تۇرسىنبەك باشار. كياروستاميدٸڭ كٷمەنٸ

تۇرسىنبەك باشار. كياروستاميدٸڭ كٷمەنٸ

«اجال— شىندىق, ٶلٸم – اقيقات بولعاندا, ٶمٸر – كٷمەن!»

مەنٸڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸم – بٸرسىدىرعى! جۇمىسقا بارام – كەلەم, كەلەم-بارام. وسىلاي بۋمەرانگ سەكٸلدٸ قايتالانا بەرەدٸ. بٸزدٸڭ اۋدان — كەدەيلەۋ اۋدان. جۇمىسقا بارا جاتقاندا ادامداردىڭ اياقكيٸمدەرٸنە قارايمىن. ولاردىڭ تٷسٸ ەرتٷرل ٸبولعانىمەن, فورماسى بٸردەي, ياعني, ۇزاق جاياۋ جٷرۋگە ارنالعان بەتەڭكەلەر. سوسىن جالت-جۇلت ەتكەن جارىعى, EXCHANGE دەگەن جازۋى بار اقشا ايىرباستاۋ ورنىنداعى بٷگٸنگٸ تەڭگەنٸڭ قۇنىن بٸلدٸرەتٸن كۋرسقا قارايمىن.

$1- 336 تگ
€1- 396 تگ
R 1- 5,6 تگ...

ٸشٸمنەن شٷكٸرشٸلٸك ەتەمٸن. دەمەك, بٸزدٸڭ ەكونوميكالىق احۋالىمىز ەزٸرگە تۇراقتى. كەشەگٸدەن ٶزگەرمەپتٸ دەيمٸن. ارى قاراي... جۇمىس-ٷي, ٷي-جۇمىس, قايتالانا بەرەدٸ.

بٷگٸن, وسى تەمٸردەي تەرتٸبٸمدٸ بۇزىپ جەمٸس دٷكەنٸنەن شيە ساتىپ الدىم. بۇرىن مٷلدەم ساتىپ الىپ كٶرمەپپٸن.

بٸرٸنشٸ كٶرٸنٸس. بادي.

بٶلمە. جارىق تٷسٸپ تۇر. اقىرىن بادي دەپ جازىپ كٶردٸم. جازۋىم سەنٸمسٸز بولدى ما, ايقىش-ۇيقىش شىقتى. سونسوڭ قالامىمدى قاتتىراق باتىرىپ بادي دەپ جازدىم. الدىڭعىسىنان ەدەمٸلەۋ شىقتى.  بادي كٸم دەرسٸز? بادي – «شيە دەمٸ» فيلمٸنٸڭ كەيٸپكەرٸ. ال, ول فيلمنٸڭ اۆتورى كٶپتەگەن كينەماتوگرافتاردىڭ ارمانى, كان فەستيۆالٸنٸڭ گران پريٸن («زولوتايا پالموۆايا ۆەتۆ») يەلەنگەن يراندىق رەجيسسەر – ابباس كياروستامي. كياروستاميدٸڭ كەيٸپكەرٸ – سۋيتسيد جاساعان سوڭ ٶزٸن كٶمۋگە ادام ٸزدەگەن كەيٸپكەر. بٷكٸل كينونىڭ جەلٸسٸ وسى عانا. الايدا بۇل بەر جاعى. بادي الدىمەن ول ادامدى بازاردان ٸزدەيدٸ. تابا المايدى. قۇرىلىس نىساندارىنان ٸزدەپ جٷرٸپ تاپقان ەكٸ ادامى اقشا تۋرالى سٶز بولا باستاعاننان-اق, كەلٸسپەي قويادى. جولدا كەتٸپ بارا جاتىپ كٶلٸگٸنە مٸنگٸزگەن جولاۋشى كٷرت جاۋىنگەرٸ ونىڭ ۇزاق مونولوگىنان كەيٸن, ٶلگٸسٸ كەلەتٸنٸن بٸلٸپ, كٶمۋگە ارنالعان ورىندى كٶرسەتكەننەن-اق قاشىپ كەتەدٸ. اجالىنان قاشقان كٷرت-ساربازىمەن مەن اجالىمەن بەتپە-بەت كەلە الماي جٷرگەن باديدٸ وسى جەردەن توقتاتا تۇرايىق تا, رەجيسسەردٸڭ ٶزٸنە ورالايىق.

(بادي. «شيە دەمٸ» فيلمٸنەن)

كياروستامي بۇل فيلمٸن 90-جىلداردىڭ سوڭىندا تٷسٸردٸ. ول ۋاقىتتا ۇزاق رەۆوليۋتسييادان يران مەملەكەتٸندەگٸ قوعام جاڭارىپ, ەسكٸنٸڭ ورنىن جاڭا باسىپ جاتقان كەز ەدٸ. بۇل ونىڭ فيلمٸندە دە كٶرٸنٸس بەرەدٸ. بايقاساڭىز, كينوداعى وقيعالار ٸرٸ قۇرىلىس نىساندارىنىڭ اينالاسىندا جٷرٸپ وتىرادى. كياروستاميدٸڭ شەبەرلٸگٸ سول – بٷكٸل بٸر يران حالقىنىڭ پروبلەماسىن, بٸر عانا حالىق ەمەس, بٷتكٸل مۇسىلماندىق شىعىس حالقىنىڭ باسىنداعى حەلدٸ وسى بٸر كٸشكەنتاي عانا كەيٸپكەرگە سىيدىرا بٸلدٸ. ياعني, ەسكٸنٸڭ ورنىن جاڭا باسىپ مودەرنيزاتسيياعا ۇشىراپ جاتقان زاماندا, مۇسىلماندىق شىعىس قوعامىنىڭ دايىن بولماي شىعۋى. دٸنٸ, دەستٷرٸ جوعالاتىن كەلەشەككە كٷمەنمەن قاراۋى. مٸنە, سوندىقتان كياروستاميدٸڭ كەيٸپكەرٸ ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساعىسى كەلەدٸ.

ەكٸنشٸ كٶرٸنٸس. پوپكورندٸك فيلمدەر مەن اۆتورلىق فيلمدەر

تاقىرىپقا تۇزدىق بولۋ ٷشٸن كينو ٶنەرٸنٸڭ – پوپكورندٸك فيلمدەر, يدەالوگييالىق فيلمدەر, اۆتورلىق فيملمدەر بولىپ بٶلٸنۋٸنەن باستايىق. يدەالوگييا ول... يدەالوگييا. ونىڭ زاردابىن دا, پايداسىن دا بٸزدەن ارتىق ەشكٸم تارتپاعان بولار. ويدان ادا, ويىن-ساۋىققا قۇرىلعان فيلمدەردٸ – پوپكورندٸك فيلمدەر دەيمٸز. ٶنەرتانۋشىلار مەن كينوتانۋشىلار بۇل فيلمدەردٸ ەلدەبٸر قىزدى قولتىقتاپ بارىپ, كٶڭٸل كٶتەرٸپ كٶرۋگە بولماسا, ناعىز ٶنەرگە جاتقىزبايدى.  «ناعىز ٶنەر دەپ – اۆتورلىق فيلمدەردٸ ايتامىز. قالعاندارى ٶنەردٸڭ ەلەسٸ», - دەيدٸ قازاقتىڭ بەلگٸلٸ رەجيسسەرٸ دەرەجان ٶمٸرباەۆ. تالعامپاز كٶرەرمەن كٶرٸپ, ينتەلەكتۋالدى توپتىڭ باعالايتىنى دا وسى سوڭعى سالا. سەيكەستٸكتٸ قاراڭىز حٸح ع. 60 جىلدارىندا تٷرلٸ «يزمدەردٸڭ» دامۋىنا جول اشقان ەۋروپا اقىن-جازۋشىلارى ەدٸ (ش.بودلەر, ا.رەمبو, و. ۋايلد, ت.ب). كەيٸننەن  بۇل «يزمدەر» ەلەمدٸ شارلادى. بٸرنەشە ٶنەر سالاسىندا تٷرلٸ فورمالاردىڭ تۋۋىنا سەبەپ بولدى. كينو ٶنەرٸندە دە سولاي, العاشقى اۆتورلىق فيلمدەر فرانتسييا مەن يتالييا سيياقتى ەۋروپا ەلدەرٸندە پايدا بولىپ, بٸرتە-بٸرتە ەلەمگە تارالدى. بۇل سەيكەستٸك پە, ەلدە بٸر ٶنەر ٶزەنٸنٸڭ زامان دامۋىنا بايلانىستى اۋناپ تٷسٸپ, باسقا ارنادا جاڭعىرا اعۋى ما?

ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستان سوڭ ەۋروپا حالقى جارقىن ٶمٸرگە ۇمتىلدى. ونىڭ, سەبەبٸ كەرٸ قۇرلىق سوعىستان, قاسٸرەتتەن شارشاعان ەدٸ. بۇل جايت ولاردىڭ ٶنەرٸندە دە كٶرٸنٸس بەرە باستادى. مۋزىكادا بيتلز سيياقتى توپتار پايدا بولا باستاسا, كينوموتاگرافييادا اۆتورلىق كينولاردىڭ باستاۋىندا تۇرعان رەجيسسەرلەر: فەدەريكو فەلليني, جان-ليۋك گودار, فرانسۋا تريۋففو, ميكەلاندجەلو انتونيوني, ت.ب كينو ٶنەرٸنە جاڭا تولقىن الىپ كەلدٸ. سىنشىلار اتالعان اۆتورلاردىڭ تۋىندىلارىندا كٷيبەڭ تٸرشٸلٸكتەن دە تەرەڭ «بٸردەڭە» بار دەپ ەسەپتەيدٸ. فەللينيدٸڭ «تەتتٸ ٶمٸرٸندەگٸ» (سلادكايا جيزن) جازۋشى مارچەلو سوعىستان سوڭ قايتا قۇرىلعان قوعامنان شىعارماشىلىعىنا ارقاۋ ەتەتٸن مەن ٸزدەيدٸ. سەبەبٸ, قوعام سوعىس تاقىرىبىنداعى شىعارمالاردان, جاڭالىقتاردان, تۋىندىلاردان شارشاعان ەدٸ. سەكسۋالدى رەۆاليۋتسييانى باستان كەشٸپ جاتقان بۇحاراعا سول تيپتٸ دٷنيەلەر قىزىق بولاتىن. فەللينيدٸڭ جازۋشىسى ٶز كەيٸپكەرلەرٸن سونداي, قايناعان ورتادان ٸزدەيدٸ.  مارچەللو وتباسىسىنا, ٶمٸرٸنە, بايلىعىنا, اتاق-ابىرويىنا قىزىعاتىن بٸر سٶزبەن ايتقاندا ٶزٸ يدەال سانايتىن دوسى – شتەينەردٸڭ ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋىنان كەيٸن كەۋدەسٸندە بوستىق, حاوس ورنايدى. مارچەلودا تەك بادي سەكٸلدٸ كٷمەن قالادى. سەبەبٸ, شتەينەر ٶزٸمەن بٸرگە مارچەلونىڭ سەنٸمٸن دە ارعى دٷنيەگە الا كەتەدٸ. فەلليني كەيٸپكەرٸنٸڭ اينالاسىنداعى ويىن-ساۋىققا بەرٸلگەن توپقا مەنسٸز كٶزبەن قاراۋى ەسٸڭٸزگە كيراستاميدٸڭ باديٸن تٷسٸرمەي مە? بٷلدٸرۋگە اڭسارى اۋىپ تۇراتىن, كەز-كەلگەن ٸسكە جاۋاپسىزدىقپەن قارايتىن, ٶز-ٶزٸنە ٶلٸم تٸلەگەن گوداردٸڭ ميشەلٸ شە? دوستارىمەن قىدىرۋعا بارىپ, ارالدا جوعالىپ كەتەتٸن انتونيونيدٸڭ انناسى شە? ول دا قوعامنان بٶلەكتەنگٸسٸ, اينالاسىنداعى زامان اعىمىنان تىس وڭاشا جەرگە كەتكٸسٸ كەلدٸ. يە, كەتكٸسٸ كەلدٸ, دەل بادي سەكٸلدٸ.

فەدەريكو فەلليني

سونداي, اۆتورلىق فيلمدەردٸڭ رەجيسسەرٸ اندرەي زۆياگينتسەۆ ٶزٸنٸڭ وسى جىلى تٷسٸرگەن «نەليۋبوۆ» تۋىندىسىندا ۆەرتۋالدى ٶمٸردٸڭ ادام ساناسىنا قانشالىقتى قاۋٸپتٸ ەكەنٸن اشىپ كٶرسەتتٸ. بٷگٸنگٸ قوعام شىنايى ٶمٸردەن گٶرٸ ۆەرتۋالدى ٶمٸردٸ جاقسى كٶرەدٸ. سەبەبٸ, ولار شىنايى ٶمٸردەگٸ كٷندەلٸكتٸ قايتالاناتىن ەرەكەتتەردەن قاجىعان. ۆەرتۋالدى ٶمٸر — ٶزٸنٸڭ جارق-جۇرق ەتكەن تٷسٸمەن, مەگا جۇلدىزدارىمەن جەنە سول جۇلدىزداردىڭ بٸر بٸرٸنە ۇقسامايتىن ساياحاتتارى, كيٸمدەرٸ, ۇستاناتىن زاتتارى, تٸپتٸ, جەيتٸن تاماقتارىنا دەيٸن ٶزٸنە ەلٸكتٸرٸپ ەكەتەدٸ. پوپكورن فيلمدەردٸڭ بارىنشا جارقىن تٷستەرگە تولى بولاتىنى سوندىقتان. 

«بەتمەن», «سۋپەرمەن», «ٶرمەكشٸ ادام» («چەلوۆەك پاۋك»), «اۆاتار», «تارانسفورمەر»... تاعىسىن تاعىلار. بۇل تٸزٸم وسىلاي جالعاسا بەرەدٸ. اتالمىش كينولاردىڭ ستسەناريٸنٸڭ ۇزىن ىرعاعى مىناۋ: ٶزگە عالامشاردان كەلگەن نەمەسە اياق استىنان پايدا بولعان اپاتتى, جاۋدى باستى كەيٸپكەردٸڭ جەڭٸپ شىعۋى. بٷكٸل ەلەمدٸ جالعىز ٶزٸ قۇتقارۋى. كٶرەرمەن ەكٸ ساعات ٸشٸندە سول «دۇشپانداردى» ٶزٸ جەڭگەندەي ترانسقا تٷسەدٸ. كٷندەلٸكتٸ كٷيبەڭ تٸرلٸكتٸ ۇمىتادى. پوپكورندىق فيلمدەر – جەڭٸل ناركوتيكتٸ پرەپاراتتار دەپ ويلايمىن. ياعني, ەگونىڭ قاھارماندىققا ۇمتىلۋى.

اندرەي زۆياگينتسەۆ

ٷشٸنشٸ كٶرٸنٸس. دٸن

...ادامزات قان تٶگٸسپەي تۇرا الماعان. ەسٸلٸ, بۇل قابىلدىڭ ابىلدى ٶلتٸرۋٸنەن باستالسا كەرەك. ٶركەنيەتتٸڭ دامۋى مەن ادام قولىنداعى قارۋ, سوعىسۋ تەسٸلٸ ٶزگەرگەنٸمەن, تٷپكٸ مەن – قان تٶگۋ ٶزگەرمەگەن. قاھارماندىق – ادام تۋعالى پايدا بولعان دەرت نەمەسە جازىلماس جارانىڭ تەندٸ مەڭدەگەنٸ سيياقتى جاندى كەمٸرۋ دەرتٸ. كياروستامي كەيٸپكەرٸ ەرلٸككە ۇمتىلمايدى. ول – كٸشكەنتاي ادام. ول – دامۋ ساتىسىنداعى قوعامنىڭ ايناسى. ول – سىرتقى جاۋ ەمەس, ٸشكٸ جاۋمەن ايقاسادى. ەگوسىمەن ارپالىسقا تٷسەدٸ. دٸنٸنە بەرٸك, دەستٷرٸنە ادال اتا-باباسى سالىپ كەتكەن سوقپاق جولدان شىعىپ, تاس جولمەن جٷرگٸسٸ كەلمەيدٸ. قۇددى پوللوكتىڭ شىم-شىتىرىق كارتينالارىنداي كٷرمەۋلٸ جٸپتٸڭ ۇشىن تابا المايدى. ودان گٶرٸ تۇيىق جولدى ابزال كٶرەدٸ.

تاقىرىپقا قايتا ورالايىق. سونىمەن, كەيٸپكەر بادي ٶزٸن كٶمەتٸن ادامدى تابا الماي شارق ۇرادى. تاعى بٸر كەزدەسكەن ستۋدەنت كٷنە تۋرالى پەلساپا وقىسا, كينونىڭ شارىقتاۋ شەگٸنە جەتكەندە كەزدەسكەن قارييا ونىڭ ٶزٸنە دە, سٶزٸنە دە, كٶرسەتكەن مولاسىنا دا تاڭقالمايدى. بٸر كەزدەرٸ جاڭادان ٷيلەنٸپ, وتباسىلى ٶمٸرگە اياق باسقاندا ٶلگٸسٸ كەلگەنٸن ايتادى. سۋيدتسيد جاساۋ ماقساتىندا تاڭەرتەڭ تۇرىپ  شيە اعاشىنا بارادى. اعاشقا لاقتىرعان ارقان بيٸكتەگٸ بۇتاققا جەتپەي, ونىڭ ٷستٸنە شىعادى. ارقاندى بايلاپ وتىرعاندا قولى ەلدەبٸر جۇمساق نەرسەگە تيەدٸ. قاراسا ۋىلجىپ پٸسٸپ تۇرعان شيە ەكەن. بٸرەۋٸن اۋزىنا سالادى. تاڭدايىندا ەرٸپ كەتەدٸ. تاعى بٸرەۋٸن جەيدٸ. تاعى  جەيدٸ... وسىلاي اعاش ٷستٸندە وتىرىپ اقشۋلان تاڭعا قارايدى. بوزارىپ  شىعىپ كەلە جاتقان كٷنگە قارايدى, مەكتەپكە بارا جاتقان بالالاردىڭ بەيقام سىقىلىقتاعان كٷلكٸسٸنە قارايدى. جان دٷنيەسٸ تٷلەپ سالا بەرەدٸ. ول ٷشٸن ٶمٸردٸڭ بوياۋلارى ٶزگەرگەندەي ەدٸ. اعاشتان اقىرىن تٷسٸپ ەيەلٸنە شيە اپارىپ بەرەدٸ... قارييانىڭ ەڭگٸمەسٸنٸڭ ۇزىن-ىرعاسى وسىنداي. قىسقاسى, بادي ٶزٸن كٶمۋگە قارتتان كەلٸسٸم الادى. ٸزدەگەن ادامىن تابادى. 

ميكەلاندجەلو انتونيوني

سول, تٷنٸ ول شاربى بۇلتتار ارتىنداعى ايعا قارايدى. مولاسىنىڭ باسىندا وتىرىپ كٷرەڭٸتٸپ, اتقان تاڭعا قارايدى, جەلگە قارايدى...

قاراڭعىلىق قاماۋىندا وتىرىپ قالتاسىنان ەلدەنەنٸ الىپ جەيدٸ. مٸنە, ەلٸ كٷنگە دەيٸن داۋ تۋعىزىپ كەلە جاتقان كادر. جۋرناليستەر, كٶرەرمەندەرمەن بٸزدٸڭ كەلٸسپەيتٸن تۇسىمىز وسى. ولار مۇنى سناتۆورنيە, ياعني, مەڭگٸ ۇيقىعا كەتٸرەتٸن دەرٸ دەپ ەسەپتەيدٸ. بٸزدٸڭشە, ول – شيە ەدٸ.

كياروستامي پارسى ۇلتىنان. دٸنٸ يسلام. ونىڭ كەيٸپكەرٸ دە مۇسىلمان. دەمەك, قۇدايدىڭ ادامنىڭ ٶز ٶزٸنە قول سالۋعا تىيىم سالعانىن جاقسى بٸلەدٸ. بۇل فيلم بارىسىندا ايتىلادى. ەندٸ, بٸر سەت شيەگە مەن بەرەيٸكشٸ. نەمەسە كينونىڭ نەگە « شيە دەمٸ» اتالۋىنا. قۇراننىڭ باحارا سٷرەسٸنٸڭ 35-36 اياتتارىندا: «بٸز ادامعا « ەي, ادام, سەن, جۇبايىڭمەن جانناتتا بولىڭدار. ونداعى نارسەلەردەن قالاعانشا ٸشٸپ جەڭدەر. بٸراق مىنا داراحقا (ونىڭ جەمٸسٸنە) جولاساڭدار جازىقتى بولاسىڭدار»  دەدٸك.

سوندا شايتان بۇل ەكەۋٸن ازعىرىپ جازا باسقىزدى (جەمەڭدەر دەگەن جەمٸستٸ جەگٸزٸپ جازىقتى ەتتٸ). سٶيتٸپ, ولاردى سول مەكەننەن (جانناتتان) قۋدىردى. ولارعا: (ادامعا, حاۋاعا, ٸبٸلٸسكە) ەندٸ بٸر-بٸرٸڭمەن باقاس كٷيٸندە جەرجٷزٸنە تٷسٸڭدەر. مەرزٸمدٸ شاققا دەيٸن جەرجٷزٸن تۇراق ەتٸپ, جەردەن پايدالانىڭدار» دەدٸك.

قاسيەتتٸ قۇران كەرٸمدە جەمٸستٸڭ اتى اتالمايدى. مۇنى بٸزدٸڭ بٸلۋٸمٸز دە مٸندەتتٸ ەمەس. تاعى, بٸر تەڭٸردەن تٷسكەن كٸتاپ ٸنجٸلدە دە جەمٸستٸڭ اتى اتالمايدى ەكەن. («ادامۋ جە سكازال: زا تو, چتو تى پوسلۋشال گولوسا جەنى تۆوەي ي ەل وت دەرەۆا, و كوتوروم  يا زاپوۆەدال تەبيا, سكازاۆ: «نە ەش وت نەگو», پروكلياتا زەمليا زا تەبيا; ي بۋدەش; سو سكوربييۋ بۋدەش پيتاتسيا وت نەە ۆو ۆسەي جيزني تۆوەي»)  دەمەك, بۇل شيە بولۋى ەبدەن مٷمكٸن عوي.

كياروستامي ونى شيە دەپ الدى. بادي شيە جەپ وتىرىپ ٶزٸنٸڭ ارعى اتاسىن, ادام اتاسىن ەسكە العان بولۋى كەرەك. جەنناتتان بەكەرگە قۋىلماعاندىعىن, تەڭٸردٸڭ ٷكٸمٸ جەتكەنشە وسىندا – جەردە ٶمٸر سٷرۋٸ مٸندەتتٸ ەكەنٸن تٷسٸنگەن بولۋى قاجەت.

جان-ليۋك گودار

اۆتور وسى فيلمنەن كەيٸنگٸ بٸر سۇحباتىندا «كينو نەگە تٷسٸنٸكسٸز اياقتالدى, ونىڭ سوڭىندا دەرەكتٸ سيۋجەتتەر نە ٸستەپ جٷر» دەپ قويىلعان جۋرناليستەردٸڭ سۇراعىنا: «مەن تۋىندىمدى بۇلاي كٶڭٸلسٸز اياقتاعىم كەلمەدٸ. سوسىن 19 جاستاعى ۇلىم تٷسٸرگەن دەرەكتٸ سيۋجەتتەردٸ قوستىم. بايقاساڭىز وندا ەسكەريلەر جٷگٸرٸپ جٷرەدٸ. قىستان كەيٸن كٶكتەم كەلگەن, كٶلەڭكەلەر جايقالىپ تۇرادى, ٶمٸر جالعاسۋدا. بۇل فيلم ٶمٸر جايلى ەدٸ. باسقا ەشتەڭە», - دەيدٸ.

بٸز دە وسىعان كەلٸسەمٸز. بۇل ٶمٸر جايلى فيلم ەدٸ. كٷمەن جايلى فيلم ەدٸ.

تاعى بٸر سۇحباتىندا: «ەلەستەتٸڭٸزشٸ, ٶمٸر بٸر قاراڭعى بٶلمە جەنە وندا مەنٸڭ قالعىم كەلمەدٸ. سوندىقتان, بارىپ تەرەزەنٸ اشتىم» دەيدٸ. اۆتور بۇل تۋىندىسىمەن بٷكٸل مۇسىلماندىق شىعىستىڭ تەرەزەسٸن ەۋروپاعا اشتى دەپ ويلايمىن. شىعىس فيلوسوفيياسىندا شيە – جاڭا ٶمٸردٸڭ باستاۋى سانالادى. دەمەك, كياروستاميدٸڭ شيە تاقىرىبىنا بارۋى كەزدەيسوق ەمەس. كەيٸپكەردٸڭ ٶز مولاسىن كٷزەتٸپ وتىرىپ وسىناۋ مەۋەنٸ جەۋٸ دە (بٸزدٸڭ پايىمداۋىمىزشا) تەگٸن ەمەس. بەلكٸم, رەجيسسەر «شيە دەمٸ»  ارقىلى ٶز حالقىنا, مودەرنيزمگە دايىن بولماعان بارلىق قوعامعا جاڭا ٶركەنيەتكە بەيٸمدەلۋگە شاقىرعانى بولار. ۇلت بوپ جويىلىپ كەتكەننەن  گٶرٸ گيبريدتەلۋگە ٷندەگەنٸ بولار. ٶمٸر ھەم ٶنەر اعىسىمەن كەلگەن  بۇل يٸرٸمنٸڭ تۇڭعيىعىنا شٶگٸپ كەتكەنەن وسىنى جٶن ساناعانى بولار. دەسە دە كياروستامي –  پارسى حالقىنا, بٷتكٸل مۇسىلماندىق شىعىس قوعامىنا جاڭا عاسىر تابالدىرىعىنان «شيە دەمٸن» سەزدٸرٸپ اتتاتتى.

ابباس كياروستامي

تٶرتٸنشٸ كٶرٸنٸس. سوڭى.

تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەشٸگٸپ قالىپپىن. تۇرا سالىپ سىرتقا جٷگٸردٸم. اقشا ايىرباستاۋ ورنىنداعى تابلوعا بٸر قارادىم دا, كٶپتەگەن جايتابانداردىڭ اراسىنا كٷمپ بەرٸپ سٸڭٸپ كەتتٸم. ساۋساقتارىمدى تٸستەلەگەن قاباعان ايازدان قورعانۋ ماقساتىندا قولىمدى قالتاما سالدىم. قالتامدا كەشە ساتىپ العان شيەدەن ەكٸ-ٷش تالى قالىپتى. بٸرەۋٸن الىپ اۋزىما سالدىم. تاڭدايىمدا كٷمەننٸڭ دەمٸ ەرٸپ بارا جاتتى. بۇل – ەلدەبٸر جازۋشىنىڭ اتىلىپ ٶلۋگە, قايسٸبٸر اقىننىڭ اسىلىپ ٶلۋگە ۇمتىلاتىنى سيياقتى تەتتٸ سەزٸم ەدٸ.

تۇرسىنبەك باشار