بٷگٸن تالعاردا «دالا قىراندارى» جاستار قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ الكوگول سۋرروگاتىمەن كٷرەس اياسىندا اكتسييا ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى ult.kz.
قوعامداعى جىلدار بويى شەشٸمٸن تاپپاي كەلە جاتقان, بٸر قاراعاندا سوزىلمالى ەرٸ كٷرمەۋٸ قيىن مەسەلەلەردٸ شەشۋگە جاستار اتسالىسسا, وعان دەگەن نازار دا ارتا تٷسەتٸنٸ انىق. ٶكٸنٸشكە قاراي, دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, قازاقستان ون جىلدان استام ۋاقىت بويى ورتالىق ازييادا الكوگولدٸ رەسمي تۇتىنۋ كٶرسەتكٸشٸ بويىنشا كٶش باستاپ كەلەدٸ. ال «دالا قىراندارى» («ستەپنىە ورلى» – دالا قىراندارى) جاستار قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ مٷشەلەرٸ بۇل مەسەلەگە ناقتى نەتيجە ٷشٸن ارالاسىپ وتىر.
بەلسەندٸلەر «سۋرروگات» جوباسىن ٷش جىل بۇرىن ٸسكە قوسقان. ارزان ەرٸ قولجەتٸمدٸ «سولاقاي» الكوگولدٸڭ جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ تاعدىرى مەن قۇرداستارىنىڭ بولاشاعىنا قالاي كەرٸ ەسەر ەتەتٸنٸن, جاستار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ ٸشٸمدٸككە سالىنىپ, ازعىنداۋىن, وتباسىلاردىڭ ويراندالۋىن كٶرگەن بٸرلەستٸك مٷشەلەرٸ بۇل مەسەلەگە رەسپۋبليكا كٶلەمٸندە نازار اۋدارۋدى ماقسات ەتتٸ. ولار مەملەكەتتٸك ورگانداردى پروبلەمانى نازارعا الىپ, ونى شەشۋگە ناقتى قادام جاساۋعا شاقىرىپ كەلەدٸ.
ارزان كونترافاكتٸلٸ الكوگولدٸ ساتىپ الۋ ەلٸ دە قيىن ەمەس. ونىڭ ٷستٸنە مۇنداي ٶنٸم رۇقسات ەتٸلگەن ساعاتتاردان تىس ۋاقىتتا دا, تٸپتٸ كەمەلەتكە تولماعاندارعا دا ساتىلۋى مٷمكٸن. «قازالكوتاباك» قاۋىمداستىعى ساراپشىلارىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, الكوگولدٸڭ كەمٸندە 35 پايىزى, ياعني نارىقتىڭ 40 پايىزىنا دەيٸنگٸ بٶلٸگٸ «كٶلەڭكەلٸ» اينالىمدا ساتىلادى.
«دالا قىراندارى» بەلسەندٸلەرٸ جاعدايدى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتۋ ٷشٸن رەيدتەر مەن باقىلاۋ ماقساتىنداعى ساتىپ الۋلار بارىسىندا سۋرروگات الكوگول ساتىلاتىن ورىنداردى, زاڭبۇزۋشىلىقتاردى, تٸپتٸ ٶنٸم جەتكٸزۋ تٸزبەگٸن انىقتاۋدى قولعا العان. كەيٸن ولار بۇل اقپاراتتى قۇقىق قورعاۋ جەنە باقىلاۋشى ورگاندارعا جولدايدى.
– اكتسييامىزدى ەلوردادان باستادىق. قازٸر استانادا سۋرروگات الكوگول ساتىلمايدى دەپ سەنٸممەن ايتا الامىز. تٸپتٸ جاسىرىن تٷردە ساتىلاتىن جەرلەردٸڭ ٶزٸن انىقتاپ, اينالانى وسىنداي ٶنٸمدەردەن تازارتتىق, – دەدٸ «دالا قىراندارى» جاستار قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ ٷيلەستٸرۋشٸسٸ ەراسىل سالياۋوۆ.
– بٷگٸن تالعاردا حالىقتىق باقىلاۋ بەكەتٸن ۇيىمداستىردىق. بۇعان ٶسكەمەندە سۋرروگات الكوگولدٸ انىقتاعان كەزدە, ونىڭ ٸزٸمەن تالعارعا دەيٸن بارعانىمىز سەبەپ بولدى. سۋرروگات ٶندٸرۋگە ارنالعان سپيرت وسى جەردەن جەتكٸزٸلگەن. ەرينە, تالعارداعى سپيرت زاۋىتىنىڭ زاڭ تالاپتارىنا سەيكەس جۇمىس ٸستەيتٸنٸن تٷسٸنەمٸز, وعان ەشقانداي كٸنە ارتا المايمىز. بٸراق مۇندا كەز كەلگەن ادامنىڭ كەز كەلگەن كٶلەمدە سپيرت ساتىپ الىپ, ونىڭ كەيٸن نە ٷشٸن پايدالانىلاتىنى بەلگٸسٸز بولۋى – ٷلكەن مەسەلە. ول سۋمەن ارالاستىرىلىپ, دٷكەن سٶرەسٸنە سۋرروگات اراق رەتٸندە تٷسۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان بٷگٸنگٸ حالىقتىق باقىلاۋ بەكەتٸنٸڭ ماقساتى – سپيرتتٸڭ قايدا جٶنەلتٸلەتٸنٸن, جٷرگٸزۋشٸلەر مەن ەكسپەديتورلاردا قاجەتتٸ ٸلەسپە قۇجاتتاردىڭ بار-جوعىن انىقتاۋ, – دەدٸ ول.
جاقىن ۋاقىتتا «دالا قىراندارى» جاستار قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ بەلسەندٸلەرٸ قۇرىلتايعا الكوگول ٶنٸمدەرٸن سۋرروگاتپەن كٷرەس ماقساتىندا مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە رەتتەۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋ تۋرالى ۇسىنىس جولداماق.
جاستاردىڭ بۇل باعىتتا ناقتى ۇسىنىستارى بار. ولار ادال كەسٸپكەرلەرگە جاڭا شەكتەۋلەر ەنگٸزۋگە ەمەس, قولدانىستاعى زاڭنامانى رەتكە كەلتٸرۋگە, ونى بۇزعاندارعا جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ كٷشەيتۋگە, سۋرروگات الكوگول ٶندٸرەتٸن جەنە ساتاتىن تۇلعالاردى نارىقتان شىعارۋعا نەگٸزدەلگەن.
بٸرٸنشٸدەن, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى دۇرىس سارالاۋ قاجەت. بۇل جوسىقسىز ساتۋشىلاردىڭ ايىپپۇل تٶلەپ قانا قويىپ, ٶز «كەسٸبٸن» جالعاستىرۋىنا جول بەرمەيدٸ.
ەكٸنشٸدەن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن ناقتى ايقىنداۋ ۇسىنىلادى. بۇل قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى رەسٸمدەۋ مەن قاراۋ پروتسەسٸنٸڭ سوزبالاڭعا سالىنۋىنا جول بەرمەيدٸ.
ٷشٸنشٸدەن, الكوگول ساتىپ الۋشىنىڭ جاسىن مٸندەتتٸ تٷردە باقىلاۋ تەتٸگٸن ەنگٸزۋ قاجەت. ياعني كەمەلەتكە تولماعاندارعا الكوگول ساتقان جاعدايدا جاۋاپكەرشٸلٸك تەك كاسسيرگە عانا ەمەس, ساۋدا نٷكتەسٸنٸڭ يەسٸنە دە جٷكتەلۋٸ تيٸس.
سونىمەن بٸرگە زاڭبۇزۋشىلاردىڭ «قارا تٸزٸمٸن» جاساپ, ولاردىڭ قايتادان ليتسەنزييا الۋىنا جول بەرمەۋ, ٸٸم, قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ جەنە سالىق ورگاندارىنىڭ بٸرلەسكەن رەيدتەرٸن ۇيىمداستىرۋ, الكوگولدٸ ونلاين ساتۋ مەن جەتكٸزۋ تەرتٸبٸن رەتكە كەلتٸرۋ, ساۋدا نٷكتەلەرٸ يەلەرٸنٸڭ جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ەنگٸزۋ جەنە قوعامدىق مونيتورينگتٸ كٷشەيتۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
سوڭعى باعىتتى «دالا قىراندارى» جاستار قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ بەلسەندٸلەرٸ ٶز موينىنا العان. ولاردىڭ باستاماسىنىڭ نەتيجەسٸ دە بار: ٷش جىل ٸشٸندە «سۋرروگات» جوباسى اياسىندا «پالەنىي» الكوگول ساتىلعان 1000-نان استام ساۋدا نٷكتەسٸ انىقتالعان.
