Jańa dáýirde ishki jáne halyqaralyq máselelermen durys ainalysý qajet - Abdýlla Gúl

Jańa dáýirde ishki jáne halyqaralyq máselelermen durys ainalysý qajet - Abdýlla Gúl


Búgingi is-sharaǵa tek qana Ortalyq Aziia elderiniń basshylary ǵana emes, alys-jaqyn shet memleketterden belgili tulǵalar da qatysyp otyr, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

«Barlyǵymyz biletindei, bizdiń álem tektonikalyq aýysýda damyp keledi jáne bul turǵyda 2022 jyl Eýraziia kontinentindegi qaýipsizdik pen órkendeý kontekstinde óte kúrdeli bolyp shyqty. Bul tektonikalyq aýysýlar áldeqaida erterek bastaldy. Biz jańa álemdik tártip jaǵdaiynda bárin jan-jaqty jáne reprezentativti túrde jasaý kerek ekenin túsine bastadyq, óitkeni jańa álemdik tártip qana jańa, kúrdeli syn-qaterlerdi sheshe alady. Jańa álemdik tártiptiń bul turǵysynda jahandyq, ekonomikalyq, saiasi aýyrlyq ortalyqtary Aziiaǵa, atap aitqanda Ortalyq Aziiaǵa qarai yǵysady, óitkeni Ortalyq Aziia geostrategiialyq mańyzdylyqqa ie bolady. Táýelsizdik alǵannan keiin Ortalyq Aziia elderi aiaqqa turyp, óńirlik deńgeide damýdy, geosaiasi turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin syrtqy saiasatta túrli tásilderdi qoldana bastady», - dedi Forýmǵa arnaiy kelgen Túrkiianyń 11-shi prezidenti Abdýlla Gúl.

Ol Eýraziiadaǵy kez kelgen protsesterde ótken oqiǵalar óte mańyzdy ról atqara alatynyn tilge tiek etti. Bul turǵyda spiker halyqaralyq qoǵamdastyqtyń mańyzdy rólin atap ótti. 

«Osyǵan bailanysty Ortalyq Aziiada usynylǵan adami resýrstar men tabiǵi resýrstar úlken áleýetke ie jáne bolyp jatqan barlyq jaǵdaidyń mánmátininde mańyzdy ról atqarady. Bul tektonikalyq aýysýlar is júzinde belgili bir habardy jetkizedi jáne bul habar óte aiqyn. Jańa dáýirde ishki máselelermen jáne halyqaralyq máselelermen durys ainalysý qajet. Ol úshin neǵurlym ashyq, esep beretin, yntymaqtastyqqa beiim jáne jahandyq deńgeide ikemdi bolý qajet. Osynyń barlyǵynda buqaralyq aqparat quraldary biliktiń úlken kózi retinde qarastyrylýy kerek, óitkeni aqparattyq dáýirde sońǵy tsifrlyq transformatsiialardy eskere otyryp, bizde kez-kelgen aqparatqa qol jetkizýge múmkindik bar.

Sonymen qatar, tsifrlyq orta bizge monitoring júrgizýge, monitoringke qatysýǵa kúsh beredi.  Ár adamnyń ne bolyp jatqany týraly óz pikirin bildire alatyn jahandyq azamat bolý múmkindigi bar. Media aina áserine ie, óitkeni media quraldarmen birge syrtqy qatysýshylar úshin ishki bolyp jatqan barlyq nárselerdiń kórinisi bar. Nátijesinde biz belgili bir elderdegi oqiǵalardyń naqty kórinisine túsemiz. Munyń bári sóz bostandyǵynyń arqasynda múmkin bolady. Buqaralyq aqparat quraldarynyń arqasynda ainalamyzda bolyp jatqannyń bárin jasyrý múmkin bolmady. Sondai-aq, bul imidjdi qalyptastyrýǵa aitarlyqtai áser etetinin kóremiz. Osyǵan qaramastan, media elderdiń de, Úkimettiń de ashyq jáne esep beretin bolýyna yqpal etedi. Media týraly aitatyn bolsaq, bul - durys basqarýdy qamtamasyz etýdegi mańyzdy sektor. Bul kúrdeli áser etýi múmkin.

Teń múmkindikterdi qamtamasyz etý jáne kiristi teń bólý durys basqarýdyń sinonimi bolyp tabylady jáne bul qoǵamdar teń qarym-qatynastyń materialdyq nátijesin sezine alady jáne bul olardyń odan da turaqty bolýyna múmkindik beredi. Mundai jaǵdaida kez-kelgen janjaldy beibit jolmen sheshýge múmkindik bar. Mundai stsenariide qaýipsizdik máselelerine bir kún jumsaýdyń ornyna, Úkimettiń órkendeý men jaqsartylǵan ómir standarttaryn qamtamasyz etý úshin óz resýrstaryn óz azamattarynyń igiligi úshin durys bólýge múmkindigi bar. Qazaqstan bul turǵyda dana basshylyqtyń arqasynda baqytty boldy. Táýelsizdik alǵannan keiin Qazaqstan óziniń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qamtamasyz etýge shoǵyrlandy, qaýipsizdik salasyndaǵy syn-qaterlerdi eńsere otyryp, basqa eldermen tatý kórshilik qatynastar qurýǵa nazar aýdardy. Qazaqstan ulttyq biregeilikti qalyptastyrý protsesin qurýǵa zor kúsh jumsady. Qazaqstan Ortalyq Aziiadaǵy óńirlik yntymaqtastyqty ashyq ilgeriletip, túrki memleketterimen yntymaqtastyqty nyǵaitty», - dedi Túrkiianyń 11-shi prezidenti.

Eske sala keteiik, búgin - Ortalyq Aziia media forýmynyń birinshi kúni.