بەلگٸلٸ عالىم تۇرسىن جۇرتباي ابايدىڭ 175 جىلدىعى - قازاق ٷشٸن ٶزٸنە ەسەپ بەرەتٸن ماڭىزدى كەزەڭ بولاتىنىن ايتادى. قوعام قايراتكەرٸ مەرەيتوي قارساڭىندا قولعا الىنۋى تيٸس شارالار بويىنشا بٸرقاتار ۇسىنىستارىن جەتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
«ەر حالىقتىڭ, ۇلتتىڭ بٷگٸنگٸ كٷنمەن استاسقان مەسەلەسٸن كەشەگٸمەن, ەرتەڭگٸمەن جالعاستىراتىن ۇلى تۇلعالارى بولادى. مىسالى, بٷكٸل گەرمانييا ٷشٸن گەتەدەن ارتىق ەشكٸم جوق. ولار تىعىرىققا تٸرەلگەندە دە, ەكونوميكالىق توقىراۋعا ۇشىراعاندا دا وسى گەتەنٸ بٸرٸنشٸ ورىنعا قويىپ, سول ارقىلى بٷكٸل ۇلتتى بٸرٸكتٸرەدٸ. ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستان كەيٸن دە جەرمەن-جەكسەن بولعان ەلدٸ 10 جىلدىڭ ٸشٸندە-اق قالپىنا كەلتٸردٸ. جاپونييا دا, فرانتسييا دا سونداي. رەسەيدٸڭ دە پۋشكين مەن تولستوي سيياقتى ۇلى تۇلعالارى بار. بٸز ٷشٸن دە كٶنە تٷركٸ جازۋلارى مەن اباي يدەياسى - سونداي ۇلى قۇندىلىق. سوندىقتان دا, ابايدىڭ تۋعان كٷنٸن, ەر جىلىن اتاپ ٶتۋگە ەدەتتەنۋٸمٸز كەرەك. ابايدىڭ 175 جىلدىعىن اتاپ ٶتۋ - ۇلت ٷشٸن ٷلكەن رۋحاني ەسەپ», - دەيدٸ عالىم.
جازۋشى اباي يدەياسىن قازاققا جات سانايتىنداردىڭ بار ەكەنٸن دە قىنجىلا ايتتى.
«ٶكٸنٸشكە قاراي, «اباي ۇلتىنا تٷك بەرگەن جوق», «اباي ەشكٸم ەمەس» دەگەن بٸر ساۋاتسىزدىقتىڭ شەگٸنە جەتكەن دەلقۇلى سٶز بىلتىر بٷكٸل توراپتى جاۋلاپ كەتتٸ. بٸزدٸڭ ساۋاتسىزدانىپ, ميعۇلالانىپ كەتكەنٸمٸز سونداي, رۋحىمىزدىڭ ەكەسٸنەن جەلكەنە باستادىق», - دەيدٸ ابايتانۋشى.
ونىڭ ويىنشا, ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ٷلكەن ٷش دٷنيەگە باسا مەن بەرٸلۋٸ كەرەك. تويعا دايىندىق ەۋەلٸ سول 3 مەسەلەدەن باستالۋى شارت.
«ەڭ بٸرٸنشٸدەن, سەمەيدەگٸ ابايدىڭ مۇراجايىن 20 جىلعى ەسكٸرۋدەن ارشىپ, قالپىنا كەلتٸرۋ كەرەك. مۋزەيدٸڭ ٶزٸنە بٸر كەزدەگٸ تٶكەن يبراگيموۆ سيياقتى سارالى باسشى قاجەت. جيدەبايداعى كەشەننٸڭ كەيبٸر جەرلەرٸنەن تامشى اعا باستاعان. ونى جٶندەۋگە اقشا ٷشٸن ەمەس, ار ٷشٸن جۇمىس ٸستەيتٸن ۇجىمداردى تارتۋ قاجەت. ەكٸنشٸدەن, ابايدىڭ 150 جىلدىعى تۇسىندا ابايتانۋ ٶزٸنٸڭ بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيٸنە جەتتٸ. دەگەنمەن, ەلٸ دە ۇشقالاقتىقتارعا ۇرىنىپ جاتىرمىز. مىسالى, «ار» دەگەن سٶزدٸ ۇياتپەن, «قارەكەت» دەگەن سٶزدٸ ٸس-قوزعالىسپەن شەكتەپ جٷرمٸز. ابايدى يسلام پوەتيكاسىمەن تالدايتىن كەز كەلدٸ. ٷشٸنشٸدەن, ابايدى دا كٸم كٶرٸنگەن باسىپ جاتىر. 1957 جىلى شىققان كٸتاپ بويىنشا جاڭا جيناق شىعارىپ جاتقاندار بار. ٸشٸندە بۇرمالاۋ ٶرٸپ جٷر. مەنٸڭ ويىمشا, ابايدىڭ ٶلەڭدەرٸن 1995 جىلعى اكادەمييالىق باسىلىم نەگٸزٸندە باسۋ كەرەك. ول باسقالارىنا قاراعاندا بارىنشا كەمەلەتتٸ. مەملەكەت سونداي شەشٸم, پەرمەن شىعارۋى كەرەك. دٷنيەجٷزٸندە اباي تۋرالى نە شىقتى, سونى سارالاساق بولادى. ابايدى ەركٸم باسپاۋى كەرەك. وسى 3 مەسەلەنٸ ەرتەرەك ەسكەرٸپ, جەدەلدەتە قولعا الساق, مەرەيتويعا دايىندىق سول بولماق. قازاق قازٸر كٷپتٸ كەزەڭدە تۇر. وسى كٷپتٸ كەزەڭدە كٶڭٸلگە سەنٸم بٸلدٸرەتٸن بٸر يدەولوگييالىق مەسەلە - ابايدىڭ تويىن تويلاۋ. وسىعان سالماقپەن قاراعانىمىز جٶن», - دەيدٸ تۇرسىن جۇرتباي.
