ۋەليحان قاليجان. جيىرما بەس جىل: جەڭٸستەر مەن جەمٸستەر

ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 10 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ازاتتىق العاننان كەيٸنگٸ ۋاقىتقا كٶز تاستاپ, وي تۇجىرىمدارىمەن ٶرٸلگەن جارييالانىمدار باسىلىم بەتٸندە جارىق كٶرە باستادى. ۋاقىت قىسقا بولعانىمەن, تٷيگەن ساباق كٶپ ەدٸ. ۇلت زييالىلارىنىڭ زەردەسٸنە قوناقتاعان سارابدال ويلار مەن ەر جىلعا ساراپتاما جاساپ, سيپاتتاما بەرەتٸن ساليقالى  پٸكٸرلەر  قالىڭ وقىرماننىڭ دٷنيەتانىم كەڭٸستٸگٸنە جول تارتتى. شەرحان مۇرتازا, كامال سمايىلوۆ, ماناش قوزىباەۆ, زەينوللا قابدولوۆ, ەبٸش كەكٸلبايۇلى, قۋانىش سۇلتانوۆ, فاريزا وڭعارسىنوۆا, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ سىندى تۇلعالار ونجىلدىق مەرەيتويدىڭ مەرەيٸن اسىرىپ, تەۋەلسٸزدٸك اتتى باعا جەتپەس قۇندىلىقتىڭ قادٸر-قاسيەتٸ تۋرالى تەرەڭنەن تولعاعانى ەلٸ ەسٸمٸزدە.

«ەگەمەننٸڭ» بۇل دەستٷرٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 20 جىلدىعى اياسىندا دا جالعاسىن تاۋىپ, عاريفوللا ەسٸم, سارباس اقتاەۆ, الدان سمايىل, ەبدەش قالمىرزاەۆ, نامازالى وماشۇلى باستاعان زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ تولعاۋلارى گازەت وقىرماندارىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق تارازىسىنا ۇسىنىلىپ,  جاقسى باعاسىن الدى دا.

بيىل  ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنە شيرەك عاسىر تولۋىنا وراي «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» جاقسى دەستٷرٸ قايتا جالعاسىپ جاتىر. مەرەيتوي شەڭبەرٸندە ەلٸمٸزگە تانىمال تۇلعالار تەۋەلسٸزدٸكپەن كەلگەن سوڭعى جىلدارعى جەتٸستٸكتەر تۋرالى تولعامدى ويلارىن وقىرمان نازارىنا ۇسىناتىن بولادى. «جيىرما بەس جىل: جەڭٸستەر مەن جەمٸستەر» ايدارىنىڭ العاشقى اۆتورى – ۋەليحان قاليجان.

2010

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە 25 جىل تولىپ وتىر. بۇل بٸر جاعىنان الىپ قاراعاندا ٶتە قىسقا ۋاقىت سيياقتى, ال وي جٸبەرٸپ, بۇل جولدا نە ٸستەلدٸ, قانداي بيٸكتەرگە قول جەتكٸزدٸك, ەل رەتٸندە, حالىق رەتٸندە بٸزدٸ ەلەم تانىدى ما دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ٸزدەسەك, عاسىرعا بەرگٸسٸز جولدان ٶتكەنٸمٸزدٸ تٷيسٸنەمٸز. ەر جىل بٸر تاريحي كەزەڭ رەتٸندە ەسٸمٸزدە ساقتالىپ, تالاي ايتۋلى بەلەستەردٸ ارتقا قالدىرعانىمىزدى بايقاۋعا بولادى. سونىڭ بەرٸ – بٸزدٸڭ تاريحىمىز, تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تاريحى. سوندىقتان دا ٶتكەن كٷندەردٸڭ بەرٸ بٸز ٷشٸن ىستىق, ول تەك قاعازعا تٷسكەن قاساڭ تاريح قانا ەمەس, سٸز بەن بٸزدٸڭ ٶمٸرٸمٸز, سٸز بەن بٸزدٸڭ اتقارعان ۇلى ٸستەرٸمٸز, قۋانىشتارىمىز بەن ەتتەگەنايلارىمىز.

وسىناۋ 25 جىلدىڭ ەر جىلىنىڭ ٶزٸنٸڭ ەكەلگەن جاقسىلىعى مەن بەرەكەسٸ بار. ەر جىل بٸزدٸڭ سانامىزدا ٶزٸنٸڭ ٶشپەس ٸزٸن قالدىرىپ ٶتٸپ جاتىر. مەيلٸ, كەي جىلداردا قيىندىعى مەن تىعىرىققا تٸرەلٸپ قينالعان دا كەزٸمٸز بولعان شىعار. بٸراق سول قيىندىقتاردىڭ ٶزٸ بٸزدٸڭ جاس مەملەكەتٸمٸزدٸ شيراتىپ, ەلەمدٸك ٶركەنيەتكە جول اشتى.

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 19-شى جىلى, 2010 جىل كەمەل­دەن­گەن جىل بولدى. مەن ول كەزدە قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى مە­جٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ەدٸم. بٷگٸن سول جىلدارعا كٶز جٸبەرٸپ, وي ەلەگٸنەن ٶتكٸزگەندە, تالاي اۋقىمدى ٸستەر­دٸڭ اتقارىلعانىن كٶرەمٸز. جاڭا 2010 جىل پرەزي­دەنتٸمٸز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىن جاڭا جىلمەن قۇتتىقتاۋىمەن باستالدى. ەلباسىنىڭ اق تٸلەگٸ ەردايىم كەلەر جىلعا دەگەن حالىقتىڭ سەنٸمٸن نىعايتىپ قانا قويماي, ونىڭ بەرەكەلٸ دە بەيبٸت بولاتىنىنا ٷمٸتتەندٸرٸپ, رۋحتاندىرىپ وتىردى.

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸنٸڭ سول جىلعى 12 قاڭتارداعى نٶمٸرٸنە «قازاقستان تۋرالى بٸلگٸڭٸز كەلسە, پاريجگە بارىڭىز» دەگەن حابارلاما باسىلعان ەكەن. وندا پاريجدە 100 000 دانامەن تارايتىن جۋرنالدىڭ بٸر نٶمٸرٸ تٷگەلگە جۋىق قازاقستانعا ارنالىپ, ونىڭ سىرتقى مۇقاباسىنا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سۋرەتٸ باسىلىپ, سۇحباتى بەرٸلگەن. جۋرنال اعىلشىن تٸلٸنە اۋدارىلىپ, تاعى دا دٷنيە جٷزٸنٸڭ بٸراز ەلٸنە تارايتىنى ايتىلعان. بەدەلدٸ باسىلىمنىڭ مۇنداي قادامىنا قالاي قۋانباسسىڭ, ەلدٸ ەردٸڭ تانىتۋى كٶڭٸلگە قۋانىش ۇيالاتادى. ەل تۇتقاسى ەلباسى امان بولسىن دەيمٸز!

بۇل جىل راسىندا دا قازاقستاننىڭ اتىن ەلەمگە ەيگٸلەگەن مەرەيلٸ جىل بولدى. 13 قاڭتار كٷنٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۆەنا قالاسىندا ەقىۇ-نىڭ تۇراقتى كەڭەسٸنٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇيىم تٶراعالىعىنا كٸرٸسۋٸنە ارنالعان يناۋگۋراتسييالىق مەجٸلٸسٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەقىۇ-نىڭ تٶراعالىق قىزمەتٸنە كٸرٸسۋٸنە وراي ٷندەۋ جارييالادى. پرە­زيدەنت ٶز سٶزٸندە «ەۋروپاداعى قاۋٸپسٸزدٸك جەنە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنداعى تٶراعالىقتىڭ مەر­تەبەلٸ ميسسيياسىن قازاقستان اسا زور جاۋاپ­كەرشٸلٸك سەزٸممەن قابىلدايدى. بٸزدٸڭ ەلٸمٸز تٶراعالىقتى قازٸرگٸ زامان تاريحىنىڭ اسا كٷردەلٸ بٸر كەزەڭٸندە قولىنا الىپ وتىر», دەيدٸ. مۇنداي ەلەمنٸڭ 56 ەلٸ مٷشە بولىپ وتىرعان حالىقارالىق ۇيىمعا تٶراعالىق ەتۋ ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸن العانىنا 19 جىل بولعان بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ بەدەلٸن ايعاقتاسا كەرەك. بۇل جەردە تەك ەلدٸڭ بە­دەلٸ عانا ەمەس, سول ەلدٸ باسقارىپ وتىرعان ەلبا­سىنىڭ ەلەمدٸك ساياساتتاعى رٶلٸنٸڭ, ونىڭ قاجىرى مەن قايراتىنىڭ, اقىل-پاراساتىنىڭ دا ەسەر-ىقپا­لىنىڭ وراسان زور بولعانىن ەستە ۇستاعان جٶن. وسىعان بايلانىستى سول كەزدەگٸ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ قانات ساۋداباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ جۇلدىزدى ساعاتى» دەگەن ماقالاسى جارىق كٶردٸ. وندا قازاق ەلٸنٸڭ ەقىۇ-عا تٶراعالىق ەتۋٸنٸڭ مەنٸ مەن مازمۇنى, اتالعان ۇيىمدى باسقارۋ ارقىلى ەلەمدٸك ساياساتقا جاسايتىن ىقپالى, بۇل تاراپتاعى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ كٶرەگەندٸك ساياساتى تاراتىلىپ باياندالعان.

وسىنداي يگٸلٸكتٸ شارالارمەن باستالعان جىلدىڭ العاشقى ايىنىڭ سوڭىندا, 30 قاڭتاردا «جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ٶرلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» دەگەن تاقىرىپتا قازاقستان پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋ جاسادى. بۇل جولداۋدا ەلٸمٸزدٸڭ الداعى جىلدارداعى دامۋ باعىتتارى, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعىنان قارقىندى ٶسۋ جولدارى ناقتى كٶرسەتٸلدٸ. پرەزيدەنت جولداۋداعى ٶز سٶزٸن: «ەل تاريحىنىڭ ححٸ عاسىرداعى اسا بٸر كٷردەلٸ كەزەڭٸ اياقتالىپ كەلەدٸ. دٷنيە جٷزٸنٸڭ ەكونوميكاسىن تۇرالاتقان جاھاندىق داعدارىس داۋىلى ەلٸ باسىلا قويعان جوق. الايدا ول ٶزٸنٸڭ العاشقى الاپات قۋاتىنان ايىرىلدى. بٸز تاستٷيٸن دايىن بولعاندىقتان, ونىڭ سالدارى بٸزدٸڭ ەلٸمٸز ٷشٸن سونشالىقتى اۋىرعا سوققان جوق.

داعدارىسقا دەيٸنگٸ كەزەڭدە بٸز قىتاي, ٷندٸستان جەنە ٶزگە دە ەكونوميكاسى قارىشتاپ العا باسقان مەملەكەتتەر قاتارىندا دامۋدىڭ جوعارى دەڭگەيٸنە كٶتەرٸلدٸك. ٶيتكەنٸ, بٸز وعان قالاي قول جەتكٸزۋگە بولاتىنىن بٸلدٸك. بەرٸن دۇرىس جوسپارلاپ, ساۋاتتى ٸسكە اسىرعاندىقتان, بٸزدٸڭ دامۋىمىز سەتتٸ بولدى. بٸز جاسامپازدىققا جۇمىلا كٸرٸسكەندٸكتەن, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷستٸك. تولاعاي تابىستارىمەن دٷنيە جٷزٸن مويىنداتقان قازاقستاننىڭ ەلەۋەتٸ ارتىپ, ەكونوميكاسى سەرپٸندٸ بولا تٷستٸ», دەپ باستاعان ەدٸ. راسىندا دا, ەلەم ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قيىندىق الىپ كەلگەن داعدارىس تۇسىندا دا قازاقستان ٶزٸنٸڭ دامۋ باعىتىنان اۋىتقىعان جوق. «دۇرىس جوسپارلاۋ» مەن ونى «ساۋاتتى ٸسكە اسىرۋ» ساياساتىنىڭ نەگٸزٸندە ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ستراتەگييالىق كٶرەگەندٸگٸ ارقىلى قازاقستان قيىن­دىقتى اينالىپ ٶتتٸ.

جولداۋ «2010» ستراتەگييالىق جوسپارىن ٸسكە اسىرۋ – ەل دامۋىنىڭ اسا ماڭىزدى شەبٸ», «داعدارىس كەزەڭٸ – دۇرىس شەشٸمدەر قابىلداۋ ۋاقىتى», «2020» ستراتەگييالىق جوسپارى – كٶشباسشىلىققا قازاق­ستان­دىق جول», «ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ – تابىس كٸلتٸ», «ينۆەستيتسييالار تارتۋ», «كەسٸپكەرلٸك – جاڭا ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ», «وتاندىق تاۋار­لار – «2020» جوسپارىن جٷزەگە اسىرۋدىڭ تابىس­تىلىق ينديكاتورى», «ٶڭٸرلەردٸڭ دامۋى – ەل­دٸڭ دامۋى», «2020» ستراتەگييالىق جوسپارىن ٸسكە اسىرۋدىڭ بازالىق شارتتارى», «ادام – ەلدٸڭ باستى بايلىعى», «بٸلٸم بەرۋ», «دەنساۋلىق ساق­تاۋ», «ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ, «ارداگەرلەرگە قامقورلىق», «تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق سەكتور سالاسىنداعى ساياسات», «ٸشكٸ ساياسي تۇراقتىلىق – «2020» ستراتەگييالىق جوسپارىن ٸسكە اسىرۋدىڭ سەنٸمدٸ ٸرگەتاسى», «سىرتقى سايا­سات» دەگەن ناقتى تاراۋلاردان تۇردى. 2010 جىلعى پرەزيدەنت جولداۋىن پاراقتاي وتىرىپ, سول تۇستاعى ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ قاراستىرىلعانىن, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنىڭ قامتىلعانىن, بٸلٸم سالاسىنىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ, كوممۋنالدىق سەكتوردىڭ ەلباسى نازارىنان تىس قالماعانىن ايقىن اڭعارامىز. پرەزيدەنت جولداۋى حالىققا تىڭ سەرپٸن بەردٸ, ەلدە جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, ەلدٸڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸ ارتا تٷستٸ. بۇرىن تەك قانا شيكٸزات شىعارۋشى بولىپ كەلگەن قازاقستان ەندٸ يندۋسترييالاندىرۋ باعىتىن ەرەكشە قارقىنمەن دامىتۋدى قولعا الدى. بۇل تۋرالى ەلباسى جولداۋىندا: «بٸزدٸڭ شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورتتاۋشىلاردى قولداۋ يندۋسترييالاندىرۋدىڭ شەشۋشٸ باعىتى بولۋعا تيٸس. قازاقستان ٶنەركەسٸبٸ ەكسپورتتىق رىنوكتارعا وتاندىق برەندتەردٸڭ كەڭ اۋقىمدى تٸزبەگٸمەن ۇسىنىلۋى كەرەك.

سوندىقتان ٷكٸمەتتٸڭ مٸندەتٸ – ەكسپورت­تاۋ­شىلارعا نەگٸزگٸ قۇرالداردى ساتىپ الۋدى قار­جى­لاندىرۋدى, ەكس­پورتقا سەرۆيستٸك قولداۋ كٶرسەتۋدٸ, ەكسپورت­تاۋ­شى­لارعا گرانتتار مەن ەكسپورتتىق ساۋدالىق قارجى­لان­دىرۋدى قاراستىراتىن بٸرتۇتاس قولداۋ جٷيەسٸن جاساۋ», دەپ تٷيٸندەگەن ەدٸ.

ەلباسىنىڭ 2010 جىلعى 5 اقپاندا «ٶنەر مەن ەدەبيەت – حالىقتىڭ جانى» دەگەن ەلدٸڭ زييالى قاۋىمىنا ٷندەۋٸ جارييالاندى. وندا «تٶل مەدەنيەتپەن تەربيەلەنگەن ادام قاشان دا رۋحى بيٸك, تۋعان جەرٸن, حالقىن سٷيەتٸن بولادى. بەرٸمٸز دە بالا جاسىمىزدان ابايدى, ماحامبەتتٸ, جامبىلدى, ەۋەزوۆتٸ وقىپ, حالىقتىڭ ەندەرٸ مەن كٷيلەرٸن تىڭداپ ەرجەتتٸك, دٷنيەتانىمىمىز, ۇلتتىق سانامىز قالىپتاستى», دەپ اعىنان جارىلا سىر شەرتەدٸ. «بيٸك مەدەنيەت – ۇلتتىڭ كٶرسەتكٸشٸ. بٸز بارىمىزدى بٷتٸندەپ, جوعىمىزدى تٷگەندەۋ ماقساتىمەن «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسىن قابىلدادىق. بۇل بٸزدٸڭ مەدەني ٶمٸرٸمٸزدەگٸ تاريحي وقيعا بولدى», دەيدٸ. راسىندا دا, ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العانعا دەيٸن ەلدەگٸ بار جەدٸگەرلەرٸمٸزدٸ مەسكەۋگە, لەنينگرادقا تاسىپ, مەدەني قۇندىلىقتارىمىزدان ايدىڭ, كٷننٸڭ امانىندا ايىرىلىپ قالىپ جاتاتىنىمىز قالىپتى جاعداي سانالاتىن. تٷركٸستانداعى قاسيەتتٸ قازاننىڭ ٶزٸن كەزٸندە زورعا قايتارىپ العانىمىز ەسٸمٸزدە. ال قازٸر قىتايدان, يراننان, مىسىردان, تٷركييادان, رەسەي مەن تمد ەلدەرٸنەن قانشاما قازاق تاريحىنا قاتىستى بۇرىن بٸز اتىن دا ەستٸمەگەن تىڭ ماتەريالدار كەلٸپ جاتىر. مۇنىڭ بەرٸنە قولداۋ كٶرسەتٸپ, ەل تاريحى مەن مەدەنيەتٸنە قاتىستى كٷللٸ شەتەلدٸك دەرەكتەر مەن ماتەريالداردى ەلگە الىپ كەلۋگە جاعداي جاساپ وتىرعان ەلباسىنا حالقىمىزدىڭ ريزاشىلىعى وراسان زور. مۇنداي جاعداي قازاق تاريحىندا ەشقاشان دا بولعان ەمەس, سول ٷشٸن دە بٸز پرەزيدەنت نازارباەۆقا قارىزدارمىز.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ عىلىم كوميتەتٸ م.ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋىنىڭ ۇجىمى وسى جىلدارى 100 تومدىق «بابالار سٶزٸن» شىعارۋدىڭ مەجەلٸ كەزەڭٸنە جەتكەن ەدٸ.

ححٸ عاسىردىڭ ونىنشى جىلى, مەنٸڭشە, ايتۋلى وقيعالار جىلى بولدى. كەشە عانا بولعان وقيعالاردىڭ بٷگٸن تاريحقا اينالىپ, ٶتكەن كٷندەردٸڭ ساناتىنا قوسىلعانىنا سەنگٸڭ دە كەلمەيدٸ. سول كەزدەرٸ نە ٸستەپ, قانداي شارۋا تىندىردىق ەكەن دەپ ٶتكەن كٷندەرگە كٶز جٷگٸرتسەك, ەلباسىنىڭ بٸر جىلدا جاساعان قىرۋار ٸستەرٸنٸڭ كۋەسى بولامىز. 16 اقپاندا رەسەي پرەزيدەنتٸ د.مەدۆەدەۆپەن كەزدەس­كەن. 17 ناۋرىزدا رەسمي ساپارمەن ٶزبەكستانعا بارعان. ەكەۋٸ دە قۇدايى كٶرشٸلەرٸمٸز. تاريحي تامىرلارىمىز دا بٸر جەردەن باستاۋ الاتىنىن جوققا شىعارا المايمىز. بٷگٸنگٸ كٷنٸ دە بٸر-بٸرٸمەن بايلانىسىپ جاتقان, ات قۇيرىعىن ٷزٸسٸپ كەتە المايتىن, تالاي ورتاق مەسەلەلەرٸمٸز بار ەلدەرمٸز. سوندىقتان دا ولارمەن دۇرىس قارىم-قاتىناستا بولۋ قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ سىرتقى ساياساتتاعى كٶرەگەندٸك ۇستانىمى. ەكٸجاقتى تالاي مەسەلەلەردٸڭ دۇرىس شەشٸمٸن تابۋى ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ساياساتتا مەملەكەت مەرەيٸن اسقاقتاتىپ قانا قويماي, ەكونوميكالىق تۇرعىدان دا حالىقتىڭ ٸلگەرٸ دامۋىنا جاعىمدى ىقپال ەتۋدە.

بۇرىن بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دەگەننٸڭ اتىن ەستٸگەنٸمٸز بولماسا, اناۋ-مىناۋ ەلگە بارا سالمايتىن سالماقتى لاۋازىم يەسٸ ەكەنٸن تەك گازەتتەردەن عانا وقۋشى ەدٸك. بٸز تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ العالى سونداي ٸرٸ ساياساتكەردٸڭ ٶزٸ ەلٸمٸزگە تالاي رەت ات باسىن تٸرەدٸ. وعان ەتٸمٸز ٷيرەنٸپ كەتكەنٸ سونشا, سوڭعى كەزدەرٸ بۇرىنعىداي وعان تاڭدانىسپەن قارامايمىز, قالىپتى جاعداي سيياقتى. باس حاتشى پان گي مۋن مىرزا نيۋ-يوركتەگٸ شتاب-پەتەرٸنەن 7 سەۋٸر كٷنٸ سەمەيگە كەلٸپ, حالىقتىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ, ودان استاناعا بارىپ, ەلباسىنىڭ قابىلداۋىندا بولدى. ن.نازارباەۆتىڭ يادرولىق قارۋدان ٶز ەركٸمەن باس تارتۋىن باس حاتشى «يادرولىق قارۋعا يە بارلىق مەملەكەتتەردٸ قازاقستاننىڭ جولىمەن جٷرۋگە شاقىرامىن», دەپ بٸزدٸڭ ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ باستاماسىن كٷللٸ ەلەمگە ٷلگٸ ەتتٸ. بۇل تەك ەلباسىنىڭ بەدەلٸ عانا ەمەس, كٷللٸ قازاقستاندىقتىڭ ابىرويى ەكەنٸن ٸشتەي سەزٸندٸك, مارقايىپ قۋاندىق.

سول 2010 جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ رەسمي ساپارمەن ەۋروپاعا باردى. ەۋرووداق باسشىلارىمەن جٷزدەستٸ. بۇرىن شەشٸمٸن تاپپاي كەلە جاتقان تالاي شارۋانىڭ رەتٸن تاپتى, قييۋى كەلمەگەن كەي مەسەلەلەر تۋرالى دۇرىس شەشٸم قابىلداۋدىڭ جولدارىن اقىلداستى. ودان ەرٸ ساپارى امەريكا قۇراما شتاتتارىنا ۇلاستى. پرەزيدەنت باراك وباما بٸزدٸڭ ەلباسىن بارلىق مەملەكەت باسشىسىنا لايىق رەسٸمدەرمەن كٷتٸپ الدى. قولىن قۇشىرلانا قىستى, كەۋدە قاعىستى. ەكەۋارا ەڭگٸمەدە سول باياعى يادرولىق قارۋدى شەكتەۋ مەسەلەسٸ سٶز بولدى. ودان ٶز ەركٸمەن باس تارتقان قازاق ەلٸنٸڭ تەجٸريبەسٸن كٷللٸ ەلەمگە ٷلگٸ ەتسەم دەگەن اقش باسشىسىنىڭ باستاماسىنا بٸزدٸڭ ەلباسى قولداۋ كٶرسەتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. اياق استىنان اقش جاعى سامميت ٶتكٸزەتٸن بولىپ شەشٸم قابىلدادى. قىرىقتان استام مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ەلەم تاريحىندا تۇڭعىش رەت اۋقىمدى تٷردە ٶتٸپ جاتقان يادرولىق قارۋلاردى جەنە ونىڭ سىناقتارىن شەكتەۋ جٶنٸندەگٸ دٷبٸرلٸ جيىن باستالىپ تا كەتتٸ. قازاقستان پرەزيدەنتٸ يادرولىق قارۋلاردى تاراتپاۋدىڭ جولدارى تۋرالى ساليقالى بايانداما جاسادى. اقش پەن قازاقستان پرەزيدەنتتەرٸ يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ ساقتاۋ جەنە ونى تاراتپاۋ تۋرالى بٸرلەسكەن مەلٸمدەمە جارييالادى. وسىنىڭ بارلىعى اينالدىرعان ٷش-تٶرت كٷننٸڭ ٸشٸندە بولعان وقيعا دەسەڭ, كەيدە ادام سەنبەيتٸن سيياقتى. بٸراق دەل سولاي بولعانى راس. باراك وبامانىڭ: «ەگەر قازاقستان پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆ بولماعاندا بۇل سامميتتٸڭ ٶتپەۋٸ دە مٷمكٸن ەدٸ», دەگەنٸ دە راس سٶز.

يە, ب.وباما ن.نازارباەۆتى اقىلىنا, ٸسكەرلٸگٸنە تەنتٸ بولعاندىقتان قۇرمەتتەدٸ. قازاقستان ليدەرٸن وسىلاي ەلەم مويىندادى. بۇل ەل حالقىنىڭ مەرەيٸ كٶتەرٸلگەن, ەلباسىنىڭ يادرولىق قارۋدى قىسقارتۋ تۋرالى ويلارىنىڭ ەلەم الدىندا مويىندالعان كٷنٸ بولدى. ول تۋرالى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸ 14 سەۋٸر كٷنگٸ نٶمٸرٸندە بىلاي دەپ جازدى:

«كەشەگٸ ماقالامىزدا امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتٸ باراك وبامانىڭ وسى ەلدە ٶتٸپ جاتقان يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ جاھاندىق سامميتكە ارنايى شاقىرۋمەن كەلگەن مەملەكەتٸمٸزدٸڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى سامميت الدىندا قابىلداپ, بٸر ساعاتقا تاياۋ ۋاقىتقا سوزىلعان كەزدەسۋدە ەكٸ ەل اراسىنداعى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلانعاندىعىن جازعان ەدٸك. سامميتكە قاتىسۋ ٷشٸن ەل استاناسى ۆاشينگتونعا بٸر سەتتە ەلۋگە تارتا ەلدٸڭ مەملەكەت باسشىلارى جينالىپ وتىرعان قاربالاستى سەتتە باراك وبامانىڭ «بلەر حاۋس» قۇرمەتتٸ قوناقتارعا ارنالعان ارنايى قابىلداۋ رەزيدەنتسيياسىندا ەلباسىمەن بٸرگە بولۋعا وسىنشاما ۋاقىت بٶلۋٸ, سٶز جوق, حالىقارالىق ارەنادا تەۋەلسٸز قازاقستان مەملەكەتتٸلٸگٸ مەن ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ بەدەلٸنٸڭ بارعان سايىن ارتىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ بولدى (مەسەلەن, ۋكراينانىڭ ينتەرنەت رەسۋرستارىندا باراك وباما سامميت كەزٸندە ۋكراينانىڭ جاڭا پرەزيدەنتٸ ۆيكتور يانۋكوۆيچتٸ 10 مينۋتقا جەكە قابىلداي الار ما ەكەن, جوق ەلدە قابىلداي الماس پا ەكەن دەگەن پٸكٸر قىزۋ تالقىلانىپ جاتتى, ونىڭ قورىتىندىسى ەزٸرگە بٸزگە بەلگٸسٸز).

امەريكادا ٶتكەن سامميت ەلەم مەملەكەتتەرٸ الدىندا قازاقستاننىڭ ساياسي بەدەلٸن ودان سايىن كٶتەرە تٷستٸ. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ كٷللٸ دٷنيە جٷزٸ مەملەكەت باسشىلارى الدىندا ٶزٸنٸڭ كٶشباسشىلىق قىرىمەن كٶزگە تٷستٸ. نازارباەۆتىڭ باسقان ەر قادامىنىڭ تٸلەۋٸن تٸلەپ حالقى وتىردى. مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنان ەلگە ورالعان ەلباسىن كٷللٸ حالىق ماقتانىشپەن قارسى الدى. بەرٸمٸزدٸڭ دە كٶكٸرەگٸمٸزدٸ كەرنەگەن قۋانىش بار ەدٸ. قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ امەريكاعا ساپارىن ەلەمنٸڭ كٷللٸ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بٸرٸمەن بٸرٸ تالاسا جازىپ جاتتى. سول تۇستاعى ەلدٸڭ اسقاق قۋانى­شىن, حالىق مەرەيٸن بٷگٸنگٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى س.ابدراح­مانوۆ بىلايشا جازعان ەكەن: «ماقتان ەتەمٸز! ەلٸمٸزدٸ دە, ەلدٸ باسقارعان ەرٸمٸزدٸ دە. ول ەلدٸڭ اتى – قازاقستان. ول ەردٸڭ اتى – نۇرسۇلتان. ەلەم مويىنداعان مەملەكەتكە اينالۋ دەگەن وسىنداي بو­لادى. ەلەم تانىعان تۇلعاعا اينالۋ دەگەن وسىنداي بولادى».

2010 جىلى امەريكاداعى ٷلكەن سامميتكە قاتىسىپ, سٶز سٶيلەپ كەلگەن سوڭ دا بٸر كٷن دەمالماس­تان ٶز جۇمىسىن ەرٸ قاراي جالعاستىرىپ كەتە باردى. سەۋٸردٸڭ 22-سٸ كٷنٸ وڭتٷستٸك كورەيا رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارمەن بارىپ, وندا ەكٸ ەلدٸڭ بارلىق سالاداعى بايلانىستارىنىڭ جاڭا ساپاعا كٶتەرٸلگەنٸ تۋرالى مەلٸمدەدٸ. ال 28 سەۋٸر كٷنٸ «باتىس پەن شىعىستى توعىستىراتىن قازاق جەرٸ – بەيبٸتشٸلٸك بەلدەۋٸ» دەگەن تاقىرىپپەن الماتىدا ٶز جۇمىسىن باستاعان ٸح ەۋرازييالىق مەديا-فورۋمدا سٶز سٶيلەدٸ.

كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي, اينالاسى 10-15 كٷننٸڭ ٸشٸندە جۇمىر جەردٸ شىر اينالىپ شىعىپ, قانشاما ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ باسقوسۋلارعا قاتىسىپ, باياندامالار جاساپ ٷلگەرگەنٸنە تاڭ قالماسقا امالىمىز جوق. ال سونىڭ اراسىندا ەل ٸشٸندەگٸ جۇمىستاردى دا ەستەن شى­عارماي, قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ جۇمى­سىنا قاتىسىپ, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 65 جىلدى­عىنا ارنالعان دايىن­دىقتى قاداعالاپ, ەگٸن شارۋا­شى­لىعىنىڭ بارىسىمەن تانىسىپ نۇسقاۋلار بەرۋٸ, راسىندا دا, بٸز ٷشٸن بٸر ادامنىڭ موينى كٶتەرە قويار جٷك ەمەس سيياقتى كٶرٸنەدٸ.

25 مامىردا سول كەزدەگٸ تٷركييا پرەزيدەنتٸ اب­دوللا گٷل كٶنە تٷركٸستان قالاسىنا كەلٸپ, سول جەردە قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يى­عى­نا اق شاپان جاۋىپ, قولىنا اسا تاياق ۇستاتىپ, كٷللٸ ەلەمگە «تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ كٶشباسشىسى» دەپ جارييالادى. بۇل تەك قانا ابدوللا گٷلدٸڭ نەمەسە تٷركييانىڭ عانا ۇستانىمى ەمەس, كٷللٸ تٷركٸ جۇرتىنىڭ پٸكٸرٸ ەكەنٸن مويىنداعانىمىز جٶن.

قازٸر باياعىداي بٸرەۋدٸڭ سٶزٸنە سەنە سالاتىن زامان ەمەس, ەركٸم كٶرگەنٸنە, تٷيگەنٸنە سەنەدٸ. سوندىقتان دا بٸزدٸڭ ەلباسىن كٷللٸ تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ كٶشباسشىسى دەسە, ولار دا سول كٶرگەنٸنە, بٸلگەنٸنە, تانىعانىنا جٷگٸنگەن شىعار. كٷللٸ ەلەم مويىنداپ جاتقان قانداسىن تۋىستاس تٷركٸ جۇرتى ٶزٸنٸڭ كٶشباسشىسى دەپ تانىسا, وعان نەگە قۋانباسقا! مىسالى, «ەگەمەننٸڭ» 5 مامىرداعى نٶمٸرٸندە رە­سەي­دەگٸ كەمەروۆ وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى امان­گەلدٸ تٶلەەۆتٸڭ «مەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتى ناعىز قازاق دەپ بٸلەمٸن» دەگەن تاقىرىپتاعى سۇح­باتى جا­رييالانعان. وندا ا.تٶلەەۆ: «قازاق ەلٸنٸڭ پرە­زيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ – كەز كەلگەن مەملەكەتتٸڭ التىن قورى. نۇرەكەڭنٸڭ جوعارى كەسٸ­بي-ساياسي كەمەڭگەرلٸگٸ, ەڭ دۇرىس شەشٸمدەردٸڭ تامى­رىن دٶپ باساتىن كٶرەگەندٸگٸ, العا قويعان ماقسا­تىنىڭ ايقىندىعىنا دوسى تٷگٸل دۇشپانىنىڭ دا كٶزٸن جەتكٸزەتٸن العىرلىعى كەۋدەڭە تەك قانا ماقتانىش سەزٸمٸن ۇيالاتادى.

مەن نۇرەكەڭدٸ ححٸ عاسىردىڭ ازاماتى جەنە كەز كەلگەن ەل الدىندا ماقتانىشپەن تانىستىرا الاتىن ناعىز قازاق دەپ تانيمىن! ونىڭ ٶزٸنٸڭ ەلٸندەگٸ, سىرت ەلدەردەگٸ ساياسي سالماعى مەن بەدەلٸ اتاپ كٶرسە­تۋگە, نازار اۋدارۋعا ەبدەن لايىق», دەپ اعىنان جارىلادى. بۇل دا قانداس باۋىردىڭ نۇراعاڭا بەرگەن ەدٸل باعاسى. راسىندا دا, العىر باسشى, كەمەڭگەر سايا­ساتكەر باسشى, حالقىنا جاناشىر باسشى كەز كەلگەن ەل ٷشٸن باعا جەتپەس بايلىق. باعا جەتپەس ۇلتتىق قۇندىلىق.

سول جىلدىڭ 29 ماۋسىمىندا استانادا «نازار­باەۆ ۋنيۆەرسيتەت» اشىلدى. ونىڭ اشىلۋ سالتانا­تىنا ەلباسىنىڭ ٶزٸ قاتىسىپ, سٶز سٶيلەدٸ. بۇرىن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلگە مىڭ­داعان جاستاردى جٸبەرٸپ, ولاردىڭ وقۋىنا ميلليون­داعان قارجى جۇمساپ كەلسەك, ەندٸ سول شەتەل­دٸك بٸلٸكتٸ ۇستازداردى ٶز ەلٸمٸزگە الدىرىپ, جاس ٶركەندەرٸمٸزدٸڭ تۋعان ەلٸندە-اق ساپالى بٸلٸم الۋلارىنا مٷمكٸندٸك جاسالدى. ەل ٸشٸندەگٸ تەجٸري­بەلٸ ۇستازدارىمىز دا ولاردان ٷيرەنٸپ, ٶز مٷمكٸن­دٸكتەرٸن كٶرسەتە الاتىن دەرەجەگە جەتتٸ. بۇل, شىنتۋايتىنا كەلگەندە, بٸلٸم سالاسىنداعى ٷلكەن بەتبۇرىس بولعانى راس. مۇنى دا 2010 جىلداعى ايتۋلى وقيعالاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە قابىلداۋىمىز كەرەك.

2010 جىلدىڭ باستى وقيعاسى 1-2 جەلتوقساندا استانادا ٶتكەن ەقىۇ سامميتٸ بولدى. وعان قازاق ەلٸ جىل باسىنان باستاپ-اق تىڭعىلىقتى دايىن­دالعان بولاتىن. حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ٷلكەن سامميتتٸ ٶتكٸزۋ بۇرىنعى كەڭەس ٶكٸمەتٸ قۇرامىنان شىققان ەلدەر اراسىندا تەك قانا قازاقستانعا بۇيىرعانى دا بٸزدٸڭ ەلٸمٸز بەن ەلباسىنىڭ دٷنيە جٷزٸ مەملەكەتتەرٸ الدىنداعى بەدەلٸن ايعاقتاسا كەرەك.

استانا سامميتٸنە 38 ەلدٸڭ باسشىلارى مەن جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنٸكتەرٸ قاتىستى. ولاردان باسقا كٶپتەگەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ دە كەلدٸ. ەقىۇ باس حاتشىسى مارك پەررەن دە بريشامبو, بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋن, رەسەي پرەزيدەنتٸ دميتريي مەدۆەدەۆ, اقش مەملەكەتتٸك حاتشىسى حيللاري كلينتون, گەرمانييا فەدەرالدىق كانتسلەرٸ انگەلا مەركەل, ت.ب. بەدەلدٸ ساياساتكەرلەر استانادا باس قوستى. بۇل قازاق توپىراعىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان القالى جيىن ەدٸ. سامميت جۇمىسىنا قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶزٸ تٶراعالىق ەتٸپ وتىردى. سول كەزدەرٸ بەرٸمٸزدٸڭ كٶكەيٸمٸزدە تەك بٸر-اق ارمان بولدى, ول وسىناۋ اۋقىمدى باسقوسۋ ابىرويمەن ٶتسە ەكەن, ەلٸمٸزدٸڭ بەدەلٸ ارتىپ, ەلباسىمىزدىڭ ٶزگەلەردەن باعى ٷستەم بولسا ەكەن دەگەن تٸلەك ەدٸ. سامميت ٶتە جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ. ونى كەيٸنٸرەك جارىق كٶرگەن شەتەلدٸك باسپاسٶز ماتەريالدارىنان وقىپ كٶرٸپ, ەرٸكسٸز تولقىعانىمىزدى دا جاسىرا المايمىز. بۇل تەۋەلسٸز قازاق ەلٸنٸڭ اسقاقتاعان ابىرويى ەدٸ.

استانا سامميتٸن ٶتكٸزگەن سوڭ ەلدەگٸ ٶمٸر ٶزٸنٸڭ بۇرىنعى قالىپتى ىرعاعىنا تٷسكەندەي بولدى. ەندٸ دامۋدىڭ ەرٸ قارايعى جوسپارىن جاساۋ, ەلدٸ ەلٸ دە بولسا تولىق ارىلا قويماعان داعدارىستان شىعارۋ مەسەلەلەرٸ تۇردى. قالاي دەسەك تە, 2010 جىل بٸزدٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷشٸن اسقاقتى, ابىرويلى جىل بولدى. بۇل جىلى ٸجٶ 8 پايىزعا ٶستٸ. يندۋسترييالاندىرۋ سالاسى دا قارقىندى ٸلگەرٸلەپ جاتتى. كٶپتەگەن جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارى ٸسكە قوسىلدى.

رۋحاني سالادا دا ٸلگەرٸلەۋشٸلٸك بايقالدى. 2009 جىلى قازاقستاننىڭ گەرمانيياداعى جىلى تابىستى اياقتالسا, 2010 جىل گەرمانييانىڭ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدەگٸ جىلى جەمٸستٸ تەمامدالدى. ەكٸ ەل بٸر-بٸرٸمەن جاقىنداسا تٷستٸ. ەر سالاداعى بايلانىستار نىعايىپ, بٸرلەسكەن جاڭا وقۋ ورىندارى اشىلىپ جاتتى.

قازاقستان – كٶپ ۇلتتى, كٶپ دٸندٸ مەملەكەت. بٸزدٸڭ ەلدە 130-دان اسا ۇلتتىڭ ٶكٸلٸ تۇرادى. ەربٸر قازاقستاندىق ازامات ٶزٸ سەنگەن, مەملەكەت مٷددەسٸنە قايشى كەلمەيتٸن دٸندٸ ۇستانۋعا قۇقىلى. ەلٸمٸزدە ەڭ كٶپ تۇراتىندار مۇسىلماندار. سوندىقتان دا بٸزدٸڭ يسلام ەلدەرٸمەن دە بايلانىستارىمىز تەرەڭنەن تامىر تارتادى. جىل سايىن مىڭداعان ادام قاجىلىققا بارىپ, ٶزدەرٸنٸڭ دٸني پارىزدارىن ٶتەپ كەلٸپ جاتادى. وعان كەي كەزدەرٸ ٶزٸ تاراپىنان مەملەكەت تە قولداۋ كٶرسەتٸپ وتىرادى. ول دا ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العالى جولعا قويىلعان ٷلكەن ٶزگەرٸستەردٸڭ بٸرٸ.

2010 جىلى قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي ەبساتتار قاجى دەربٸسەلٸ ٶزٸنٸڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸندەگٸ ماقالاسىندا ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ 2004 جىلى ساۋد ارابيياسىنا ساپارى كەزٸندە ۋمرا قاجىلىقتى ورىنداعانى تۋرالى بايان ەتەدٸ. وندا مىناداي جولدار بار: «قازٸر قاعبانىڭ جابىق كەزٸ, بٸراق بٷگٸن تٷندە ول قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ ٷشٸن عانا اشىلماق.

تٷن جارىمى بولدى. نٶلدەن باستاپ جۇما باس­تالدى. نۇراعاڭ مٷبەراك قاعباعا ٶزٸمەن بٸرگە مەنٸڭ دە بارعانىمدى قالادى. سودان تٷنگٸ 1-دە قاسيەتتٸ قاع­باعا كەلدٸك.

…مٷبەراك ٷيدە دۇعا جاساپ, مٸنەجات ەتتٸك. بوي شىمىرلاپ, عالامات بٸر كٷي كەشتٸك. ەلباسىنىڭ قاسيەتتٸ قاعبادا جان دٷنيەسٸنٸڭ تولقۋ مەن تەبٸ­رەنٸسكە تٷسٸپ, ەرەكشە كٷي كەشكەنٸ بايقالدى. ول تابيعي دا. اللا تاعالا الدىندا ەل تاعدىرىن ٶزٸ­نە امانات ەتٸپ, سونىڭ بار اۋىرتپالىعى مەن جاۋاپ­كەر­شٸلٸگٸن ارقالاپ جٷرگەن ٷلكەن پاراسات يەسٸنٸڭ حالقىنىڭ, وتانىنىڭ اماندىعىن تٸلەپ, تەبٸرەنٸسپەن مٸنەجات ەتۋٸ ٶزٸنەن ٶزٸ تٷسٸنٸكتٸ», دەپ سول كٷندەردٸ ەرەكشە بٸر جىلىلىقپەن ەسكە الادى. راس-اۋ, ەلدٸڭ اماندىعىن, جەردٸڭ اماندىعىن, حالىقتىڭ اماندىعىن ەلباسىنان ارتىق كٸم تٸلەي الار دەيسٸڭ. وسىناۋ جولداردى ەلجٸرەپ وقيسىڭ. امان بولعايسىڭ, قازاقتىڭ ماڭدايىنا بٸتكەن ارىسى دەپ اقتٸلەك ايتاسىڭ.

كٷللٸ قازاقستاندىقتار ٷشٸن 2010 جىل وسىنداي ايتۋلى وقيعالارىمەن, جاقسىلىقتارىمەن, قۋانىشتارىمەن ەستە قالىپتى. قازاقتىڭ اتىن اسپانداتقان مەرەيلٸ جىل بولىپتى. جيىرما بەس جىلدىڭ بٸر جىلىنىڭ كەيبٸر تاريحتا قالعان تۇستارى تۋرالى عانا وسى ماقالادا سىر شەرتتٸك. ال تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ ەر كٷنٸ, ەر ايى تاريحي كەزەڭنٸڭ كەمەل جىلدارىن كٶرسەتٸپ تۇر. قازاقتىڭ جەرٸ امان بولعاي, قازاقتىڭ ەلٸ امان بولعاي! زامانا سىنىنىڭ سان قيلى جولدارىن جەڭٸپ كەلە جاتقان ەلباسى امان بولعاي!

ۋەليحان قاليجانوۆ,

م.ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ مٷشە-كوررەسپوندەنتٸ

سۋرەت ش.شاحايدىڭ ارحيۆٸنەن الىندى