ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلييا مولدابەكوۆا قازان ايىندا ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ۆاليۋتا نارىعىنا قاتىستى تٷسٸنٸك بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ونىڭ ايتۋىنشا, بٸرقاتار ەلدە COVID-19-بەن اۋىرعانداردىڭ كٶبەيۋٸ, ەۋروپادا جاڭا كارانتيندٸك شارالاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸ, ودان قالدى اقش-تاعى پرەزيدەنت سايلاۋىنداعى بەلگٸسٸزدٸك - وسىنىڭ بەرٸ قازان ايىندا ەلەمدٸك دەڭگەيدە قارجى نارىعىنا ەدەۋٸر ەسەر ەتتٸ. سول سەبەپتٸ ۇلتتىق بانك ٶز كەزەگٸندە تەڭگە باعامىنىڭ تۇراقسىزدىعىن ەرٸ كٷرت قۇبىلۋىن بولدىرماس ٷشٸن ينتەرۆەنتسييا جاساۋعا ەرەكەت ەتٸپ باقتى.
«ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ ەكسپورتتىق تاۋارلارى ٷشٸن قازان قيىن بولعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. كوروناۆيرۋستىڭ ەكٸنشٸ تولقىنىنىڭ تارالۋ تەۋەكەلٸن ٸسكە اسىرۋ, سونداي-اق ليۆيياداعى ٶندٸرٸستٸڭ تەز ٶسۋٸ جەنە اقش-تاعى وتىن قورىنىڭ ٶسۋٸ تۋرالى حابارلامالار مۇناي باعاسىنا تەرٸس ەسەر ەتتٸ. قازاننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇناي باعاسى بٸر باررەل ٷشٸن 41 دوللاردان 37,5 دوللارعا دەيٸن نەمەسە 8,5%-عا تٶمەندەدٸ. قازٸرگٸ كەزدە نارىقتاردىڭ نازارى وپەك اليانسىنىڭ ٸس-قيمىلىنا اۋدارىلعان. وپەك+ ەلدەرٸنٸڭ بۇدان بۇرىن قولجەتكٸزگەن ۋاعدالاستىعىنا سەيكەس 2021 جىلعى قاڭتاردان باستاپ مۇنايدى ٶندٸرۋدٸ قىسقارتۋدى بٸرتٸندەپ ازايتۋ جەنە ٶندٸرۋ كۆوتاسىن تيٸسٸنشە بٸرتٸندەپ ۇلعايتۋ ۇسىنىلۋدا»,– دەيدٸ ەلييا مولدابەكوۆا.
الايدا ەكٸنشٸ سەرپٸن تارالۋ اياسىندا قاراشانىڭ باسىندا باعا بەلگٸلەۋلەرگە ٸشٸنارا قولداۋ كٶرسەتكەن رەسەي مەن ساۋد ارابيياسىنان وپەك+ قولدانىستاعى شەكتەۋلەردٸ ۇزارتۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ, نە قوسىمشا قىسقارتۋلار تۋرالى حابارلار پايدا بولدى.
كٶمٸرسۋتەگٸ نارىعىنداعى سەرپٸن قازاندا تەڭگە ٷشٸن نەگٸزگٸ ايقىنداۋىش فاكتور بولدى. مۇناي باعاسىمەن قوسا سىرتقى نارىقتارداعى ورتاق ٷردٸستەر ينۆەستورلاردىڭ دامۋشى ەلدەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىنا ەسەر ەتتٸ, ول دامۋشى ەلدەر ۆاليۋتالارىنىڭ سەرپٸنٸنە, ونىڭ ٸشٸندە تەڭگەنٸ سەرپٸنٸنە دە ەسەر ەتتٸ. ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ باعامى بٸر ايدا بٸر دوللار ٷشٸن 432,66 تەڭگەگە دەيٸن 0,2%-عا ەلسٸرەدٸ.
ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋ رەسۋرستارى شەكتەۋلٸ بولۋىنا بايلانىستى پاندەمييا كٶپتەگەن دامۋشى ەلدەردٸڭ ەكونوميكاسىنا ەلەلۋلٸ تەرٸس ەسەر ەتۋدە. الايدا دامۋشى نارىقتار بويىنشا جاعداي تەن بولاتىن ٸشكٸ ەرەكشەلٸكتەرگە قاراي بٸركەلكٸ ەمەس. مەسەلەن, لاتىن امەريكا ەلدەرٸنە قاراعاندا ازييا ٶڭٸرٸنٸڭ ەلدەرٸ سالىستىرمالى تٷردە تٶمەن ٶلٸمدٸ, قحر مەن وڭتٷستٸك كورەيادا ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ قالپىنا كەلۋٸن كٶرسەتە وتىرىپ, پاندەمييانىڭ سالدارىن بارىنشا ويداعىداي جەڭٸپ شىعۋدا.
«سونىمەن قوسا وسى ۆاليۋتالار سەرپٸنٸنٸڭ ٷيلەسٸمدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن دامۋشى نارىقتارعا اكتيۆتەردٸڭ جەكەلەگەن سىنىبىنا سيياقتى جٷيەلٸ ەسەر ەتەتٸن فاكتورلار بار. دامۋشى ەلدەر ۆاليۋتالارىنىڭ ٷيلەسٸمدٸگٸ جاھاندىق ينۆەستورلاردىڭ ورتاق تەۋەكەل دەرەجەسٸ ارقىلى سيياقتى ساۋدالاناتىن تاۋارلار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ سالىستىرمالى باعاسى ارقىلى دا بەلگٸلەنۋٸ مٷمكٸن. ياعني دامۋشى ەلدەردٸڭ ۆاليۋتالارى جاھاندىق قۇنسىزدانۋى جاعدايىندا, ەلسٸرەمەگەن ۆاليۋتالار جەرگٸلٸكتٸ تاۋرالار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر قۇنى سالىستىرمالى تٷردە قىمباتتاۋىنان, سونداي-اق ساۋدا ەرٸپتەستەرٸنٸڭ ۆاليۋتالارى ەلسٸرەۋٸنەن قىسىمنىڭ استىندا قالادى»,– دەدٸ ول.
قازاندا تەرٸس سىرتقى سەنتيمەنتتٸڭ جەنە سىرتقى فاكتورلاردىڭ اياسىندا دامۋشى نارىقتاردىڭ ۆاليۋتالارى ەلسٸرەدٸ: تٷرٸك ليراسى 8%-عا, برازيلييا رەالى 2,3%-عا, رەسەي رۋبلٸ 2,2%-عا ەلسٸرەدٸ.
«تەڭگە باعامى دامۋشى نارىقتاردىڭ ۆاليۋتالارى قاتارىنىڭ تەرٸس سەرپٸنٸنە سالىستىرمالى تٷردە از ۇشىراعىش, ول قارجى نارىعىمىزدا شەتەلدٸك پورتفەلدٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ ەكەلٸنۋٸ مەن ەكەتٸلۋٸنٸڭ ازداعان قۇبىلمالىعىمەن تٷسٸندٸرٸلەدٸ»,– دەدٸ ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
سونىمەن قاتار, ول تەڭگە باعامىنىڭ تۇراقسىزدىعىن ەرٸ كٷرت قۇبىلۋىن بولدىرماس ٷشٸن ۇلتتىق بانكتٸڭ جاساعان ينتەرۆەنتسيياسى مەن ٸشكٸ نارىققا سىرتقى نارىقتاعى جاعدايدىڭ ەسەر ەتۋٸ تۋرالى ايتتى.
«سىرتقى نارىقتارداعى جاعداي سيياقتى, ٶتكەن ايدا تەڭگە سەرپٸنٸ ەرتٷرلٸ باعىتتا بولدى جەنە ورتاشا قۇبىلمالىلىقپەن سيپاتتالدى. الايدا, قازاننىڭ سوڭعى كٷندەرٸندە ەنەرگييا تاسىعىشتارعا باعانىڭ كٷرت تٶمەندەۋٸ اياسىندا تەڭگەگە ايتارلىقتاي قىسىم بولدى. ايدىڭ سوڭعى اپتاسىندا مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ قۇنىنىڭ تٶمەندەۋٸ قارقىندى بولدى جەنە 2020 جىلعى سەۋٸردەن باستاپ بارىنشا ناشار بولدى, باعا بەلگٸلەۋلەر 10,3%-عا تٶمەندەدٸ.وسى كەزەڭدە ۆاليۋتا نارىعىندا ۆاليۋتا ۇسىنىسىنىڭ كٷرت تٶمەندەۋٸ جەنە ٶتٸمدٸلٸكتٸڭ تٶمەندٸگٸ بايقالدى, وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق بانك ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييا جٷرگٸزدٸ, ونىڭ كٶلەمٸ 91,3 ملن دوللاردى قۇرادى, ۇلتتىق بانكتٸڭ قاتىسۋى جالپى نارىقتىق سەرپٸنگە كەدەرگٸ كەلتٸرمەدٸ»,– دەيدٸ سپيكەر.
ۆاليۋتا نارىعى ٷشٸن قولايلى فاكتورلاردىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدار نارىعىنا بەيرەزيدەنتتەردٸڭ ەكەلٸنۋٸنٸڭ قايتا باستالعانىن اتاپ ٶتۋ قاجەت. قازاندا مۇنداي ەكەلٸنۋدٸڭ كٶلەمٸ 71,8 ملرد تەڭگەنٸ نەمەسە شامامەن 167 ملن دوللاردى قۇرادى.
