زەينەت جاسى نەلٸكتەن ودان ەرٸ ٶسٸپ وتىرۋى كەرەك - ەڭبەكمين تٷسٸندٸردٸ

ەيەلدەر مەن ەرلەر بجزق-دا زەينەتاقى جيناقتارى جەتكٸلٸكتٸ بولعان كەزدە زەينەتكە تيٸستٸ جاستان ەرتە شىعا الادى. ول ٷشٸن زەينەتاقى اننۋيتەتٸن - زەينەتاقى جاسىنا جەتكەنگە دەيٸن تٶلەم جاساۋ قۇقىعىن پايدالانۋعا بولادى. بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ ازاماتتار مۇنداي تٶلەمدەرگە 45 جاستان باستاپ ٶتٸنٸش بەرە الادى. بۇل رەتتە ەرلەر زەينەتاقى الۋدى 55 جاستان, ەيەلدەر - 52,5 جاستان باستاي الادى. زييان ٶندٸرٸستەردە جۇمىس ٸستەيتٸن ادامدار 50 جاستان باستاپ زەينەتاقى الا باستايدى.

"وسىعان بايلانىستى, سونداي-اق, اي سايىنعى اننۋيتەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ مٶلشەرٸنٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 70 پايىزىنا دەيٸن تٶمەندەۋٸمەن (بۇرىن اننۋيتەتتٸك تٶلەمدەر ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقى مٶلشەرٸنەن تٶمەن بولماۋى تيٸس ەدٸ) زەينەتاقى اننۋيتەتٸ شارتتارىن جاساسۋ بجزق سالىمشىلارىنىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٷشٸن قولجەتٸمدٸ بولدى", - دەدٸ مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ.

مينيسترلٸكتە زەينەتاقى جاسىن ەسەپتەۋ كەزٸندە قوعامنىڭ دەموگرافييالىق جەنە ەكونوميكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ ەسكەرٸلەتٸنٸ ايتىلدى. دامىعان جەنە دامۋشى ەلدەردە ادامداردىڭ قارتايۋى بايقالادى. ۆيتسە-مينيستر ەرلان وسپانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل قازاقستانعا دا بايلانىستى. بۇۇ بولجامدارى بويىنشا, قازاقستاندا حالىق سانى 2050 جىلى 24,7 ميلليون ادامعا دەيٸن ارتادى. بۇۇ مەلٸمەتتەرٸنە سەيكەس, ەلدە 65 جاستان اسقانداردىڭ ٷلەسٸ شامامەن ەكٸ ەسە ارتقانى بايقالادى. بۇۇ جاس شكالاسى بويىنشا قازاقستان حالقى قارت سانالادى.

"حالىقتىڭ قارتايۋىنا بايلانىستى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋدى قارجىلاندىرۋ كٶزٸ - قىزمەتكەردٸڭ, جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ ەسەبٸنەن سالىقتاردى نەمەسە مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىنىڭ مٶلشەرلەمەcٸن كٶتەرۋ. قازٸر ەلەم ەلدەرٸ حالىقتىڭ قارتايۋ پروتسەسٸن ەسكەرٸپ, زەينەت جاسىن كٶتەرۋگە تىرىسىپ جاتىر", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ەرلان وسپانوۆ.

مىسال رەتٸندە مينيسترلٸك ٶكٸلٸ زەينەتاقى جاسى بٸزدٸڭ ەلگە قاراعاندا بۇرىن دا جوعارى بولعان ەۋروپا ەلدەرٸن, سونداي-اق, كٶرشٸلەس ەلدەر ٸشٸندە رەسەيدە 2028 جىلعا دەيٸن زەينەتاقى جاسى بەس جىلعا ٶسەتٸنٸن, ەزەربايجاندا زەينەتاقى جاسى 60-تان 65 جاسقا دەيٸن ٶسەتٸنٸن كەلتٸردٸ. سونىمەن قاتار, قازٸر ەلدە بەلگٸلەنگەن زەينەتاقى جاسى حالىقارالىق تەجٸريبەگە جەنە ەلەمدە قالىپتاسقان ەكونوميكالىق, دەموگرافييالىق جاعدايعا سەيكەس كەلەتٸنٸ ايتىلدى.

ەگەر ەيەلدەر ٷشٸن زەينەتكە شىعۋ جاسى دەل قازٸر 58 جاسقا دەيٸن قىسقاراتىن بولسا, وندا 2022 جىلى قوردا شوتتارى بار 263 956 ەيەل زەينەتكە شىعا الار ەدٸ. بجزق ٶكٸلدەرٸ زەينەتاقى جاسى قىسقارعان جاعدايدا جىل سايىنعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ سوماسى قانشالىقتى ۇلعاياتىنىن بولجاۋ قيىن ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.

بٷگٸندە بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى سالىمشىلارىنىڭ شوتتارىندا شامامەن 13 تريلليون تەڭگە بولاتىن جيناق بار. بىلتىر بجزق سالىمشىلارىنىڭ شوتتارىنا جالپى كٶلەمٸ 1,3 تريلليون تەڭگە كٶلەمٸندە زەينەتاقى جارنالارى تٷستٸ. سونىڭ ٶزٸندە بىلتىر قوردان تٶلەنەتٸن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ سوماسى 207,8 ميلليارد تەڭگە بولدى.

سونىمەن قاتار, بجزق-دا ناقتى كەزەڭدەگٸ تٶلەمدەر تٷسٸمدەردٸڭ كٶلەمٸنە بايلانىستى ەمەس ەكەنٸ ايتىلدى, سەبەبٸ ناقتى سالىمشىعا بجزق-دان تٶلەنەتٸن تٶلەمدەر ونىڭ جەكە زەينەتاقى شوتىنداعى ەڭبەك قىزمەتٸ بارىسىندا قالىپتاستىرىلعان زەينەتاقى جيناقتارى سوماسىنىڭ مٶلشەرٸنەن جٷزەگە اسىرىلادى.

سونداي-اق, بجزق ٶكٸلدەرٸ زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ باعدارلاماسى بارىسىندا شوتتاردان سوما الىنسا دا, ەيەلدەردٸڭ زەينەتاقى جاسى تٶمەندەسە دە, قوردا قاراجات تاپشىلىعى بولمايتىنىن ايتتى. ولار وسى باعدارلامانى پايدالانعان ادامداردىڭ زەينەتاقى تٶلەۋ سوماسىنا عانا ەسەر ەتەدٸ. بولاشاقتا ولار جيناقتارىن پايدالانباعان سالىمشىلارعا قاراعاندا ازىراق زەينەتاقى الادى.

بۇعان دەيٸن قازاقستاندا زەينەتكە شىعۋ جاسىن تٶمەندەتۋ مەسەلەسٸن تالقىلاۋ جوسپارلانعان ەدٸ. پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ بۇل مەسەلەنٸ جىل سوڭىنا دەيٸن تالقىلاۋ جوسپارلانعانىن ايتتى.