«اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, ٷكٸمەتتٸك كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا 2022 جىلعى قاڭتارداعى جەكەلەگەن ٶڭٸرلەردەگٸ تەرتٸپسٸزدٸك سالدارىنان شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنە كەلتٸرٸلگەن مٷلٸكتٸك زالالدى ٶتەۋ تەتٸگٸن بەكٸتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
پالاتا مەلٸمەتٸنشە, جەكەلەگەن ٶڭٸرلەردەگٸ تەرتٸپسٸزدٸكتەر سالدارىنان كەلتٸرٸلگەن زالالدى جويۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميسسيياعا پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى رومان سكليار تٶراعالىق ەتەدٸ.
زارداپ شەككەن كەسٸپكەرلەر كەلتٸرٸلگەن زالالدى ٶتەۋگە ٶتٸنٸمدٸ بارلىق قاجەتتٸ قۇجاتتى قوسا, ەتسق ارقىلى InfoKazakhstan.kz پلاتفورماسىندا بەرەدٸ. كەشكە دەيٸن InfoKazakhstan.kz سايتىندا ەلەكترون ٶتٸنٸشتٸ تولتىرۋ جەنە قاجەتتٸ قۇجاتتاردى جٷكتەۋ بويىنشا ەگجەي-تەگجەي نۇسقاۋلىق جارييالانادى.
كەسٸپكەرلەر زارداپ شەككەن ايماقتاردا ٶڭٸرلٸك كوميسسييالار قۇرىلادى. ولاردىڭ قۇرامىنا ەكٸمدٸك, مەسليحات, ٶڭٸرلٸك كەسٸپكەرلەر پالاتالارى جەنە قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ كٸرەدٸ. ٶڭٸرلٸك كوميسسييالار زالالدى ٶتەۋ تۋرالى ٶتٸنٸشتەردٸ كٷنتٸزبەلٸك 5 كٷن ٸشٸندە قارايدى جەنە ماقۇلداعان جاعدايدا, ۇسىنىلعان مەلٸمەتتەر مەن قۇجاتتار نەگٸزٸندە ٶڭٸرلٸك كوميسسييا ايقىندايتىن مٶلشەردە قاراجات بٶلۋ تۋرالى شەشٸم شىعارىلادى.
قارجى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەتتٸك رەسٸمدەرٸنە سەيكەس مٷلٸك يەسٸنٸڭ ٶتٸنٸشٸندە كٶرسەتٸلگەن اعىمداعى نەمەسە جيناق شوتىنا تيٸستٸ شەشٸم قابىلدانعان كٷننەن باستاپ بٸر اي ٸشٸندە ٶتٸنٸش بەرۋشٸگە اۋدارىلادى دەپ بولجانادى.
ٶتەۋ سوماسى مٷلٸكتٸك زالالدىڭ 3 تٷرٸ بويىنشا ەسەپتەلەدٸ:
1) بٷلٸنگەن جىلجىمايتىن مٷلٸك بويىنشا: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سەۋلەت, قالا قۇرىلىسى جەنە قۇرىلىس قىزمەتٸ سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سەيكەس ەزٸرلەنگەن, ونى قالپىنا كەلتٸرۋگە ارنالعان شىعىنداردىڭ سمەتاسىمەن نەمەسە كالكۋلياتسيياسىمەن راستالاتىن, بٷلٸنگەن جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە (جٶندەۋگە) ارنالعان شىعىستار ەسەپتەلەدٸ.
2) بٷلٸنگەن نەمەسە جويىلعان جىلجىمالى مٷلٸك جەنە (نەمەسە) تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىق بويىنشا: ٶتەۋگە بەرٸلەتٸن سوما ەكٸمدٸك نەمەسە قور ايقىندايتىن باعالاۋ جەنە اۋديتورلىق كومپانييالار دايىنداعان باعالاۋ تۋرالى ەسەپ (اكت) نەگٸزگە الىنا وتىرىپ ەسەپتەلەدٸ.
3) جوعالعان (ۇرلانعان) تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىق جەنە جابدىق بويىنشا: جوعالعان (ۇرلانعان) تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىقتار مەن جابدىقتاردى ٶتەۋ سوماسىن ەسەپتەۋ كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸنٸڭ 2021 جىلعى ورتاشا ايلىق اينالىمى نەگٸزٸندە مەحانيزممەن بەلگٸلەنگەن كوەففيتسيەنتكە كٶبەيتٸلٸپ جٷرگٸزٸلەدٸ.
مٷلٸككە باعالاۋ نەمەسە اۋديت جٷرگٸزۋگە, بٷلٸنگەن مٷلٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە سمەتالار جاساۋعا جەنە شىعىنداردى كالكۋلياتسييالاۋعا بايلانىستى قىزمەتتەرگە اقى تٶلەۋ ەكٸمدٸكتٸڭ نەمەسە «كٷشٸمٸز بٸرلٸكتە» قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن جٷزەگە اسىرىلاتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن.
بۇل رەتتە, ەگەر كەسٸپكەر ٶڭٸرلٸك كوميسسييا ايقىندايتىن ٶتەۋ سوماسىمەن كەلٸسپەسە, وندا ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق-پروتسەستٸك كودەكسٸنە سەيكەس سوت-بۋحگالتەرلٸك, سوت-تاۋارتانۋ نەمەسە سوت-قۇرىلىس ساراپتاماسى بەلگٸلەيتٸن ناقتى كەلتٸرٸلگەن زالال بويىنشا زالال سوماسىن ٶتەۋدٸ تالاپ ەتۋگە قۇقىلى.
بۇل تەتٸك 2023 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيٸن قولدانىستا بولادى.
2022 جىلعى 4-20 قاڭتار ارالىعىندا ۇكپ 1432 call-ورتالىعىنا 10437 قوڭىراۋ, ونىڭ ٸشٸندە توناۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا – 2308, فورس-ماجور تۋرالى كۋەلٸك بويىنشا – 536, بلوك بەكەتتەردەن ٶتۋ بويىنشا – 2, زارداپ شەككەن كەسٸپكەرلەردٸ قولداۋ قورى – 33, بيزنەستٸ قايتا باستاۋ جەنە زالالدى باعالاۋ بويىنشا – 1017, جەكە تۇلعالاردىڭ قوڭىراۋى بويىنشا – 2411 قوڭىراۋ تٷستٸ. ٶڭٸرلٸك پالاتالار فورس-ماجور تۋرالى كۋەلٸكتەر بويىنشا 1045 قوڭىراۋ جەنە 350 ٶتٸنٸش قابىلدادى.
ەلٸمٸزدٸڭ 9 ٶڭٸرٸندە 2266 وبەكتٸدە ورنالاسقان زارداپ شەككەن 1861 بيزنەس سۋبەكتٸ انىقتالدى, ولاردىڭ ٸشٸندە الماتىدا 1969 وبەكتٸدە ورنالاسقان 1602 سۋبەكت بار. زارداپ شەككەن بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سالالارى: ساۋدا – 1663; قوعامدىق تاماقتانۋ – 68; قارجى سەكتورى – 88; لوگيستيكا – 36; باق – 6.
