Turkic Chess Association (TCA) ۇيىمىنا مٷشە مەملەكەتتەر ورتاق شاحمات اكادەميياسىن اشىپ, حالىقارالىق جاڭا تۋرنيرلەر توپتاماسىن, سونداي-اق جاتتىقتىرۋشىلار مەن تٶرەشٸلەردٸ دايارلاۋ باعدارلامالارىن ٸسكە قوسۋدى كٶزدەپ وتىر. بۇل جوبالار سامارقاندتا ٶتكەن باس اسسامبلەيادا تالقىلانعان TCA-نىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ دامۋ ستراتەگيياسىنىڭ نەگٸزگٸ ٶزەگٸنە اينالدى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
باستى باستامالاردىڭ بٸرٸ – Turkic Chess Academy. جاڭا قۇرىلىم ەر ەلدەگٸ شاحمات مەكتەپتەرٸنٸڭ وزىق تەجٸريبەسٸن بٸر ارناعا توعىستىرادى. جوبا اياسىندا جاتتىقتىرۋشىلار مەن تٶرەشٸلەردٸ بٸرلەسە دايىنداۋ, ەدٸستەمەلٸك الماسۋ, سەمينارلار مەن بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار شاحماتتى تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا ساراپشىلار مەن زاماناۋي شەشٸمدەرمەن بٶلٸسۋگە باسىمدىق بەرٸلەدٸ.
تٷركٸ شاحمات قاۋىمداستىعىنىڭ جارىس كٷنتٸزبەسٸ دە ەدەۋٸر كەڭەيەدٸ. TCA كوماندالىق جەنە جەكەلەگەن تۋرنيرلەردٸ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى مەن سپاررينگتەردٸ جيٸرەك ٶتكٸزۋدٸ كٶزدەپ وتىر. وعان قوسا, جاس شاحماتشىلار مەن ارداگەرلەر ٷشٸن بٶلەك جارىستار قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, تٷركٸستاندا ەرلەر مەن ەيەلدەر اراسىنداعى جەكەلەي چەمپيوناتتاردى جەنە ارداگەرلەر اراسىنداعى تۋرنيردٸ ٶتكٸزۋ جوسپاردا بار.
TCA پرەزيدەنتٸ ەرٸ قازاقستان شاحمات فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ تيمۋر تۋرلوۆ ٶڭٸر ەلدەرٸ اراسىندا مۇنداي اۋقىمدى سەرٸكتەستٸكتٸ دامىتۋعا بەرٸك نەگٸز قالىپتاسقانىن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸز ەلٸمٸزدە شاحماتتىڭ قانشالىقتى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن جەنە ونىڭ ماڭىزى جوعارى ەكەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز. مٷمكٸندٸكتەرٸمٸزدٸ ودان ەرٸ كەڭەيتٸپ, شاحمات مەكتەپتەرٸن ٶركەندەتۋ جەنە ٶڭٸردە اشىق تۋرنيرلەردٸ كٶبٸرەك ٶتكٸزۋ ماڭىزدى. بٸزدە ەلەمدەگٸ ەڭ دامىعان شاحمات ەكوجٷيەلەرٸنٸڭ بٸرٸ قالىپتاسقان, مۇنى بٸز ماقتانىشپەن ايتا الامىز», – دەدٸ ول.
قشف پرەزيدەنتٸ اتاپ ٶتكەندەي, بٸرلەستٸكتٸڭ باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ – ەرتٷرلٸ شاحمات مەكتەپتەرٸنٸڭ مىقتى تۇستارىن تيٸمدٸ پايدالانىپ, ٶزارا تەجٸريبە الماسۋدى تۇراقتى ٷردٸسكە اينالدىرۋ.
«بٸز بٸلٸم, پٸكٸر مەن تەجٸريبە بٶلٸسۋدٸڭ, جاتتىقتىرۋشىلار مەن تٶرەشٸلەردٸ روتاتسييالاۋدىڭ, سونداي-اق تسيفرلىق ەزٸرلەمەلەرمەن بٶلٸسۋدٸڭ بارلىق مٷمكٸندٸگٸن تولىق پايدالانۋىمىز كەرەك. بٸز ٷشٸن ٶزارا سەنٸم مەن ٷيلەسٸمدٸ ەرەكەت ەتۋ ٶتە ماڭىزدى», – دەدٸ تيمۋر تۋرلوۆ.
قازاقستان شاحمات فەدەراتسيياسىنىڭ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ دەرمەن سەدۋاقاسوۆتا قاۋىمداستىققا مٷشە ەلدەردٸڭ حالىقارالىق شاحمات ارەناسىندا بەدەلٸ بيٸك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«ۇيىمعا كٸرەتٸن مەملەكەتتەر بٷگٸندە شاحماتتى دامىتۋ تۇرعىسىنان كٶشباسشىلار قاتارىندا. وليمپيادانى قابىلداپ جاتقان ٶزبەكستاننىڭ, ەزەربايجاننىڭ مىقتى قۇراماسىنىڭ جەنە باسقا دا ەلدەردٸڭ ەلەۋلٸ تابىستارىنا كۋە بولىپ وتىرمىز. سوندىقتان بiزدiڭ بiر-بiرiمiزبەن بٶلiسەر تەجiريبەمiز مول. اتاپ ايتقاندا, ٶزارا ەزٸرلەمەلەردٸ بٶلٸسۋ جٷزەگە اسادى, سونداي-اق بٸرلەسكەن ونلاين شاحمات اكادەميياسىن اشۋ جوسپارلانعان. قاۋىمداستىقتىڭ دامۋ باعىتىن ايقىندايتىن ارنايى ستراتەگييا مەن كٷنتٸزبەلٸك جوسپار ەزٸرلەدٸك», – دەيدٸ دەرمەن سەدۋاقاسوۆ.
بۇل جوسپارلاردىڭ كەيبٸرٸ قازٸردٸڭ ٶزٸندە ٸس جٷزٸندە ورىندالۋدا. مامىر ايىندا استانادا جٷلدە قورى 60 مىڭ دوللاردى قۇراعان العاشقى TCA كوماندالىق چەمپيوناتى ٶتتٸ. كوماندالار ٷش سانات بويىنشا سىنعا تٷستٸ: اشىق, ەيەلدەر جەنە U16. اشىق تۋرنيردە قازاقستان-2 كۋبوكتى جەڭٸپ السا, قازاقستان-1 ەكٸنشٸ ورىنعا يە بولدى. ەيەلدەر اراسىنداعى جارىستا قازاقستان-1 كٷمٸس جٷلدەنٸ يەلەنسە, ال U16 ساناتىندا وتاندىق قۇرامالار كٷمٸس پەن قولانى قانجىعاعا بايلادى.
تامىز ايىندا اشحابادتا ٶتكەن Kids Expo Chess Cup 2026 تۋرنيرٸنە سەگٸز ەلدەن 94 جاس شاحماتشى قاتىستى. قازاقستان قۇراماسى بۇل سىندا تٶرت مەدال ەنشٸلەدٸ: بٸر التىن جەنە ٷش قولا.
تيمۋر تۋرلوۆ قاۋىمداستىقتىڭ نەگٸزگٸ ستراتەگيياسى جەكەلەگەن تۋرنيرلەرگە ەمەس, ۇزاق مەرزٸمدٸ جٷيەلٸ جۇمىسقا نەگٸزدەلگەنٸن باسا ايتتى.
«ۇزاق مەرزٸمدٸ جەتٸستٸكتەر – بۇل كەزدەيسوق سەتتٸلٸكتٸڭ نەتيجەسٸ ەمەس. بۇل – ەردايىم الىستى كٶزدەيتٸن پايىمنىڭ جەنە جىلدان جىلعا اتقارىلاتىن جٷيەلٸ جۇمىستىڭ نەتيجەسٸ. بۇعان ماماندارسىز, قارجى مەن رەسۋرسسىز, مەملەكەت پەن تٷرلٸ بۋىن ٶكٸلدەرٸنٸڭ ٶزارا ىقپالداستىعىنسىز, سونداي-اق تۇراقتىلىق پەن ىنتىماقتاستىقسىز قول جەتكٸزۋ مٷمكٸن ەمەس. بٸرگە ەرەكەت ەتۋ ارقىلى بٸز ەلدەقايدا جوعارى بەلەستەردٸ باعىندىرا الامىز», – دەدٸ ول.
Turkic Chess Association تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ شاحمات فەدەراتسييالارىن بٸرلەسكەن جارىستار ٶتكٸزۋ, شاحماتشىلاردى دايارلاۋ جەنە تەجٸريبە الماسۋ ماقساتىندا بٸرٸكتٸرەدٸ. ۇيىمدى قۇرۋ يدەياسىن 2024 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە FIDE باس اسسامبلەياسى قولداعان بولاتىن. 2025 جىلدىڭ قازان ايىندا استانادا التى ەلدٸڭ ٶكٸلدەرٸ مەموراندۋمعا قول قويدى. TCA-نىڭ شتاب-پەتەرٸ تٷركٸستان قالاسىندا ورنالاسقان.
2026 جىلى قاۋىمداستىق باسشىلىعىنا قازاقستان شاحمات فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ تيمۋر تۋرلوۆ سايلاندى. سامارقاندتا تالقىلانعان ستراتەگييا TCA-نىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ جوسپارلارىن ايقىندايدى; ولارعا بٸرلەسكەن اكادەمييا مەن جاڭا تۋرنيرلەردەن باستاپ, مامانداردى دايارلاۋ جەنە شاحمات فەدەراتسييالارى اراسىنداعى تۇراقتى تەجٸريبە الماسۋ شارالارى كٸرەدٸ.
