"ۇلتىن سٷيگەن تاۋ تۇلعا"

"ۇلتىن سٷيگەن تاۋ تۇلعا"

 

بيىل الاشوردا ٷكٸمەتٸنٸڭ 100 جىلدىعىنا وراي, ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندە تاقىرىپ اياسىندا دٶڭگەلەك ٷستەلدەر, عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسييالار ٶتكٸزٸلۋدە. تەۋەلسٸزدٸك جولىندا كٷرەسكەن ەربٸر الاش قايراتكەرٸنٸڭ ٶمٸرٸ مەن قوعامدىق-ساياسي قىزمەتٸن زەرتتەۋ, سارالاۋ جەنە لايىقتى باعاسىن بەرۋ بٷگٸنگٸ وتاندىق تاريح عىلىمىنداعى باستى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ بولىپ سانالادى. قايراتكەر قوشكە كەمەڭگەرۇلىنىڭ قوعامدىق ساياسي-قىزمەتٸن, تاريح سالاسىنداعى ەڭبەگٸن زەرتتەۋ تاريحشى عالىمداردىڭ الدىندا تۇرعان مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ دەپ ەسەپتەيمٸز.

اعىمداعى جىلدىڭ 18-شٸ سەۋٸرٸندە استانا قالاسىنىڭ №49 جالپى ورتا بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەبٸندە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ عالىمدارى مەن ستۋدەنتتەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن قوشكە كەمەڭگەرۇلىنا ارنالعان «ۇلتىن سٷيگەن تاۋ تۇلعا» اتتى دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. مەكتەپ ۇستازدارى مەن وقۋشىلارى ۇيىمداستىرعان كەزدەسۋگە ق.كەمەڭگەرۇلىنىڭ نەمەرەسٸ ر.كەمەڭگەر مەن شٶبەرەسٸ ق.كەمەڭگەر, ت.ع.د., پروفەسسور ز.قابىلدينوۆ, ف.ع.د., پروفەسسور س. جۇماعۇل, تاريح فاكۋلتەتٸنٸڭ 4 كۋرس ستۋدەنتٸ ا.يمانگاليەۆ قاتىستى.

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى  ەۇۋ ەۋرازييا گۋمانيتارلىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى زييابەك قابىلدينوۆ جاپپاي قۋعىن-سٷرگٸن تاقىرىبىندا  بايانداما جاسادى. پروفەسسور الاش زييالىلارى ٶمٸر سٷرگەن قيىن-قىستاۋ زامانى بويىنشا ويىن ٶربٸتٸپ, تاقىرىپتىڭ تەۋەلسٸزدٸكپەن ساباقتاستىعىنا توقتالدى. ەۋرازييا گۋمانيتارلىق ينستيتۋتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى ريزابەك كەمەڭگەر ٶزٸنٸڭ ەستەلٸكتەرٸمەن, قۇندى دەرەكتەمەلەرٸمەن بٶلٸستٸ. اتاسىنىڭ ٷش تومدىق شىعارمالار جيناعىن جەنە عىلىمي زەرتەتۋلەردٸ مەكتەپ كٸتاپحاناسىنا سىيلادى. الاشتانۋشى ساعىمباي جۇماعۇل قوشكەنٸڭ ەدەبي شىعارمالارى بويىنشا سٶز قوزعادى. اتاپ ايتقاندا, قالامگەردٸڭ كٶركەم تۋىندىلارىنىڭ تاقىرىپتىق-يدەيالىق سيپاتىنا, «التىن ساقينا» پەساسىنىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى قايىربەك كەمەڭگەر كٶرنەكٸلٸك ماتەريالدارى ارقىلى قوشكەنٸڭ قايراتكەرلٸگٸن, اعارتۋشىلىعىن ايقىنداپ كٶرسەتٸپ بەردٸ. سونىڭ ٸشٸندە تۇلعالىق نەگٸزگٸ قاسيەتتەرٸن, عىلىمي-تانىمدىق شىعارمالارىن اتاپ كٶرسەتتٸ. جازۋشىنىڭ تٸكەلەي ۇرپاقتارى تۋرالى دا مەلٸمەت بەردٸ. دٶڭگەلەك ٷستەلدە  ت.ع.د., پروفەسسور دٷكەنباەۆا ز.و. جەتەكشٸلٸگٸمەن  قوشكە كەمەڭگەرۇلى تۋرالى ديپلومدىق جۇمىسىن جازىپ جاتقان ا.يمانگاليەۆ تاقىرىپ بويىنشا پٸكٸرٸن تانىتتى.

كەزدەسۋ بارىسىندا قوشكە كەمەڭگەرۇلىنىڭ جەكە ارحيۆتٸك قۇجاتتارى, عىلىمي ەڭبەكتەرٸ جەنە ت.ب. قۇندى مۇراسى كٶرمەگە قويىلدى. بۇل كٶرمەنٸڭ بٸر ەرەكشەلٸگٸ – قوشكە تۋرالى 90-شى جىلدارى جارييالانعان, بٷگٸندە سيرەك سانالاتىن باسپاسٶز بەتٸندەگٸ ماقالالار توپتاماسىنىڭ ۇسىنىلۋى بولدى. ولاردىڭ ٸشٸندە قالامگەر تۋرالى العاش ماقالا جازعان رەزييا رٷستەمبەكوۆانىڭ, مۇراسىن جيناعان ديحان قامزابەكۇلىنىڭ ەڭبەكتەرٸ بٸزدٸ قىزىقتىردى.

ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىم-پروفەسسورلارىنىڭ كەلەلٸ ويلارىنان كەيٸن ۇستازدار مەن وقۋشىلار قىزىقتىرعان سۇراقتارىن قويىپ, عىلىمي ٸس-شاراعا اتسالىسىپ وتىردى. ال ارۋجان قايرۋللا مەن ديانا تۇرجانوۆا اتتى وقۋشىلار ق.كەمەڭگەرۇلىنىڭ «اباقتىدان حات», «ەلگە حات» اتتى ٶلەڭدەرٸن مەنەرلەپ وقىپ, كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى. ق.كەمەڭگەرۇلىنىڭ ٶلەڭٸنە جازىلعان سازگەر شەمٸل ەبٸلتايدىڭ تۋىندىسىن ريزابەك اعا دومبىرامەن سٷيەمەلدەپ ورىنداپ, جينالعان قۋىمنىڭ كٶڭٸلٸن بوساتتى.

دٶڭگەلەك ٷستەل سوڭىندا مەكتەپ ديرەكتورى دانارا دجۋمارتوۆا الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ وتان تاريحىنداعى الاتىن ورنىن باعالاي كەلە, «قازاق قوعامىنىڭ ساياسي-ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸن رۋحاني ٶمٸردٸڭ ٶزەكتٸ ارنالارىمەن تىعىز ساباقتاستىقتا زەردەلەگەن قوشكە كەمەڭگەرۇلىنىڭ پاراساتتى پايىمدارى ۇلتتىق قاسيەتتەردٸ سانامىزدا جاڭعىرتۋمەن قۇندى» دەپ عىلىمي-تانىمدىق جيىندى قورىتىندىلادى. وقۋ ورنىنا قوشكە كەمەڭگەرۇلى اتىن بەرۋ جايىندا ٶتٸنٸشتٸ مەكتەپ ۇجىمى بٸراز جىل بۇرىن جازعان ەكەن. بۇل يگٸ باستاما ٶزٸنٸڭ وڭ شەشٸمٸن تابادى دەپ ٷمٸتٸن جەتكٸزدٸ.

قوشكە كەمەڭگەرۇلى ٶز ەڭبەكتەرٸ ارقىلى قازاق جاستارىنىڭ ساناسىن وياتۋدى كٶزدەدٸ, ولاردى وتانشىلدىققا تەربيەلەدٸ, ەلٸن قاستەرلەۋگە, جەرٸن ساقتاۋعا باۋلىدى. بٷگٸندە قالامگەر ەڭبەكتەرٸ وتان تاريحىنداعى اسىل مۇارالارىمىزدىڭ قاتارىنا جاتادى دەپ تانيمىز.

يمانگاليەۆ ا.ت.

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ

تاريح فاكۋلتەتٸنٸڭ 4 كۋرس ستۋدەنتٸ

ۇلت پورتالى