گەوساياسي قاقتىعىس اياسىندا قارجى نارىقتارىنداعى قۇبىلمالىلىق ساقتالىپ وتىر. بۇل جاعداي قازاقستاننىڭ ۆاليۋتا نارىعىنا قالاي ەسەر ەتكەنٸ جەنە ناۋرىزدا حالىقارالىق رەزەرۆتەر دەڭگەيٸنٸڭ ٶزگەرۋٸنە نە سەبەپ بولعانى جٶنٸندە قرۇب تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.م. مولدابەكوۆا تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Kapital.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
– ەلييا مەيٸربەكقىزى, ناۋرىزدا سىرتقى نارىقتاردا جاعداي قالاي قالىپتاستى?
– ناۋرىزدا ەلەمدٸك قارجى نارىقتارىنداعى قۇبىلمالىلىق تىم جوعارى بولدى. ايدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا اۋقىمدى سانكتسييالىق شەكتەۋلەر جەنە رەسەي فەدەراتسيياسى مەن ۋكراينا اراسىنداعى قاقتىعىستىڭ ۋشىعۋى شيكٸزات تاۋارلارى باعاسىنىڭ تەز ٶسۋٸنە جەنە جاھاندىق دەڭگەيدە ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلدەن باس تارتۋىنا سەبەپ بولدى. ايدىڭ سوڭىنا تامان رەسەي فەدەراتسيياسى مەن ۋكراينا اراسىنداعى كەلٸسسٶزدەر تۋرالى جاڭالىقتاردىڭ فونىندا شيكٸزات نارىعى ٷشٸن كٷشتٸ سەرپٸن ازداپ ەلسٸرەدٸ.
كٶپجىلدىق ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش – بٸر باررەل ٷشٸن 139 اقش دوللارىنا جەتكەننەن كەيٸن مۇناي باعاسى اي سوڭىنا قاراي بٸر باررەل ٷشٸن 107,9 اقش دوللارىنا دەيٸن تٶمەندەدٸ. التىننىڭ باعاسى ترويا ۋنتسيياسى ٷشٸن 2070 دوللارلىق ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشتەن ايدىڭ سوڭىنا قاراي 1924 دوللارعا دەيٸن تٶمەندەدٸ. رەسەي رۋبلٸنٸڭ بيرجالىق باعامى بٸر ايدا بٸر اقش دوللارى ٷشٸن 83,2 رۋبلگە دەيٸن 12,1%-عا نىعايىپ, اقپانداعى تٶمەندەۋدٸ ٸشٸنارا تەڭەستٸردٸ.
قاڭتار-اقپانداعى قۇلدىراۋدان كەيٸن جانجالدىڭ رەتتەلۋٸن كٷتكەن اكتسييالار نارىعى ناۋرىزدىڭ سوڭىنا قاراي دا قولداۋ تاپتى. MSCI World يندەكسٸ بٸر ايدا 2,52%-عا ٶستٸ.
قارقىن العان ينفلياتسييا اياسىندا اقش فرج-نىڭ كەزەكتٸ شەشٸمٸ ناۋرىزدىڭ ماڭىزدى وقيعالارىنىڭ بٸرٸ بولدى. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا, اقپاندا باعانىڭ ٶسۋٸ 4 ونجىلدىقتاعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشتٸ جاڭارتىپ, 7,9% ج/ج بولدى. وسى جاعدايلاردا, 16 ناۋرىزدا اقش فرج 2018 جىلدان بەرٸ العاش رەت بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ 0,25-0,5%-عا دەيٸن 25 ب.ت. كٶتەرە وتىرىپ, ساياساتتى كٷشەيتۋگە كٸرٸستٸ. كوميتەت مٷشەلەرٸنٸڭ بولجامى ناقتى دياگرامماعا سەيكەس, بيىل تاعى 6 مەرتە كٶتەرٸلەدٸ دەپ بولجايدى. وسىلايشا مٶلشەرلەمەنٸڭ جوعارعى شەگٸ جىل سوڭىنا قاراي 2% بولۋى ىقتيمال. فرج-نىڭ مونەتارلىق تالاپتاردى ودان ەرٸ كٷشەيتۋٸ جٶنٸندەگٸ كٷتۋ دامۋشى نارىقتاردىڭ ۆاليۋتالارىنا قىسىم كٶرسەتە وتىرىپ, اقش دوللارىنىڭ جاھاندىق نىعايۋىنا (بٸر ايدا +1,7%) جەنە كٸرٸستٸلٸك قيسىعىنىڭ قىسقا مەرزٸمدٸ سەگمەنتٸنٸڭ ارتۋىنا (2 جىلدىق مبق بٸر ايدا 2,3%-عا دەيٸن 90 ب.ت. ارتتى) ىقپال ەتتٸ.
– سىرتقى نارىقتارداعى قۇبىلمالىلىق قازاقستاننىڭ ۆاليۋتا نارىعىنا قالاي ەسەر ەتتٸ? ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن قانداي شارالار قابىلدادى?
– بٸر اي ٸشٸندە تەڭگەنٸڭ ايىرباستاۋ باعامى سىرتقى نارىقتارداعى قۇبىلمالىلىقتى كٶرسەتە وتىرىپ ەلسٸرەۋ, سول سيياقتى نىعايۋ جاعىنا قاراي قوزعالىسقا ۇشىرادى. رەسەي فەدەراتسيياسى مەن ۋكراينا اراسىنداعى قاقتىعىستىڭ كٷشەيۋٸ جەنە دامۋشى نارىقتاردىڭ ۆاليۋتالارى مەن اكتيۆتەرٸنٸڭ جاھاندىق ەلسٸرەۋٸ تەڭگەگە قىسىم كٶرسەتتٸ. ايدىڭ ورتاسىندا تەڭگە باعامى بيرجالىق ساۋدا-ساتتىقتا 1 اقش دوللارى ٷشٸن 512,17 تەڭگە بەلگٸسٸنە جەتتٸ.
قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جەنە تەڭگە باعامىن تۇراقسىزداندىراتىن اۋىتقۋلاردى بولدىرماۋ ٷشٸن ۆاليۋتا نارىعىن تۇراقتاندىرۋ بويىنشا بٸرقاتار شارا قابىلداندى. 9 ناۋرىزدا قازاقستان قور بيرجاسىندا دوللار-تەڭگە جۇبى بويىنشا ساۋدا-ساتتىق فرانكفۋرتتىق اۋكتسيون نىسانىندا ٶتكٸزٸلدٸ. جالپى العاندا, ناۋرىزدا ۇلتتىق بانك 990,5 ملن اقش دوللارىنا ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييا جٷرگٸزدٸ. ۇلتتىق قوردان بيۋدجەتكە 891 ملن اقش دوللارى مٶلشەرٸندە ترانسفەرتتەردٸ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ساتۋ, سونداي-اق كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ 233,4 ملن اقش دوللارى مٶلشەرٸندە ۆاليۋتالىق تٷسٸمنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن ساتۋى تەڭگەگە قولداۋ كٶرسەتتٸ.
قولما-قول شەتەل ۆاليۋتالارى نارىعىندا نارىقتىق باعام بەلگٸلەۋدٸ ىنتالاندىرۋ ٷشٸن ۇلتتىق بانك ايىرباستاۋ پۋنكتەرٸ ارقىلى جٷرگٸزٸلەتٸن وپەراتسييالار بويىنشا شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋ باعامىنىڭ ساتۋ باعامىنان اۋىتقۋ شەكگٸن 2023 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيٸن قولدانىلۋ مەرزٸمٸمەن اقش دوللارى ٷشٸن – 6 تەڭگەدەن 15 تەڭگەگە دەيٸن, ەۋرو ٷشٸن – 7 تەڭگەدەن 20 تەڭگەگە دەيٸن كەڭەيتتٸ. الىپساتارلىق سۇرانىستىڭ قىسىمىن تٶمەندەتۋ, سونداي-اق شەتەل ۆاليۋتاسىنىڭ شامادان تىس ەكەتٸلۋٸن باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن پرەزيدەنتتٸڭ جارلىعىمەن قازاقستاننان شەتەل ۆاليۋتاسىندا 10 000 دوللاردان كٶپ قولما-قول شەتەل ۆاليۋتاسىن سىرتقا شىعاۋعا شەكتەۋ ەنگٸزٸلدٸ.
قابىلدانعان شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە جەنە گەوساياسي شيەلەنٸستٸڭ سالىستىرمالى تٷردە تٶمەندەۋٸنە قاراي تەڭگە باعامى شىعىننىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸن قايتاردى جەنە بٸر ايدا 5,7%-عا نىعايىپ, ايدىڭ سوڭىنا قاراي 467 بولدى.
سەۋٸردٸڭ باسىنان باستاپ تەڭگە باعامى ەكسپورتتاۋشىلار تاراپىنان ساتۋ جەنە حالىق تاراپىنان شەتەل ۆاليۋتاسىنا سۇرانىستىڭ تٶمەندەۋٸ اياسىندا نىعايا تٷسٸپ, قازٸر 459,76 (7 سەۋٸردە) دەڭگەيٸندە ساۋدالانىپ وتىر.
– ۇلتتىق بانك قولما-قول دوللار تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ٷشٸن قانداي شارالار قابىلدادى? ۇلتتىق بانك شەتەل ۆاليۋتاسىن قانداي كٶلەمدە جەنە قانداي كەزەڭدە ساتىپ جاتىر?
– ناۋرىزدا بانك سەكتورى قولما-قول ۆاليۋتانى, بٸرٸنشٸ كەزەكتە اقش دوللارىن ساتىپ الۋ مەن لوگيستيكاسى كەزٸندە پروبلەمالارعا تاپ بولدى. قولما-قول ۆاليۋتانىڭ داعدارىسى تەك قازاقستانعا عانا ەمەس, بٷكٸل ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنە دە ەسەر ەتتٸ. حالىق ۆاليۋتانى كٶپتەپ ساتىپ الدى جەنە شوتتاردان الىپ قويدى.
تۇراقتى ۋاقىتتا ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر ۆاليۋتانى ەۋروپادان, ازييادان, تمد ەلدەرٸنەن ٶز بەتٸنشە ساتىپ الىپ, ەكەلٸپ وتىرادى. الايدا قالىپتاسقان جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق بانك جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا جەدەل شارالار قابىلدادى.
بٸرٸنشٸدەن, بٸز بانكتەرگە ٶز قورىمىزدان بانكنوتتاردى كٷندەلٸكتٸ ساتىپ وتىردىق. تەك ناۋرىزدا عانا ەدب-عا شامامەن 500 ملن اقش دوللار مەن 80 ملن-عا جۋىق ەۋرو ساتىلدى. ولاردى كەيٸن بانكتەر ٶز بٶلٸمشەلەرٸ ارقىلى ساتتى.
ەكٸنشٸدەن, ۇلتتىق بانك ساتىلىممەن قاتار شەتەلدٸك جەتەكشٸ كونتراگەنتتەرمەن جەنە لوگيستيكالىق كومپانييالارمەن قولما-قول اقشانى جەتكٸزۋدٸڭ قوسىمشا ارنالارىن جولعا قويدى.
ٷشٸنشٸدەن, بٸز جەتكٸزۋ مەسەلەسٸن دەربەس شەشۋگە مٷمكٸندٸگٸ جوق بانكتەرگە كەيٸننەن ساتۋ ٷشٸن بانكنوتتاردى ساتىپ الۋ مەن ەكەلۋدٸ دەربەس جٷزەگە اسىردىق. ناۋرىزدا جيىنتىعىندا 17 بانك بانكنوتتاردى الۋعا بٸزگە جٷگٸندٸ.
قازٸرگٸ جاعداي بويىنشا كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي, قولما-قول دوللارعا دەگەن سۇرانىس كٶبٸنەسە قاناعاتتاندىرىلىپ, تٶمەندەپ كەلەدٸ.
– ينتەرۆەنتسييا جٷرگٸزۋ التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرٸنە قالاي ەسەر ەتتٸ?
– بٸر اي ٸشٸندە التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرٸ 310 ملن اقش دوللارىنا تٶمەندەدٸ. تٶمەندەۋ ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزۋ جەنە سىرتقى بورىشتى تٶلەۋ ەسەبٸنەن ورىن الدى. التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرٸ قازاقستان تەڭگەسٸنٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قالىپتاستىرىلاتىنىن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بۇل رەتتە قازٸرگٸ سەتتە رەزەرۆتەر دەڭگەيٸ يمپورت ايلارىنىڭ ٶتەۋ دەڭگەيٸنە قاراي جەتكٸلٸكتٸ سانالادى.
كەلەڭسٸز فاكتورلاردىڭ ەسەرٸ ناۋرىز بويى التىن باعاسىنىڭ بٸر ۋنتسييا ٷشٸن 1903 دوللاردان 1924 دوللارعا دەيٸن نەمەسە 1,1%-عا ٶسۋٸمەن جەنە ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸڭ ۆاليۋتالىق شوتتارىنداعى قالدىقتاردىڭ ۇلعايۋىمەن ٸشٸنارا تەڭەستٸرٸلدٸ. مەن بۇعان دەيٸن التىنۆاليۋتا قورى قۇرامىنداعى التىن ٷلەسٸنٸڭ جوعارى ەكەنٸن, ياعني ٷشتەن ەكٸدەن استام بٶلٸكتٸ قۇرايتىنىن اتاپ ٶتكەن ەدٸم. باعالى مەتالداردىڭ باعاسى گەوساياسي ارەناداعى شيەلەنٸستٸڭ ساقتالۋىنا بايلانىستى جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرٸنٸڭ تەڭگەرٸمدٸ قۇرىلىمىن قولداۋ جەنە ولاردىڭ ٶتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا باعالى مەتالعا سۇرانىس جوعارى بولعان جاعدايدا, ۇلتتىق بانك التىندى تۇراقتى ۆاليۋتاعا ساتادى. بٸز حالىقارالىق رەزەرۆتەردٸ ەرتاراپتاندىرۋ ٷشٸن التىن ٷلەسٸن قىسقارتۋدى جالعاستىرامىز.
– ناۋرىزدا ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردٸڭ ٶزگەرۋٸنە سىرتقى فاكتورلار قالاي ەسەر ەتتٸ?
– الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, ناۋرىزدىڭ سوڭىندا ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرٸ ٶتكەن ايدا 1,2 ملرد اقش دوللارىنا تٶمەندەپ, 52,7 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
كەپٸلدەندٸرٸلگەن جەنە نىسانالى ترانسفەرتتەردٸ 470 ملرد تەڭگەگە بٶلۋ ماقساتىندا الدىڭعى ايدا ۆاليۋتا نارىعىندا 891 ملن اقش دوللارىنا نەمەسە 448 ملرد تەڭگەگە اكتيۆتەر ساتىلدى. ترانسفەرتتەردٸڭ بٸر بٶلٸگٸ تەڭگەمەن شوتتاعى قالدىقتار مەن ۇلتتىق قورعا تٷسەتٸن تەڭگەدەگٸ تٷسٸمدەر ەسەبٸنەن قاناعاتتاندىرىلعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇل رەتتە, ناۋرىزدا شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى تٷسٸمدەر 207 ملن اقش دوللارىن قۇرادى.
ەلەمدەگٸ گەوساياسي احۋالدىڭ ناشارلاۋى, اقش فرج جەنە دامىعان ەلدەردٸڭ باسقا دا ورتالىق بانكتەرٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ كٷشەيۋٸ, سونداي-اق كٶپتەگەن ەركٸن كونۆەرتاتسييالاناتىن ۆاليۋتالارعا قاتىستى اقش دوللارىنىڭ نىعايۋى اياسىندا 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قوردى باسقارۋدان وڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس الۋ ىقتيمالدىعى شامالى بولىپ باعالانادى. ٶتكەن ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ تەرٸس قالىپتاسىپ, (-)521 ملن اقش دوللارىن قۇرادى. بۇل رەتتە ۇلتتىق قوردى باسقارۋ ستراتەگيياسىنىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكەنٸن ۇمىتپاعان جٶن, ال سوڭعى 3 جىلدا ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس 10,75 ملرد اقش دوللارى بولدى.
نارىقتارداعى جوعارى قۇبىلمالىلىق كەزەڭٸنە قاراماستان, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۇلتتىق بانك ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرٸن كونسەرۆاتيۆتٸك بٶلۋدەن جاڭا تەڭگەرٸمدٸ اللوكيرلەۋگە كٶشۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرىپ كەلەدٸ. بٷگٸندە ۇلتتىق قوردىڭ قۇرىلعاننان بەرگٸ ورتاشا جىلدىق كٸرٸستٸلٸگٸ 3,45% بولادى. تەڭگەرٸمدٸ اللوكيرلەۋگە كٶشۋ تەۋەكەل دەڭگەيٸ قالىپتى بولعان كەزدە ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا قوردىڭ كٸرٸستٸلٸگٸن ارتتىرۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتٸ شەشە الاتىن ۇزاق مەرزٸمدٸ ينۆەستوردىڭ جالعىز دۇرىس قۇرالى بولىپ تابىلادى.
– جۋىرداعى قارجى نارىقتارىنىڭ ستسەنارييلەرٸ مەن پەرسپەكتيۆالارى قانداي?
– رف مەن ۋكراينا اراسىنداعى قاقتىعىس, سونداي-اق اقش پەن ەو تاراپىنان قولدانىلعان تەڭدەسسٸز سانكتسييالىق شارالار ەلەمدٸك سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ تەڭگەرٸمسٸزدٸگٸن كٷشەيتٸپ, ەكٸ باعىتتا قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ: ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ باياۋلاۋى جەنە ينفلياتسييانىڭ ودان ەرٸ جەدەلدەۋٸ. بۇل دامۋشى ەلدەردٸڭ اكتيۆتەرٸ مەن ۆاليۋتالارىنىڭ سەرپٸنٸنە تەرٸس ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
بۇل جاعدايدا ەلەمدٸك ەكونوميكاداعى قۇلدىراۋ كەزەڭٸنٸڭ باستالۋى – ينفلياتسييالىق پروتسەستەردٸڭ تۇراقتىلىعى جەنە ەكونوميكانىڭ تٶمەن نەمەسە تٸپتٸ تەرٸس ٶسۋٸ تۋرالى قاۋٸپتەنۋ پايدا بولدى. وسى جىلدىڭ باسىندا پاندەمييا مەن وميكرون شتامى ەسەرٸنٸڭ ەلسٸرەۋٸ بويىنشا كٷتۋلەر ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرۋ بولجامىنا نەگٸزدەلگەن بولسا, وندا سانكتسييالىق شەكتەۋلەردٸڭ ەسەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, وسى باعالار تٶمەندەۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالادى. حالىقارالىق رەيتينگتٸك اگەنتتٸكتەر 2022 جىلى ەلەمدٸك ەكونوميكا ٶسٸمٸنٸڭ بولجامدارىن تٶمەندەتتٸ (S&P 4,2%-دان 3,6%-عا دەيٸن, Fitch 4,2%-دان 3,5%-عا دەيٸن), حۆق دا ٶز بولجامدارىن قايتا قاراۋ جوسپارى بارىن حابارلادى.
اقش-تاعى جوعارى ينفلياتسييا مەن بالانستى قىسقارتۋ جەنە مٶلشەرلەمەلەردٸ تەز ارادا ارتتىرۋ تٷرٸندەگٸ مونەتارلىق ساياساتتى كٷرت كٷشەيتۋ قاجەتتٸلٸگٸ اياسىندا رەتسەسسييا تەۋەكەلدەرٸ ٶستٸ. ينۆەستورلار رەتسەسسييانى باستاۋشىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلاتىن كٸرٸستٸلٸك قيسىعىنىڭ ينۆەرسيياسىن اتاپ كٶرسەتۋدە. مىسالى, 2019 جىلدان باستاپ العاش رەت 2 جىلدىق مبق بويىنشا مٶلشەرلەمە اقش-تىڭ 10 جىلدىق قازىناشىلىق وبليگاتسييالارى بويىنشا مٶلشەرلەمەدەن اسىپ تٷستٸ. الايدا, اقش فرج زەرتتەۋٸندە ينۆەرسييا قيسىعى بويىنشا نارىقتىق بەلگٸلەر قاتە بولۋى مٷمكٸن دەپ بولجانادى.
رف مۇناي (11%), گاز (17%) جەنە باعالى مەتالدار (11%) بويىنشا ٸرٸ ٶندٸرۋشٸ بولىپ تابىلاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, شيكٸزات تاۋارلارى نارىعىندا سانكتسييالىق تەۋەكەلدەر مەن شەكتەۋلەر باعانىڭ تۇراقتى ٶسۋٸنە سەبەپشٸ بولادى.
سوندىقتان سەۋٸر ايىنىڭ باسىندا مۇناي باعاسى قحر-داعى لوكداۋن مەن اقش-تىڭ ستراتەگييالىق قورلاردان 6 ايدا 180 ملن باررەلگە دەيٸن مۇناي بوساتۋ تۋرالى شەشٸمٸ اياسىندا باررەلٸنە 100 اقش دوللارى دەڭگەيٸنە دەيٸن بٸرشاما تٶمەندەگەنٸنە قاراماستان, ساراپشىلار مۇناي ۇسىنىسىنىڭ قۇرىلىمدىق تاپشىلىعى ساقتالىپ, مۇناي باعاسىنىڭ ٶسۋٸ جالعاسادى دەپ سانايدى.
نارىقتارداعى بۇدان بىلايعى جوعارى قۇبىلمالىلىق پەن بەلگٸسٸزدٸكتٸ كٷتۋ اياسىندا ۇلتتىق بانك ورىن العان وقيعالاردى جەنە ولاردىڭ قازاقستانعا ىقپالىن ونلاين رەجيمدە باعالاۋدى جالعاستىرا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن شارالار قابىلداۋعا دايىن.
