىق ازييا گەوستراتەگييالىق ماڭىزدىلىققا يە بولادى. تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ اياققا تۇرىپ, ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە دامۋدى, گەوساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن سىرتقى ساياساتتا تٷرلٸ تەسٸلدەردٸ قولدانا باستادى», - دەدٸ فورۋمعا ارنايى كەلگەن تٷركييانىڭ 11-شٸ پرەزيدەنتٸ ابدۋللا گٷل.
ول ەۋرازيياداعى كەز كەلگەن پروتسەستەردە ٶتكەن وقيعالار ٶتە ماڭىزدى رٶل اتقارا الاتىنىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. بۇل تۇرعىدا سپيكەر حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ماڭىزدى رٶلٸن اتاپ ٶتتٸ.
«وسىعان بايلانىستى ورتالىق ازييادا ۇسىنىلعان ادامي رەسۋرستار مەن تابيعي رەسۋرستار ٷلكەن ەلەۋەتكە يە جەنە بولىپ جاتقان بارلىق جاعدايدىڭ مەنمەتٸنٸندە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. بۇل تەكتونيكالىق اۋىسۋلار ٸس جٷزٸندە بەلگٸلٸ بٸر حاباردى جەتكٸزەدٸ جەنە بۇل حابار ٶتە ايقىن. جاڭا دەۋٸردە ٸشكٸ مەسەلەلەرمەن جەنە حالىقارالىق مەسەلەلەرمەن دۇرىس اينالىسۋ قاجەت. ول ٷشٸن نەعۇرلىم اشىق, ەسەپ بەرەتٸن, ىنتىماقتاستىققا بەيٸم جەنە جاھاندىق دەڭگەيدە يكەمدٸ بولۋ قاجەت. وسىنىڭ بارلىعىندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بيلٸكتٸڭ ٷلكەن كٶزٸ رەتٸندە قاراستىرىلۋى كەرەك, ٶيتكەنٸ اقپاراتتىق دەۋٸردە سوڭعى تسيفرلىق ترانسفورماتسييالاردى ەسكەرە وتىرىپ, بٸزدە كەز-كەلگەن اقپاراتقا قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بار.
سونىمەن قاتار, تسيفرلىق ورتا بٸزگە مونيتورينگ جٷرگٸزۋگە, مونيتورينگكە قاتىسۋعا كٷش بەرەدٸ. ەر ادامنىڭ نە بولىپ جاتقانى تۋرالى ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸرە الاتىن جاھاندىق ازامات بولۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. مەديا اينا ەسەرٸنە يە, ٶيتكەنٸ مەديا قۇرالدارمەن بٸرگە سىرتقى قاتىسۋشىلار ٷشٸن ٸشكٸ بولىپ جاتقان بارلىق نەرسەلەردٸڭ كٶرٸنٸسٸ بار. نەتيجەسٸندە بٸز بەلگٸلٸ بٸر ەلدەردەگٸ وقيعالاردىڭ ناقتى كٶرٸنٸسٸنە تٷسەمٸز. مۇنىڭ بەرٸ سٶز بوستاندىعىنىڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولادى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ارقاسىندا اينالامىزدا بولىپ جاتقاننىڭ بەرٸن جاسىرۋ مٷمكٸن بولمادى. سونداي-اق, بۇل يميدجدٸ قالىپتاستىرۋعا ايتارلىقتاي ەسەر ەتەتٸنٸن كٶرەمٸز. وسىعان قاراماستان, مەديا ەلدەردٸڭ دە, ٷكٸمەتتٸڭ دە اشىق جەنە ەسەپ بەرەتٸن بولۋىنا ىقپال ەتەدٸ. مەديا تۋرالى ايتاتىن بولساق, بۇل - دۇرىس باسقارۋدى قامتاماسىز ەتۋدەگٸ ماڭىزدى سەكتور. بۇل كٷردەلٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
تەڭ مٷمكٸندٸكتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ جەنە كٸرٸستٸ تەڭ بٶلۋ دۇرىس باسقارۋدىڭ سينونيمٸ بولىپ تابىلادى جەنە بۇل قوعامدار تەڭ قارىم-قاتىناستىڭ ماتەريالدىق نەتيجەسٸن سەزٸنە الادى جەنە بۇل ولاردىڭ ودان دا تۇراقتى بولۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مۇنداي جاعدايدا كەز-كەلگەن جانجالدى بەيبٸت جولمەن شەشۋگە مٷمكٸندٸك بار. مۇنداي ستسەنارييدە قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸنە بٸر كٷن جۇمساۋدىڭ ورنىنا, ٷكٸمەتتٸڭ ٶركەندەۋ مەن جاقسارتىلعان ٶمٸر ستاندارتتارىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ٶز رەسۋرستارىن ٶز ازاماتتارىنىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن دۇرىس بٶلۋگە مٷمكٸندٸگٸ بار. قازاقستان بۇل تۇرعىدا دانا باسشىلىقتىڭ ارقاسىندا باقىتتى بولدى. تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸن قازاقستان ٶزٸنٸڭ ەگەمەندٸگٸ مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋگە شوعىرلاندى, قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى سىن-قاتەرلەردٸ ەڭسەرە وتىرىپ, باسقا ەلدەرمەن تاتۋ كٶرشٸلٸك قاتىناستار قۇرۋعا نازار اۋداردى. قازاقستان ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ قالىپتاستىرۋ پروتسەسٸن قۇرۋعا زور كٷش جۇمسادى. قازاقستان ورتالىق ازيياداعى ٶڭٸرلٸك ىنتىماقتاستىقتى اشىق ٸلگەرٸلەتٸپ, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتتى», - دەدٸ تٷركييانىڭ 11-شٸ پرەزيدەنتٸ.
ەسكە سالا كەتەيٸك, بٷگٸن - ورتالىق ازييا مەديا فورۋمىنىڭ بٸرٸنشٸ كٷنٸ.
