بٷگٸن ٷكٸمەت وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ ٶرتكە قارسى جۇمىستى جەنە تاسقىنعا قارسى قورعانىستى قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە بٸرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
پرەمەر-مينيستر تۇرعىن ٷي سەكتورىنداعى ٶرتتەردٸڭ الدىن الۋ جەنە 2019 جىلعى سۋ تاسقىنى كەزەڭٸنە دايارلىق تۋرالى باياندامالاردى تىڭداعاننان كەيٸن, ٶڭٸرلەردە ٶرت قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن سۋ تاسقىنىنان قورعاۋ جۇمىسىندا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋدٸ تالاپ ەتەتٸن پروبلەمالار بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدەرٸ قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ورىن العان ٶرتتەردٸڭ سەبەپتەرٸ, سونداي-اق تۇرعىن ٷي سەكتورىن تەكسەرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان شارالار ساپاسى مەسەلەلەرٸنە باسا كٶڭٸل بٶلۋٸ قاجەت.
قر ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ مەن بارلىق ەكٸمدەرگە تۇرعىن ٷيلەردەگٸ ٶرت قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەسٸن جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ سوڭىنا دەيٸن باقىلاۋدا ۇستاۋ تاپسىرىلدى. تۇرعىن ٷي الابىنداعى ٶرتتٸڭ الدىن الۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋ قاجەت, ەسٸرەسە, كٶپ بالالى جەنە از قامتاماسىز ەتٸلگەن وتباسىلار, مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ جاندار مەن قارتتار تۇراتىن ٷيلەر جٸتٸ نازاردا بولۋى تيٸس.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنە ۇيىمداستىرۋ جەنە تەرتٸپتٸك شارالار كەشەنٸن ەزٸرلەپ, ٸسكە اسىرۋ تاپسىرىلدى. ٶرت قاۋٸپسٸزدٸگٸ جەنە ونىڭ الدىن الۋ جۇمىسىن تيٸسٸنشە اتقارماعانى, باقىلاۋ جٷرگٸزبەگەنٸ ٷشٸن:
- ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى يۋريي ۆيكتوروۆيچ يلينگە سٶگٸس جارييالاۋ بويىنشا قر پرەزيدەنتٸنٸڭ ەكٸمشٸلٸگٸنە ۇسىنىس بٸلدٸرۋ. سەبەبٸ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ ٶكٸمٸمەن تاعايىندالعان.
- تٶتەنشە جاعدايلار كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ۆلاديمير روبەرتوۆيچ بەككەرگە قاتاڭ سٶگٸس جارييالاۋ;
- تٶتەنشە جاعدايلار كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بارات وسپانۇلى دۇزاقباەۆتى قىزمەتٸنەن بوساتۋ;
- استانا تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى مارعۇلان توپاشۇلى امانباەۆقا قاتاڭ سٶگٸس جارييالاۋ تاپسىرىلدى.
سۋ تاسقىنى جاعدايىنا قاتىستى ٶزگەرٸستەرگە دايىن بولۋ تاپسىرىلدى. قازگيدرومەتتٸڭ بولجامى بويىنشا كەيبٸر ٶزەندەردە ىلعال قورى نورمادان اسىپ تۇر. قاردىڭ تٷسۋٸ ەلٸ جالعاسۋدا. ونىڭ ٷستٸنە اقپاننىڭ ٷشٸنشٸ ونكٷندٸگٸندە اۋا تەمپەراتۋراسى كٶتەرٸلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
قازگيدرومەتتٸڭ بولجاۋى بويىنشا 1.02.19ج. جاعداي بويىنشا اقمولا, بقو, قاراعاندى جەنە قوستاناي وبلىستارى ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە ىلعالدىق زاپاسىنىڭ كٶلەمٸ نورمادان ارتىق:
- قوستاناي وبلىسىندا توبىل جەنە توعىزاق ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە (10-30 %-عا), اقمولا وبلىسى ەسٸل ٶزەنٸندە (15 %-عا), قاراعاندى وبلىسى نۇرا ٶزەنٸندە (55 %-عا), باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ بارلىق ٶزەندەرٸندە (40-110 %-عا);
- تاۋلى ٶزەندەردە: تٷركٸستان وبلىسىندا ارىس (15 %-عا), شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ەرتٸس ٶزەنٸنٸڭ وڭ جاعالاۋىندا (40 %-عا), سونداي-اق تالاس-الاتاۋ, قاراتاۋ (سولتٷستٸك-باتىس بٶلٸگٸندە 15 %-عا) جەنە تارباعاتاي بٶكتەرٸندە (وڭتٷستٸك-باتىس بٶلٸگٸندە 30 %-عا) ارتىق.
قار ەلٸ جينالىپ جاتىر. كٶپ جىلعى دەرەكتەر بويىنشا اقپاندا, ناۋرىز, سەۋٸردە تەۋلٸگٸنە ايلىق نورما تٷسۋٸ مٷمكٸن.
ايلىق سينوپتيكالىق بولجام بويىنشا (20-80%-عا اقتالادى) اقپاننىڭ ٷشٸنشٸ ونكٷندٸگٸندە كٷندٸزگٸ جەنە تٷنگٸ اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ كٶتەرٸلۋٸ ىقتيمال, بۇل قاردىڭ ەرٸپ, ەرٸگەن سۋدىڭ جيناقتالۋىنا, سۋ دەڭگەيٸنٸڭ كٶتەرٸلۋٸنە الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن.
قار زاپاسىنان باسقا, جازىق ٶزەندەردٸڭ سۋ دەڭگەيٸن ايقىندايتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ بٸرٸ توپىراقتىڭ كٷزدە ىلعالدانۋى. بۇل قاراعاندى وبلىسىنداعى نۇرا جەنە شەرۋباينۇرا ٶزەندەرٸ باسسەيندەرٸندە نورمادان 100%-عا جوعارى, اقمولا وبلىسىنداعى ەسٸل, سٸلەتٸ, شاعالالى, جاباي جەنە كولۋتون ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە 68%-عا نورمادان تىس, قوستاناي, اقتٶبە, اتىراۋ جەنە باتىس قازاقستان وبلىستارى ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە نورمادان 40-50%-عا از.
سوعان بايلانىستى پرەمەر-مينيستر ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدەرٸنە بٸرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ.
بٸرٸنشٸ. تاسقىن قاۋپٸنٸڭ الدىن الۋ جەنە جويۋ بويىنشا جول كارتاسىن ساپالى ٸسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. جۇمىستى ٷيلەستٸرۋ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە جٷكتەلەدٸ. ەكٸنشٸ. يەسٸز گيدروقۇرىلىستاردى كوممۋنالدىق مەنشٸككە بەرۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ قاجەت. ٷشٸنشٸ. سۋ ساقتاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرٸندە تۇراتىن ادامدار مەن وبەكتٸلەردٸ قاۋٸپسٸز جەرلەرگە كٶشٸرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. تٶرتٸنشٸ. ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ەكٸمدەرمەن بٸرلەسٸپ, سۋ تاسقىنى ماۋسىمىنا كٷشتەر مەن قۇرالداردىڭ تولىق دايىندىعىن, قاۋٸپ تٶنگەن جاعدايدا حالىقتى ۋاقىتىندا حاباردار ەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس. تٶتەنشە جاعدايدا جەدەل شارا قولدانۋ قاجەت. بەسٸنشٸ. اقمولا, الماتى, قاراعاندى, قوستاناي جەنە تٷركٸستان وبلىستارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ جوسپارداعى ٸس-شارالاردى ورىنداۋ ٷشٸن بارلىق جۇمىستى ورىنداۋى قاجەت. جوسپاردى ورىنداۋ كەزٸندە ونىڭ اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋ باعدارلاماسىمەن بٸرٸكتٸرٸلگەنٸن ەسكەرۋ قاجەت.
ۇلتتىق ەكونوميكا, قارجى مينيسترلٸكتەرٸنە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸمەن جەنە وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸمەن بٸرلەسٸپ, جاڭا سۋ قويمالارىن سالۋ جەنە شاعىن سۋ قويمالارىن رەكونسترۋكتسييالاۋعا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمەلەر ەزٸرلەۋدٸ قارجىلاندىرۋ مەسەلەسٸن قاراۋ تاپسىرىلدى.
