زاڭگەر ورىنباسار تٸلەپبەرگەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, جەبٸرلەنۋشٸ باقىت نازاروۆا كەلٸسٸمگە كەلگەنٸن ايتىپ, سوتقا قايتا تالاپ-ارىز بەرگەن جاعدايدا 6 جىلعا سوتتالعان ەنشٸ گاۋھار ەلٸمبەكوۆا بوستاندىققا شىعۋى مٷمكٸن.
ال گاۋھار ەلٸمبەكوۆانى سوتقا بەرگەن باقىت نازاروۆا 20 جىلدان بەرٸ بازاردا ساۋدا جاساپ جٷر.
قاراپايىم ازاماتشا كەزٸندە گاۋھارعا 40 مىڭ دوللار تاۋىپ بەرۋ ٷشٸن بٸرنەشە رەت نەسيە الىپ, قارىزعا بەلشەسٸنەن باتقان. ونىڭ سوتقا بەرگەندەگٸ ماقساتى – ەنشٸنٸ تٷرمەگە وتىرعىزۋ ەمەس, اقشاسىن قايتارۋ ەكەن. ٶزٸنٸڭ ەسەپتەۋٸ بويىنشا, ەلٸمبەكوۆا وعان 51 مىڭ دوللار, 10 ميلليون 500 مىڭ تەڭگە قارىز, دەپ حابارلايدى 31 ارنا.
"وسىنداي ورتامىزدا جاعداي بولدى ەكەن دەپ مەن ونى تابالامايمىن. وعان دەگەن ٶكپەم دە, كەگٸم دە جوق. ال ونى مەن كەشٸرەمٸن, كەشٸرمەيمٸن دەيتٸندەي مەن كٸممٸن اللا تۇرعاندا? اللا بەرٸمٸزدٸڭ كەشٸرٸم, تەۋبەمٸزدٸ قابىل الاتىن. سٸزدەرگە ايتارىم, گاۋھاردى تٷسٸنۋگە, سٶكپەۋگە تىرىسىڭىزدار", – دەيدٸ جەبٸرلەنۋشٸ.
حالىق سوت گاۋھارعا تىم اۋىر جازا بەردٸ دەپ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جارىسا جازىپ جاتىر. الايدا زاڭگەر ورىنباسار تٸلەپبەرگەنوۆ ەنشٸ تٸپتٸ, 10 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن ەدٸ دەپ وتىر. سوت ونىڭ بۇرىن سوتتالماعانى مەن قوعامداعى بەدەلٸن ەسكەرگەن. زاڭگەردٸڭ ايتۋىنا قاراعاندا, گاۋھار مەن ونى سوتقا بەرگەن ەيەل بٸتٸمگە كەلگەندە ٸس وسىلاي اياقتالماس ەدٸ.
"اپپەلياتسيياعا بەرگەن كٷننٸڭ ٶزٸندە ەلٸمبەكوۆانىڭ قۇقىقتىق جاعدايى ٶزگەرمەيدٸ. ٶيتكەنٸ سوتتان بٸز ٶرەسكەل قاتەلٸك كٶرٸپ تۇرعان جوقپىز. ال جەبٸرلەنۋشٸ "كەلٸسٸمگە كەلدٸم" دەپ, قايتا تالاپ ارىز بەرەتٸن بولسا, وندا جاعداي ٶزگەرٸپ, ەلٸمبەكوۆانىڭ بوساپ شىعۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار", – دەيدٸ زاڭگەر.
دەمەك, نازاروۆا مەن ەلٸمبەكوۆا ىمىراعا كەلسە, ەنشٸنٸڭ بوستاندىققا شىعۋى ەبدەن مٷمكٸن.
ايتا كەتسەك, كەشە ەلٸمٸزدەگٸ تانىمال ەنشٸلەردٸڭ بٸرٸ گاۋھار ەلٸمبەكوۆا الاياقتىق جاساعانى ٷشٸن 6 جىلعا سوتتالدى دەگەن اقپارات كٶپشٸلٸكتٸ ەسەڭگٸرەتٸپ تاستادى.
گاۋھار ەلٸمبەكوۆا تۋرالى نە بٸلەمٸز?
ەنشٸ تٷركٸستان وبلىسى جەتٸساي اۋدانىندا قاراپايىم وتباسىندا دٷنيەگە كەلگەن. باسقا ەنشٸلەر سەكٸلدٸ ٶزٸنٸڭ ٶمٸرٸن جارييالاۋدى اسا ۇناتپايتىن ول 2017 جىلى 45 جاسىندا العاش رەت تۇرمىسقا شىققان. دەل وسى جىلى قۇربىسى باقىت نازاروۆا گاۋحار ەلٸمبەكوۆانىڭ ٷستٸنەن ارىز جازعان. ەنشٸنٸڭ تاڭداعان ٶمٸرلٸك جارىنىڭ ەسٸمٸ ەلٸ بەلگٸسٸز. ەرلٸ-زايىپتىلار دٷركٸرەتٸپ توي جاساماي, قاراپايىم نەكە قيدىرۋ سالتاناتىن جٶن كٶرگەن.
وتاندىق شوۋ-بيزنەستە گاۋھار ەلٸمبەكوۆا "ەكەگە ساعىنىش", "جازىعىم نە?", "اق كەلٸن" سىندى ەندەرٸمەن تانىمال. سونىمەن قاتار ەنشٸ جاس كەزٸنەن باستاپ گيتارمەن ەن سالادى. گاۋحار ەلٸمبەكوۆا ەندەرٸنٸڭ سٶزٸ مەن مۋزىكاسىن ٶزٸ جازاتىن كومپوزيتور.
گاۋحار ەلٸمبەكوۆانىڭ اناسى قىزىنىڭ تەربيەسٸنە قاتال قارايدى. تٸپتٸ ٶنەر جولىنا تٷسٸپ, ەنشٸ بولۋىنا قارسىلىق تانىتقان. بولاشاق ەنشٸ قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنا وقۋعا تٷسٸپ, ەكٸنشٸ كۋرسىندا وقۋدان شىعىپ قالعان.
سوت ٷكٸمٸ
سوت ٷكٸمٸ شىققاننان كەيٸن ەنشٸنٸڭ ادۆوكاتى جۇماعالي زينەلوۆ ٸستٸڭ مەن-جايىن ايتىپ بەرگەن ەدٸ. ادۆوكات سوت ٷكٸمٸمەن كەلٸسپەيتٸنٸن ايتىپ, اپەللياتسييالىق سوتقا ارىز بەرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, بۇل ٸستە ٷكٸم ٶتە جىلدام ەرٸ مەن-جايىن انىقتاماي جاتىپ شىعارىلعان.
"مەن ايىپتاۋ اكتٸسٸ قاتە شىعارىلعان دەپ ەسەپتەيمٸن. گاۋھار ەلٸمبەكوۆانىڭ بۇل ٸستە كٸنەسٸ, پايدا كٶرگەنٸ, ارام پيعىلى بولعانى بٸردە-بٸر ەپيزودتا دەلەلدەنبەگەن دەپ ەسەپتەيمٸن", — دەدٸ زينەلوۆ.
30 قاڭتاردا ٶتكەن وتىرىستا سوت الدىندا ەكٸ ەيەل – 2016 جىلى 6 جىل 8 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان فەرۋزا ورداباەۆا مەن تانىمال قازاقستاندىق ەنشٸ گاۋھار ەلٸمبەكوۆا جاۋاپ بەردٸ.
سوت بارىسىندا انىقتالعانداي, ايىپتالۋشىلار تانىسىنا ٸرٸ تۇرعىن ٷي كەشەنٸنەن پەتەر ساتىپ الىپ بەرۋدٸ ۋەدە ەتكەن, الايدا ۋەدەسٸن ورىنداماي, اقشانى قايتارماي قويعان.
الماتى قالاسى المالى اۋداندىق سوتىنىڭ شەشٸمٸمەن فەرۋزا ورداباەۆا 190-باپتىڭ 4-بٶلٸگٸ 2-تارماعى بويىنشا كٸنەلٸ دەپ تانىلىپ, 6 جىل 8 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسٸلدٸ. ول بۇعان دەيٸن دە سوتتالىپ, جازاسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ەلٸ ٶتەمەگەن بولىپ شىقتى. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ جيىرما بەس جىلدىعىنا بايلانىستى جارييالانعان راقىمشىلىق كەزٸندە ونىڭ جازا مەرزٸمٸ 3 جىل 6 ايعا دەيٸن قىسقارتىلعان. نەتيجەسٸندە ورداباەۆا 7 جىلعا سوتتالدى.
گاۋھار ەلٸمبەكوۆا قىلمىستىق كودەكستٸڭ 190-بابى 4-بٶلٸگٸندە قاراستىرىلعان قىلمىستى جاسادى دەپ تانىلىپ, 6 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى.
سوتتالۋشى جازاسىن ورتا قاۋٸپسٸزدٸكتەگٸ مەكەمەدە ٶتەيدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ٷكٸم ەلٸ كٷشٸنە ەنگەن جوق.
گاۋھار ەلٸمبەكوۆانىڭ ەلباسىنا جازعان حاتى
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە گاۋھار ەلٸمبەكوۆانىڭ ٷندەۋ حاتى تارالىپ جاتىر. حات ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ارنالىپ جازىلعان. مەتٸندە ەنشٸ سوڭعى ەكٸ جىلدا شىعارماشىلىقتان كٶز جازىپ, الاياقتاردىڭ قۇربانى بولعانىن جازعان. ەكٸ جىلدان سوڭ ٷيسٸز دالادا قالعان ەنشٸ ەسەڭگٸرەپ, تيٸستٸ ورگاندارعا ارىز جازۋعا دا جاعدايى بولماعانىن ايتادى.
"…مەنٸڭ اتى-جٶنٸم گاۋھار ەلٸمبەكوۆا, ەنشٸ-كومپوزيتورمىن. ٶنەردە جٷرگەن وتىز جىل ٸشٸندە 60-قا جۋىق ەندٸ ٶمٸرگە ەكەلٸپپٸن. سونىڭ ٸشٸندە "اق كەلٸن" ەنٸن ٶزٸڭٸز دە ەستٸگەن بولارسىز… الايدا سوڭعى ەكٸ جىلدا شىعارماشىلىقتان مٷلدە كٶز جازىپ قالدىم. ەلدەبٸر الاياقتاردىڭ ارباۋىنا تٷسٸپ, ايىبىم جوق بولسا دا, ٸستٸ بولىپ, سوتتالىپ كەتۋدٸڭ از-اق الدىندا تۇرمىن. مەنٸ سٸزگە حات جازۋعا يتەرمەلەگەن دە وسى مەسەلە. ورداباەۆا فەرۋزا اتتى ازاماتشانى 2009 جىلدان بەرٸ تانيتىن ەدٸم… سول ف.ورداباەۆا 2013 جىلى الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸندە تانىستارى بارىن ايتىپ, سولاردىڭ كٶمەگٸ ارقىلى "قولجەتٸمدٸ باسپانا" مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى بويىنشا ساتۋ-ساتىپ الۋ كەلٸسٸمشارتىمەن "اقكەنت" تۇرعىن ٷي كەشەنٸنەن پەتەر الۋعا مٷمكٸندٸك بارىن ايتتى.
…سٶيتٸپ, مەن, گاۋھار سەرٸكبايقىزى ەلٸمبەكوۆا, اعام ەۋەزحان سەرٸكبايۇلى ەلٸمبەكوۆ ٶزٸ جەنە ۇلى ەليدٸڭ اتىنان قاجەتتٸ قۇجاتتار مەن قاراجاتىمىزدى (80 مىڭ اقش دوللارى) ورداباەۆاعا تابىستادىق. قامكٶڭٸل قازاقپىز عوي, ٶزٸمنٸڭ ۇزاق جىلدان بەرٸ ەپكەلٸ-سٸڭلٸدەي ارالاسىپ جٷرگەن باقىت نازاروۆا ەسٸمدٸ ەپكەمە دە پەتەر الۋدىڭ وسىنداي مٷمكٸندٸگٸ بارىن ايتتىم. ماقساتىم — بٸر قازاقتىڭ باسپانا مەسەلەسٸ شەشٸلسٸن دەگەن ادال نيەت قانا ەدٸ. ول دا ٶز كەزەگٸندە ۇلىنىڭ اتىنان "اقكەنت" قالاشىعىنان ٷي الىپ, ەلگٸ پەتەرٸن جالعا بەرٸپ قويدى.
بٸراق قۋانىشىمىز كٶپكە سوزىلمادى. ارادا ەكٸ جىل ٶتكەن سوڭ پەتەر ەپەرگەن ف.ورداباەۆانىڭ بەرٸمٸزدٸ الداپ سوققانى, ياعني پەتەرلەردٸ زاڭسىز جولمەن بەرگەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. سوڭىندا "اقكەنتتەگٸ" پەتەرٸمٸزدەن بەرٸمٸزدٸ قۋىپ شىقتى. اشىعىن ايتقاندا, سٶمكەمٸزدٸ ارقالاپ, دالادا قالدىق…" دەپ جازىلعان حاتتا.
حات سوڭىندا ەنشٸ ەشاقنداي زاڭسىز ەرەكەتكە بارماعانىن ايتىپ, ەلباسىنان وقيعانىڭ اق-قاراسىن اشىپ, اراشا تٷسۋٸن سۇراعان.
ەنشٸلەر قولداۋ كٶرسەتتٸ
وتاندىق ەنشٸلەر مەن تٸلشٸلەر قاۋىمى گاۋحار ەلٸمبەكوۆانى قولداپ, قارىز بولىپ قالعان سوممانى جيناپ بەرۋگە دايىن ەكەنٸن جازىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا سەكەن مايعازيەۆ, اينۇر تۇرسىنباەۆا, ايگٷل يمانباەۆا, لەيلە سۇلتانقىزى, مەيرامبەك بەسباەۆ, روزا ەلقوجا, نۇرلان البان, گٷلزيرا ايداربەكوۆا, ت.ب بار.
ايتىسكەر اقىن اينۇر تۇرسىنباەۆا Instagram پاراقشاسىندا زاڭنىڭ بارلىعىنا بٸردەي ەكەنٸن ايتىپ, قازاق ٶنەرٸندەگٸ قاسٸرەتتٸ كٷن دەپ باعالادى.
"…بىلتىر تۇڭعىشباي, بيىل گاۋxار.. كەلەسٸ كٸم?! قۇربىسىن دا كٸنالاعىم كەلمەيدٸ-اق… بٸراق اللا رازىلىعى ٷشٸن كەشٸرٸپ جٸبەرگەنٸڭٸزدە اللانىڭ شەكسٸز نىعمەتٸنە بٶلەنەر ەدٸڭٸز عوي, قاپ.. نە بولدى ەندٸ?! بەلكٸم بٸر قورقىتىپ تا قويعىڭىز كەلگەن شىعار.. گاۋxاردىڭ ٶزٸ دە بۇلاي بوپ كەتەدٸ دەپ ويلاماعان اۋ… زاڭ بەرٸمٸزگە بٸردەي.. بٸراق ەلدٸڭ ەركەلەرٸنە دەگەن قۇرمەت قايدا?! قازاق ەن ٶنەرٸنە سٸزدەي ٷلەس قوسقان قىزدار از!", - دەپ جازدى اينۇر تۇرسىنباەۆا.
ەنشٸ روزا ەلقوجا راۋھار ەلٸمبەكوۆانىڭ قازاق ەن ٶنەرٸنە قوسقان ٷلەسٸن سانامالاي كەلە, بٸر مٷمكٸندٸك بەرٸلۋٸ كەرەك ەمەس پە دەگەن ساۋال قويدى.
"گاۋھار ەلٸمبەكوۆا ەشقاشان اتاققا, اقشاعا قۇنىققان ادام ەمەس! تابيعاتى تازا, ويىنداعىسىن ادامنىڭ بەتٸنە تٸكە ايتاتىن, ەر مٸنەزدٸ جان. ول بٸرەۋدٸ الدايتىن ادام ەمەس. بٸر كٸلتيپاتى بار. الماتىدان الىستا وتىرعان سوڭ ەلەڭدەپ وتىرمىز.
ماقتارالدان شىعىپ, كٷللٸ قازاقتىڭ جٷرەگٸنەن ورىن العان ەنشٸ-سازگەر ەپكەمٸزگە نەگە مۇنداي جالا جاۋىپ وتىر?
بولعان كٷننٸڭ ٶزٸندە بٸر شەشٸمٸ بار شىعار? ەل ەستٸگەن جاڭالىق ەكەن, ەل بوپ بٸرٸگٸپ, قولدايىق! ٶز باسىم وقۋشى كەزٸمنەن گاۋھار ەپكەنٸڭ ٶنەرٸن باعالاپ, جاقسى كٶرٸپ ٶسكەن جانمىن."ساعىندىم, ەكە" دەگەن ەنٸن, "اق كەلٸن", "كەلٸنگە ٶسيەت" دەگەن شىعارمالارىن ەلٸ ورىنداپ جٷرمٸز. ەشكٸمگە قيياناتى جوق, تەك شىعارماشىلىققا ٶمٸرٸن ارناعان جانعا قالاي وسىلاي شەشٸم شىعارا سالعان?!", — دەپ جازدى روزا ەلقوجا جەكە پاراقشاسىندا.
"سوتقا دا, پروكۋرورعا دا سۇراق كٶپ…بۇل ٸستە ٷلكەن شيكٸلٸك بارىن سەزەمٸن. وڭ شەشٸمٸن تاباتىنىنا سەنەمٸن! گاۋhap دوسىم بٸز ەلٸ تالاي بٸر ساحنادا ەن سالامىز!", — دەپ قىسقا قايىردى پاراقشاسىندا مەيرامبەك بەسباەۆ.
سەكەن مايعازيەۆتٸڭ ايۋىنشا, ەنشٸنٸڭ ەرٸپتەستەرٸ كەرەك سومانى جيناپ بەرۋگە نيەتتەنٸپ وتىر.
"قر زاڭگەرلەرلەرٸ دە ساۋاتتى تٷردە ەگجەي-تەگجەيلٸ زەرتتەپ جاتقانىنا كٷمەنٸمٸز جوق. قارسى تاراپ كەشٸرٸم بەرٸپ, كەلٸسٸمگە كەلسە, گاۋھاردىڭ ەرٸپتەستەرٸ سول سومانى جيناپ بەرۋگە بار كٷشٸمٸزدٸ سالامىز دەپ نيەتتەندٸك. تالانتتى قىزىمىزدى تەمٸر تورعا توعىتقاندا نە ۇتپاقپىز?! اللا تاعالا جەبٸرلەنۋشٸ جاقتىڭ پەتەرگە قول جەتكٸزٸپ, قونىس تويىن تويلاۋدى, جاۋhارداي گاۋھارىمىزدىڭ ورتامىزعا ورالۋىن نەسٸپ ەتكەي", — دەپ جازدى سەكەن مايعازيەۆ.
ەنشٸ بٷركٸت ٶزٸنٸڭ گاۋھار ەلٸمبەكوۆامەن جاقىن ارالاسپاسا دا, قولىنان كەلەر كٶمەگٸن ايامايتىنىن جازدى. ادام ٶلتٸرگەنگە 8-9 جىل بەرٸپ جاتقاندا اقشا ٷشٸن التى جىلعا بوستاندىعىنان ايىرۋ شەشٸمٸمەن كەلٸسپەيدٸ ەنشٸ.
"قۇداي-اۋ, ميلليون-ميلليونداپ ۇرلاپ, سوسىن كەشٸرٸم سۇراپ, اقشالارىن قايتارىپ بەرٸپ جاتقاندار دا بار ەمەس پە?! نەگە سونشا قاتال بولامىز? مەنٸڭشە, كەشٸرٸمدٸلٸكپەن قاراساق جٶن بولار ەدٸ. قانشا دەگەنمەن, ادام ٶلگەن جوق. ادام ٶلگەندە 8-9 جىل بەرەدٸ عوي, سوندا قالاي بولعانى? 40-50 مىڭ دوللارعا ادامنىڭ ٶمٸرٸ سەيكەس كەلٸپ تۇر ما?! ۇيات بولادى عوي باسقا ەلدەردەن! ٶزدەرٸنٸڭ ٶنەر ادامدارىن اياماي سوتتاپ جاتىر مىنا xالىق دەسە, ۇيات ەمەس پە?", — دەپ جازدى بٷركٸت.
