ۇلتتىق بانك: تەڭگەنٸڭ رۋبلگە قاتىستى قانداي دا بٸر تاريحي باعامىن ۇستانۋ - نەگٸزسٸز

اقپان ايىندا ەۋروپاداعى گەوساياسي جاعدايدىڭ شيەلەنٸسۋٸ ەلەمدەگٸ قارجى نارىقتارىنىڭ باستى نازارىندا بولدى. كٷتپەگەن سىرتقى ٶزگەرٸستەرگە بايلانىستى ۇلتتىق بانكتٸڭ قانداي ەرەكەتكە بارعانى تۋرالى ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.م. مولدابەكوۆا تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Kapital.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.

– ەلييا مەيٸربەكقىزى, اقپان ايى كٷپتەگەن وقيعالارعا تولى بولدى, ونىڭ بەرٸ ٸشكٸ جەنە سىرتقى نارىقتاردا دا كٶرٸنٸس بەردٸ. بۇل قانداي وقيعالار بولعانى تۋرالى ايتىپ بەرەسٸز بە? 

– اقپان ايىندا گەوساياسي ارەناداعى جاعدايدىڭ ۋشىعۋى نارىقتىڭ باستى قوزعاۋشى كٷشٸ بولعانى سٶزسٸز. رەسەيگە قاتىستى بۇرىن-سوڭدى قولدانىلماعان سانكتسييالار, اتاپ ايتقاندا, كەيبٸر قارجى ۇيىمدارى SWIFT-تەن اجىراتىلىپ, ورتالىق بانكتٸڭ اكتيۆتەرٸ توقتاعان تۇستا رۋبل رەكوردتىق دەڭگەيدە قۇلدىرادى. نەگٸزگٸ مٶلشەرلەمەنٸ 20%-عا دەيٸن كٶتەرۋ جەنە ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمنٸڭ 80%-نا دەيٸن مٸندەتتٸ ساتۋىن ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ رف ورتالىق بانكٸنٸڭ شۇعىل شارالارىنا قاراماستان, رەسەي ۆاليۋتاسى جوعارى قۇبىلمالىق ايماعىندا قالىپ, تاريحي ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸشتەردٸ جاڭارتۋدا.

اقپان ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, MOEX مەسكەۋ بيرجاسىندا رۋبلدٸڭ بيرجالىق باعامى 77,32-دەن 94,6-عا نەمەسە 22%-عا تٶمەندەدٸ, ال ناۋرىز ايىنىڭ باسىنان باستاپ بٸر اقش دوللارى ٷشٸن 120 رۋبلگە دەيٸن 27%-عا ەلسٸرەدٸ. وففشورلىق نارىقتارداعى باعا بەلگٸلەۋ بيرجاداعى باعا بەلگٸلەۋدەن ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنەتٸنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن. دەگەنمەن, بيرجالىق باعام دەستٷرلٸ تٷردە سەنٸمدٸ باعدار بولىپ تابىلادى, ٶيتكەنٸ قازٸرگٸ جاعدايدا وففشورلىق ساۋدا-ساتتىق, كٶبٸنەسە, ينۆەستورلار اراسىندا تۋىنداعان تەرٸس كٶڭٸل كٷيدٸ كٶرسەتەدٸ.

سونداي-اق ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا ٸرٸ حالىقارالىق رەيتينگتٸك اگەنتتٸكتەر رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى ۇزاق مەرزٸمدٸ كرەديتتٸك رەيتينگٸن «الىپساتارلىق ساناتتىڭ» تٶمەنگٸ شەكاراسىنا دەيٸن تٶمەندەتتٸ. Fitch رەيتينگتٸك اگەنتتٸگٸ دەفولتتىق جاي-كٷيدەن بٸر ساتىعا عانا جوعارى «س» دەڭگەيٸنە دەيٸن 6 ساتىعا تٶمەن تٷسٸردٸ. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, سانكتسييالار رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ قولجەتٸمدٸ ۆاليۋتالىق رەزەرۆتەرٸن قىسقارتتى, ال كاپيتالدى باقىلاۋ شارالارى ەلدٸڭ شەتەلدٸك كرەديتورلارى الدىنداعى مٸندەتتەمەلەرٸنٸڭ ورىندالۋىن شەكتەۋٸ مٷمكٸن. 

گەوساياسي جاعداي شيەلەنٸسكەسٸن ينۆەستورلار تٷرلٸ تەۋەكەلدەردەن الشاقتاپ, سونىڭ سالدارىنان ٶز قالپىندا ٶسٸپ كەلە جاتقان التىننان باسقا دا شيكٸزات تاۋارلارى قىمباتشىلىققا ۇرىندى. مەسەلەن, اقش ەكٸمشٸلٸگٸ رەسەي مۇنايىن يمپورتتاۋعا تىيىم سالۋدى قاراستىرىپ جاتقانى تۋرالى حابارلاردىڭ نەگٸزٸندە قارا التىننىڭ باعاسى ون جىل ٸشٸندە العاش رەت باررەلٸنە 132 دوللار دەڭگەيٸنەن استى. ەۋروپادا تابيعي گازدىڭ باعاسى بٸر شارشى/م. ٷشٸن 4000 دوللارعا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ, ال باعالى مەتالدار نارىعىندا التىن ۋنتسيياسى 2070 دوللارعا جەتتٸ. ٶنەركەسٸپتٸك مەتالدار سەگمەنتٸندە مىس, بولات پەن نيكەل باعاسى دا گەوساياسي جاعدايدىڭ بەنەفيتسيارى بولدى.

شيكٸزات اكتيۆتەرٸنٸڭ ٶسۋٸ قىسقا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا ينفلياتسييانىڭ جەدەلدەۋٸنە ىقپال ەتەدٸ, بۇل اقش فرج-نىڭ مونەتارلىق ساياساتتى كٷشەيتۋٸ قارساڭىندا دامىعان ەلدەردە اكتسييا نارىعىنا قىسىم كٶرسەتەدٸ. اقپاننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, MSCI World يندەكسٸ 2,7%-عا تٶمەندەدٸ, 9 ناۋرىزدا 5,8%-عا شەگەرٸلدٸ.

– اي ٸشٸندە ۆاليۋتا نارىعىندا قانداي ٶزگەرٸستەر بولدى? ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزٸلدٸ مە جەنە جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن قانداي شارالار قولدانىلدى?

– اي باسىندا سىرتقى سيياقتى ٸشكٸ فاكتورلار دا ۇلتتىق ۆاليۋتا ٷشٸن بٸرشاما قولايلى بولدى. مۇناي باعاسىنىڭ ٶسۋٸ اياسىندا گەوساياسي جاعدايدىڭ شيەلەنٸسۋٸنە دەيٸن, سونداي-اق ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ بيۋدجەتكە توقساندىق سالىق تٶلەمدەرٸ كەزەڭٸ قارساڭىندا 10 اقپانداعى جاعداي بويىنشا تەڭگە بٸر اقش دوللارى ٷشٸن 426,10 تەڭگەگە دەيٸن نىعايدى.

گەوساياسي جاعدايدىڭ ۋشىعۋى, جاھاندىق تەۋەكەل-سەنتيمەنتتٸڭ ناشارلاۋى جەنە دامۋشى نارىقتار ۆاليۋتالارىنىڭ ەلسٸرەۋٸ اياسىندا 21 اقپاننان باستاپ ۆاليۋتا نارىعىندا تۇراقسىزدىقتى بولدىرماۋ ٷشٸن ۇلتتىق بانك 175,6 ملن اقش دوللارىنا ينتەرۆەنتسييا جٷرگٸزدٸ. ۇلتتىق بانكتٸڭ قاتىسۋى رەسمي رەسۋرستاردا دا, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى دا كەڭٸنەن جارييا ەتٸلدٸ.

جاھاندىق قارجى نارىقتارىندا قۇبىلمالىلىقتىڭ كٷشەيۋٸ اياسىندا 28 اقپاندا بيرجاداعى ساۋدا-ساتتىق 2020 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ العاش رەت فرانكفۋرت اۋكتسيونى تٷرٸندە ٶتتٸ. اۋكتسيون كەزٸندە 98,1 ملن دوللارىنا ينتەرۆەنتسييالار جٷزەگە اسىرىلدى, ولاردىڭ ٷلەسٸ ساۋدا-ساتتىقتىڭ جالپى كٶلەمٸنەن 61,5% بولدى. مەسەلەن, اقپاندا ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالاردىڭ جالپى كٶلەمٸ 273,7 ملن اقش دوللارىن قۇرادى.

سىرتقى ەكونوميكالىق جاعدايلاردىڭ ٶزگەرۋٸنە جاۋاپ رەتٸندە ۆاليۋتا نارىعىنا قىسىمدى تٶمەندەتۋ جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸ ۇستاپ تۇرۋ ٷشٸن ۇلتتىق بانك پەن ٷكٸمەت بٸرلەسكەن ٸس-شارالارىن جٷزەگە اسىردى. ۇلتتىق بانك كەزەكتەن تىس شەشٸمٸمەن بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ 13,5%-عا دەيٸن 3,25 پ.ت. كٶتەردٸ. جەكە تۇلعالاردىڭ تەڭگەدەگٸ دەپوزيتتەرٸ بويىنشا بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن ٶتەماقى ەسەپتەۋدٸ كٶزدەيتٸن تەڭگەلٸك سالىمداردى قورعاۋ باعدارلاماسى جارييالاندى.

ۇلتتىق قوردان بيۋدجەتكە 510 ملن دوللار مٶلشەرٸندە ترانسفەرتتەر بٶلۋ ٷشٸن ۆاليۋتانى ساتۋ, سونداي-اق كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن مٸندەتتٸ تٷردە ساتۋ شاراسى ۆاليۋتالىق نارىققا قولداۋ كٶرسەتتٸ, ونىڭ اياسىندا اقپان ايىندا 190,7 ملن دوللار ساتىلدى.

ۇلتتىق بانك بۇرىنعىداي سىرتقى نارىقتارداعى احۋالعا تۇراقتى مونيتورينگ جٷرگٸزٸپ, رەسەيگە قارسى جاڭا سانكتسييالاردىڭ قازاقستاننىڭ قارجى جٷيەسٸنە ەسەر ەتۋ دەرەجەسٸن باعالايدى. قاجەت بولعان جاعدايدا, ۇلتتىق بانك ۇلتتىق ۆاليۋتاعا قاتىستى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا, ونىڭ ٸشٸندە ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزۋگە باعىتتالعان شارالاردى جٷزەگە اسىرۋعا دايىن.

– رۋبلدٸڭ قۇلدىراپ جاتقان تۇستا كٶپتەگەن وتانداستارىمىزدى تەڭگە مەن رۋبل اراسىنداعى «بايلانىس» قانشالىقتى تىعىز ەكەندٸگٸ مازالادى. رەسەي ۆاليۋتاسىنىڭ كٷرت ٶزگەرٸسكە ۇشىراۋى تەڭگەگە قالاي ەسەر ەتپەك?  

– الدىمەن, رەسەي فەدەراتسيياسىمەن تىعىز ساۋدا قاتىناستارىنا قاراماستان, تەڭگە باعامىن بەلگٸلەۋ بٸرقاتار فاكتورلارعا بايلانىستى قالىپتاساتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن. ۇلتتىق بانك تەڭگەنٸڭ رەسەي رۋبلٸنە ۇقساس سەرپٸنٸن نەگٸزسٸز جەنە تٷبەگەيلٸ بەكٸتٸلمەگەن دەپ سانايدى, ٶيتكەنٸ بٸزدٸڭ ۆاليۋتامىز ٷشٸن سىرتقى جەنە ٸشكٸ جاعدايلار قازٸرگٸ رەسەي ۆاليۋتاسىنا بايلانىستى بولىپ جاتقان جاعدايلاردان مٷلدە باسقاشا. 

ياعني, رەسەي قازاقستاننىڭ ەڭ ٸرٸ ساۋدا ەرٸپتەسٸ بولعانىنا قاراماستان, تەڭگە باعامىنىڭ سەرپٸنٸ رۋبل سەرپٸنٸنە ٸلەسپەيدٸ جەنە ونىڭ سەرپٸنٸنە تٸكەلەي قاتىستى ەمەس. بٸز رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ۆاليۋتا نارىعىنداعى قۇبىلمالىلىقتىڭ بٸزدەگٸ ۆاليۋتا نارىعىنا قاراعاندا بٸرنەشە ەسە جوعارى ەكەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز جەنە ول تٸكەلەي تەڭگەگە قاتىستى رۋبل قۇنىنىڭ تٶمەندەۋٸنەن كٶرٸنەدٸ.

بٸر رۋبل ٷشٸن 5-6 تەڭگە ارالىعىندا بۇرىننان قالىپتاسقان تەڭگە/رۋبلدٸڭ تاريحي باعامى جاڭا شىنايىلىقتى كٶرسەتپەيدٸ جەنە ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەرگە ۇشىراۋى مٷمكٸن. وسىعان بايلانىستى تەڭگەنٸڭ رۋبلگە قاتىستى قانداي دا بٸر تاريحي باعامىن ۇستانۋدى نەگٸزسٸز دەپ سانايمىن.

– وسى بولىپ جاتقان جاعدايدىڭ بەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆٸنە قالاي ەسەر ەتتٸ?

– اقپان ايىندا التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرٸ 133 ملن دوللارعا ۇلعايدى. التىن باعاسىنىڭ ٶزگەرۋٸ جەنە ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ ۆاليۋتالىق قالدىقتارىنىڭ تٶمەندەۋٸ ٶتكەن ايداعى رەزەرۆتەر سەرپٸنٸنٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارىنا اينالدى.

گەوساياسي تەۋەكەلدەردٸ ٸسكە اسىرۋ قىمبات مەتالعا سۇرانىستىڭ ارتۋىنا باستى سەبەپ بولدى. ينۆەستورلار بەلگٸسٸزدٸك كەزەڭٸندە قاشان دا سەنٸمدٸ قورعانىش اكتيۆٸ بولىپ تابىلاتىن التىنعا سەنٸم ارتادى. اقپان ايىندا التىننىڭ باعاسى بٸر ۋنتسييا ٷشٸن 1791 دوللاردان 1903 دوللارعا دەيٸن نەمەسە 6,3%-عا ٶستٸ. ەڭ جوعارى اۋىتقۋ 24 اقپانعا تۋرا كەلدٸ, ول كٷنٸ التىننىڭ باعاسى 2011 جىلدان بەرٸ العاش رەت 1920 اقش دوللارىن ەڭسەردٸ. ال ناۋرىز باسىندا التىننىڭ قۇنى بٸر ۋنتسييا ٷشٸن 2000 اقش دوللارىنان اسىپ, بيىلعى 8 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا 2070 دەڭگەيٸنە جەتتٸ. 

ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆٸندە (اۆر) التىننىڭ ٷلەسٸ ٷشتەن ەكٸدەن كٶبٸن قۇرايدى جەنە وسى ٷلەستٸ تٶمەندەتۋ ماقساتىندا ۇلتتىق بانك مەتالدىڭ قولايلى باعاسى اياسىندا التىن ساتۋدى جٷزەگە اسىردى. اقپاننىڭ سوڭىنداعى جاعداي بويىنشا التىن پورتفەلٸ 380,2 توننانى قۇرادى.

دەگەنمەن, التىن باعاسىنىڭ ٶسۋٸ مەن ونى ساتۋدىڭ وڭ ەسەرٸ ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ ۇلتتىق بانكتەگٸ شوتتارىنان ۆاليۋتالىق قالدىقتارىنىڭ ەكەتٸلۋٸمەن, سونداي-اق ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزۋمەن ٸشٸنارا تەڭەستٸرٸلدٸ.

– اقپاندا ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردٸڭ كٶلەمٸ قالاي ٶزگەردٸ جەنە وعان قانداي فاكتورلار ەسەر ەتتٸ?

– الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, اقپاننىڭ سوڭىندا ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرٸ ٶتكەن ايدا ٸس جٷزٸندە ٶزگەرمەي 53,9 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.

ٶتكەن ايدا 264 ملرد تەڭگەگە كەپٸلدەندٸرٸلگەن جەنە نىسانالى ترانسفەرتتەردٸ بٶلۋ ماقساتىندا ۆاليۋتا نارىعىندا 510 ملن اقش دوللارى نەمەسە 221 ملرد تەڭگەگە اكتيۆتەر ساتىلدى. ترانسفەرتتەردٸڭ بٸر بٶلٸگٸ تەڭگەلٸك شوتتاعى قالدىقتار مەن ۇلتتىق قورعا تٷسەتٸن تەڭگەدەگٸ تٷسٸمدەر ەسەبٸنەن قاناعاتتاندىرىلعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇل رەتتە, اقپاندا قورعا تٷسكەن ۆاليۋتالىق تٷسٸمدەر 1 195 ملن اقش دوللارىن قۇرادى.

ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ ٶتكەن ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تەرٸس قالىپتاستى جەنە (-)657 ملن اقش دوللارىن قۇرادى. اقپان ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, دامۋشى ەلدەر پورتفەلٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ (-)353 ملن اقش دوللارى بولىپ 6,10%-عا تٶمەندەدٸ, اكتسييالار پورتفەلٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ (-)344 ملن اقش دوللارى بولىپ  2,3%-عا تٶمەندەدٸ. 

دامۋشى ەلدەردٸڭ وبليگاتسييالار پورتفەلٸن تەرٸس قايتا باعالاۋدىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى قاقتىعىستىڭ شيەلەنٸسۋٸ بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە دامىعان ەلدەردٸڭ اكتسييالار نارىعىنا قىسىم – ينفلياتسييانىڭ جەدەلدەۋٸنە جەنە اقش فرج مونەتارلىق ساياساتىنىڭ كٷتٸلگەن كٷشەيتٸلۋٸنە الىپ كەلدٸ.

– ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعدايدىڭ بۇدان بىلايعى دامۋىنا قاتىستى قانداي بولجام ايتا الاسىز?

– گەوساياسي شيەلەنٸستٸڭ ساقتالۋى اياسىندا بولىپ جاتقان قاقتىعىستىڭ ۇلعايۋى مەن ۇزاقتىعىنا قاتىستى بەلگٸسٸزدٸكتٸڭ جوعارى دەڭگەيٸ ساقتالىپ وتىر. بۇل جاعدايدا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا قانداي دا بٸر بولجام جاساۋ ٶتە قيىن.

قازٸرگٸ ۋاقىتتا VIX – «ٷرەي يندەكسٸ» دەپ اتالاتىن يندەكس ينۆەستورلاردىڭ جۋىق ارادا نارىق قوزعالىسىنىڭ باعىتىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىعىن كٶرسەتە وتىرىپ, جوعارى دەڭگەيدە دەپ سانالادى. نارىقتىڭ گەوساياسي جاعدايعا قاتىستى الاڭداۋشىلىعىنان بٶلەك ينۆەستورلار اقش فرج تاراپىنان مونەتارلىق كٷشەيتۋ اۋقىمىنىڭ باستالۋىن كٷتەدٸ. امەريكالىق رەتتەۋشٸنٸڭ مەلٸمدەۋٸ بويىنشا, فرج-نىڭ جۋىرداعى وتىرىسىندا, ياعني ناۋرىز ايىندا مٶلشەرلەمە 0,25%-عا ٶزگەرٸپ, ونى كٶتەرۋ كەزەڭٸ باستالماق.

سوعان قاراماستان, ۆاليۋتا نارىعىمىز ٷشٸن مۇناي باعاسى جەنە باسقا دا ەكسپورتتالاتىن شيكٸزات تاۋارلارى سيياقتى ٸرگەلٸ فاكتورلار قولايلى كەيٸپتە قالىپتاسىپ وتىر. سوندىقتان بٸزدٸڭ ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمٸ وبەكتيۆتٸ تٷردە ٶسۋگە تيٸس. بۇل بٸزدٸڭ نارىقتاعى شەتەل ۆاليۋتاسىن ۇسىنۋ كٶلەمٸنە قاتىستى.

قازٸرگٸ ۋاقىتتا شەتەل ۆاليۋتاسىنا سۇرانىس كٶلەمٸ ٸرگەلٸ فاكتورلاردىڭ ەسەرٸمەن ەمەس, بەلگٸسٸزدٸك جاعدايىندا حالىق پەن بيزنەستٸڭ الاڭداۋشىلىعىمەن انىقتالادى. قازاقستاننىڭ ەكسپورتى مەن ساۋداسىنا سانكتسييالاردىڭ جوقتىعىن نازارعا الا وتىرىپ, نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ مۇنداي قاۋٸپتەرٸ شامادان تىس سانالادى.  

رەسەي رۋبلٸنٸڭ باعامى نارىق ەسەرٸندە جەنە تەۋەكەل-سەنتيمەنتتٸڭ ٶزگەرۋ ىقپالىندا بولىپ, ٸرگەلٸ فاكتورلاردى كٶرسەتپەيدٸ, سوندىقتان تەڭگەنٸڭ سەرپٸنٸ رۋبلدٸڭ جاي-كٷيٸنە بايلانىستى بولمايدى جەنە بۇل جاعدايدىڭ ورىن الۋى نەگٸزدٸ.

نارىقتاعى بەلگٸسٸزدٸك جاعدايىندا بٸز ورىنسىز ٷرەيلەنبەۋگە جەنە شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋدا سارالى شەشٸم قابىلداۋعا كەڭەس بەرەمٸز. ۇلتتىق بانك ناقتى ۋاقىت رەجيمٸندە ەلەمدەگٸ جاعدايدى قاداعالاپ وتىرادى جەنە جاعىمسىز ستسەنارييلەر ٸسكە اسىرىلعان جاعدايدا ٸشكٸ قارجى نارىعىنداعى تۇراقسىزدىقتىڭ الدىن الۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ قۇرالدارعا يە بوپ قالادى.