زارەما شاۋكەنوۆا ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالار جايلى: پرەزيدەنت پروبلەمانى اشىق ايتتى

زارەما شاۋكەنوۆا ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالار جايلى: پرەزيدەنت پروبلەمانى اشىق ايتتى

قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى قازاقستان ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ V وتىرىسىندا كٶتەرٸلگەن ەلەۋمەتتٸك سالا مەن ادامي كاپيتالدى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ مەسەلەلەرگە نازار اۋداردى. ساراپشى سولاردىڭ ٸشٸندە مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندار مەن ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالاردىڭ جاعدايىن جاساۋ ماڭىزدى مەسەلە ەكەنٸن ايتادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«قازاقستاندا ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالار سانى كٷننەن كٷنگە ٶسٸپ كەلە جاتىر. الايدا ولارعا ارنالعان بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ دامۋىندا, ونى ۇيىمداستىرۋدا, جالپى ينفراقۇرىلىمىندا ەلٸ دە كەمشٸلٸكتەر بار ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ول ٶتە ٶزەكتٸ مەسەلە. ٶيتكەنٸ, ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالاردى قوعامعا بارىنشا بەيٸمدەۋ – مەملەكەتتەگٸ ەلەۋمەتتٸك جاعدايدىڭ ماڭىزدى بٸر كٶرسەتكٸشٸ. يۋنيسەف حالىقارالىق ۇيىمنىڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا شىعىس جەنە ورتالىق ەۋروپا مەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸندەگٸ دەنساۋلىق مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ 5,1 ميلليون بالالاردىڭ كەم دەگەندە 75 پروتسەنتٸ ساپالى ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸنە قول جەتكٸزە الماي وتىر», - دەيدٸ ول. 

زارەما شاۋكەنوۆا كەلتٸرگەن رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا ەلٸمٸزدە 161 156 بالا ارنايى بٸلٸمدٸ قاجەت ەتەدٸ. رەسپۋبليكا بويىنشا 420 ارنايى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمى, ونىڭ ٸشٸندە 195 پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق تٷزەتۋ كابينەتٸ, 98 ارنايى مەكتەپ, 14 وڭالتۋ ورتالىعى جەنە 38 ارنايى مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىم, 75 پسيحولوگييالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسييا (پمپك) جۇمىس ٸستەيدٸ. 

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كەڭەس وتىرىسىندا بۇل پروبلەمانى اشىق ايتىپ, وسىنداي ارنايى ۇيىمدار مەن مەكەمەلەردٸڭ قىزمەت ەتۋ جٶنٸندەگٸ نورمالارىنىڭ ەسكٸرگەنٸنە ەرەكشە توقتالدى. بۇل نورمالار ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالاردىڭ ٶمٸرٸن قيىنداتا تٷسۋدە. وڭالتۋ ورتالىقتارى, ارنايى مەديتسينالىق قىزمەتتەر, ارنايى بٸلٸم بەرۋ مەن ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم باعدارلامالارى ٸس جٷزٸندە قىزمەتٸن اتقارعانىمەن, ولاردىڭ سانى جەتكٸلٸكٸز, بالالار سول سەبەپتٸ ايلار, جىلدار بويىنا ٶز كەزەگٸن كٷتٸپ وتىرۋعا مەجبٷر. ايماقتىق تا ەرەكشەلٸكتەر بار. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ بۇل سالاداعى نورماتيۆتەردٸ ايماقتىق ەرەكشەلٸكتەر مەن زاماناۋي ستاندارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ جاڭارتۋدى تاپسىردى», - دەيدٸ ساراپشى. 

زارەما شاۋكەنوۆا ينكليۋزيۆتٸ قوعامدى دامىتۋداعى ماڭىزدى قادامداردىڭ بٸرٸ – مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدارعا بارىنشا قولايلى جاعداي جاساۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل ورايدا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ تۇرعىن-ٷي, ەلەۋمەتتٸك جەنە ترانسپورتتىق ينفراقۇرىلىمى وبەكتٸلەرٸنە كەدەرگٸسٸز قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٶزەكتەنە تٷسۋدە. 

«بارلىق ساناتتاعى مٷگەدەكتٸكتٸ انىقتاۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتۋ, كٷتٸمگە مۇقتاج ادامداردىڭ ٶزٸنە تيەسٸلٸ ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەردٸ پايدالانۋى بويىنشا جۇمىستاردى جٷيەلەپ, قازٸرگٸ تسيفرلىق ستاندارتتارعا ساي جەتٸلدٸرۋ قاجەتتٸگٸ ارتۋدا. وسىعان وراي پرەزيدەنتتٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ, بٸلٸم بەرۋ جەنە ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸكتەرٸنٸڭ ۆەدومستۆوارالىق ٶزارا ٸس-ەرەكەتٸن نەگٸزگە الا وتىرىپ, بٸرىڭعاي اقپاراتتىق بازانى قۇرۋ ارقىلى وڭتايلى جٷيەنٸ جاساۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسى قاجەتتٸ ەرٸ ۋاقىتىلى ەكەنٸ انىق. سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ قاجەت ەتٸلگەن وبەكتٸلەرگە كەدەرگٸسٸز كٸرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەرگٸلٸكتٸ اتارۋشى ورگاندارعا قاجەت ەتٸلگەن بارلىق وبەكتٸلەردٸڭ كارتاسىن دايىنداۋدى تاپسىردى. ول ٶتە ماڭىزدى, سەبەبٸ وبەكتٸلەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ پروبلەماسى تۋرالى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جانداردىڭ ٶزٸ دە, ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋشى ۇيىمدار دا, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم ٶكٸلدەرٸ دە ەردايىم ايتىپ جٷر», - دەپ تٷيدٸ زارەما شاۋكەنوۆا. 

ايتا كەتسەك ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ بٷگٸن ٶتكەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردى قولداۋعا قاتىستى ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.