تٷركٸتٸلدەس مەملەكەتتەردٸڭ مٷفتيلەر القاسى رۋحاني-دٸني كونسۋلتاتيۆتٸك-كەڭەسشٸ ورگان رەتٸندە بٸرقاتار باستامالارعا مۇرىندىق بولا الادى. بۇل تۋرالى قمدب تٶراعاسى ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى تٷركٸستان قالاسىندا ٶتٸپ جاتقان «مٷفتيلەر القاسىندا» مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«تٷركٸتٸلدەس مەملەكەتتەردٸڭ مٷفتيلەر القاسى رۋحاني-دٸني كونسۋلتاتيۆتٸك-كەڭەسشٸ ورگان رەتٸندە بٸرقاتار باستامالارعا مۇرىندىق بولا الادى. بٸرٸنشٸدەن, مەملەكەتتەرٸمٸز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا ٷلەس قوسۋ. يسلام قۇندىلىقتارى مەن رۋحانيياتىن دەرٸپتەي وتىرىپ, تٷركٸ حالىقتارىنىڭ دٸنارالىق بايلانىسىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. تٷركٸتٸلدەس ەلدەر اراسىنداعى دٸني-ەتنيكالىق نەگٸزدە تۋىندايتىن شيەلەنٸستٸ كەلٸسسٶز ارقىلى رەتتەۋگە بار كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ جۇمساۋىمىز تيٸس. القاعا مٷشە ەلدەر اراسىندا شيەلەنٸسكە جول بەرمەۋ, كەرٸسٸنشە دٸني, رۋحاني جاعدايدى جەتٸلدٸرۋ دٸن مەن مەملەكەت قاتىناسىن لايىقتى دامىتۋعا سەپ بولارى انىق. ەكٸنشٸدەن, تٷرلٸ بٶلٸنۋشٸلٸكتەرگە جول بەرمەۋ. اتاپ ايتقاندا, نەسٸلدٸك, دٸني, ەتنيكالىق بٶلٸنۋشٸلٸكتەرگە جول بەرمەي, ساياسي يدەولوگييالىق ارانداتۋشىلىققا قارسى تۇرۋىمىز قاجەت. قازٸرگٸ تاڭدا دەستٷرلٸ تٷركٸ-يسلام دٷنيەتانىمى قۇندىلىقتارىن بۇرمالاۋ, تٷركٸ حالىقتارى جەنە مۇسىلماندار تۋرالى جالعان پٸكٸرلەر مەن كٶزقاراستار قالىپتاستىرۋ جاعدايلارى كەزدەسەدٸ. بٸز بۇعان قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. مۇنداي كەرٸ ەرەكەتتەردٸ دەلەلمەن ەشكەرەلەپ, ورتاق شەشٸمدەر قابىلداعانىمىز ابزال», - دەدٸ باس مٷفتي.
سونداي-اق, ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى تٷركٸتٸلدەس مەملەكەتتەردٸڭ مٷفتيلەر القاسى اياسىندا بٸرٸگۋ ماڭىزدىلىعىن ايتىپ ٶتتٸ.
«القانى قۇرۋداعى ماقسات – تٷركٸتٸلدەس حالىقتاردىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن باۋىرلاستىعىن ودان ەرٸ نىعايتۋ. سونداي-اق, تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ تاريحي, رۋحاني جەنە مەدەني مۇراسىن ساقتاۋ باعىتىندا قابىلدانعان شەشٸمدەر مەن باستامالاردى ٸسكە اسىرۋدى جان-جاقتى قولداۋ. بٸزدٸڭ, تٷركٸ حالىقتارىنىڭ, نانىم-سەنٸمٸ, تٸلدٸك نەگٸزٸ, سالت-دەستٷرٸ, تٸپتٸ تاريحىمىز بەن رۋحانيياتىمىز دا ورتاق. سەبەبٸ, بابالارىمىز تۇتاس ادامزاتتى عىلىم-بٸلٸم ارقىلى ٶركەنيەتكە باستاعان كەمەڭگەر تۇلعالار بولاتىن. تٷركٸ جۇرتىنان شىققان ەل-فارابي, يبن سينا, بيرۋني, بۇحاري, ماتۋريدي, ياساۋي سەكٸلدٸ عۇلاما بابالارىمىز بٸلٸمنٸڭ شىراعىن جاعىپ قانا قويماي, يسلام ٶركەنيەتٸنەن ٶزٸنٸڭ لايىقتى ورنىن بەلگٸلەدٸ. سونىڭ ارقاسىندا تٷركٸ-يسلام مەدەنيەتٸ مەن ٶركەنيەتٸ ايتارلىقتاي دامىپ, تٷركٸلٸك رەنەسسانس دەۋٸرٸ قالىپتاستى», - دەدٸ قمدب تٶراعاسى.
ول تٷركٸستان تٶرٸندە جينالۋ تٷركٸتٸلدەس ەلدەردٸڭ عاسىردان عاسىرعا جالعاسىپ كەلە جاتقان بايلانىسىن نىعايتىپ, تاريحي-رۋحاني ساباقتاستىق جٸبٸن جالعايتىنىنا سەنٸمدٸلٸك بٸلدٸردٸ.
«شىنىندا, قازٸرگٸدەي قىم-قۋىت ۋاقىتتا بارشامىزدىڭ دٸن ناسيحاتىندا ورتاق بولۋىمىز ماڭىزدى. سەبەبٸ, يسلام عالىمدارى «باۋىرمالدىق – يمان كەلتٸرگەندەردٸڭ ٶزارا سٷيٸسپەنشٸلٸگٸ مەن دٸن ناسيحاتىندا ورتاق بولۋى» دەگەن. سوندىقتان, بٷگٸنگٸ باسقوسۋىمىز بٸزدٸڭ, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ باس مٷفتيلەرٸنٸڭ باۋىرماشىلدىق بايلانىسىن جانداندىرا تٷسەدٸ دەگەن سەنٸمدەمٸن. اللا ىنتىماقتاستىعىمىزدى ارتتىرىپ, اسىل دٸنٸمٸزدٸڭ ايبىنىن اسىرۋ ٷشٸن بٸرلەسٸپ قىزمەت ەتۋدٸ بارشامىزعا نەسٸپ ەتسٸن! تامىرى بٸر, تاريحى ورتاق ەلدەرٸمٸزدٸڭ اۋىزبٸرشٸلٸگٸ ارتا بەرسٸن!» - دەدٸ ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى.
