2018 جىلدىڭ جازىندا ەلٸمٸزدە تۇڭعىش رەت «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلعالى وتىر. ەلباسى ن.ە.نازارباەۆ 10 قاڭتاردا قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا «تسيفرلىق قازاقستان» كەشەندٸ باعدارلاماسى قابىلداندى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ دامۋىنىڭ كەشەندٸ ستراتەگييالىق جوسپارى جاسالدى دەپ باسا مەن بەردٸ.
ەلباسىنىڭ بۇل جوباعا ەرەكشە مەن بەرٸپ, اتاپ ٶتەتٸندەيٸ دە بار, IT قارىشتاپ دامىپ, اقپارات الماسۋ كٷنٸگە تٷرلەنٸپ وتىرعان قازٸرگٸدەي زاماندا ساندىق تەحنولوگييالاردى دامىتپاساق, ەلەمنٸڭ الدىڭعى قاتارلى 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنان كٶرٸنۋ قييال بولىپ قالارى انىق. سەبەبٸ, قازٸرگٸ كەزەڭدە كٶشباسشى ەلدەردٸڭ بارلىعى ساندىق جٷيەگە كٶشٸپ, ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ھەم حالقىنىڭ ەل-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىنا سەپ بولىپ وتىر.
دەل وسى جولداۋدان سوڭ, بٸر اپتادان سوڭ, «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسىنا جاۋاپتى باستى مينيسترلٸكتٸڭ باسشىسى دەۋرەن اباەۆ ۆەدومستۆانىڭ القا مەجٸلٸسٸندە بۇل باعدارلامانىڭ ٸسكە اسىرىلاتىن نەگٸزگٸ 5 باعىتىن ايتقان ەدٸ.
2025 جىلعا دەيٸن جەكەمەنشٸك جەنە مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييانى 5 ەسە قىلىپ قايتارۋ ماقساتىندا قوسىمشا 2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايتىن قوسىمشا قۇن ٶندٸرٸپ الۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەلٸ وتىرعان تسيفرلى ەكونوميكانىڭ كەلەشەگٸ زور.
قر اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترٸ د.اباەۆتىڭ سٶزٸنشە جوعارىدا بٸز جازعان باعدارلاما كەلەسٸدەي باعىتتار بويىنشا جٷزەگە اسادى:
- ەكونوميكا سالاسىندا تسيفرلىق تەحنولوگييانى بەلسەندٸ تٷردە ەنگٸزۋ;
- مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ تسيفرلاندىرۋ;
- ەل بويىنشا جوعارى جىلدامدىقپەن جۇمىس ٸستەيتٸن ينتەرنەت قوسۋ;
- تۇرعىندار مەن بيزنەسكە تسيفرلىق داعدىلاردى ٷيرەتۋ;
- ستارتاپتار مەن كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ وتىرىپ, يننوۆاتسييانى دامىتۋ جاعدايىن جاساۋ.
اشىق دەرەك كٶزدەرٸنە سٷيەنە وتىرىپ, قاراپايىم تٸلمەن جەتكٸزەر بولساق, بۇل باعدارلامانىڭ باستى ماقساتى – قازاقستاندىقتاردىڭ ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرىپ, ۇلتتىق ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ. قۇجاتتاردى جٷزەگە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 2020 جىلعا دەيٸن عالامتور قولدانۋشىلارىنىڭ سانىن 80 پايىزعا دەيٸن ارتتىرىپ, ەل تۇرعىندارىنىڭ 95 پايىزىن تسيفرلىق xابار تاراتۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن 80 پايىزعا دەيٸن جەتكٸزۋ كٶزدەلۋدە.
ەڭ بٸر قىزىعى – اتقارىلاتىن جوبالاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ مەملەكەتتٸك-جەكمەنشٸك سەرٸكتەستٸگٸ (گچپ) اياسىندا جٷزەگە اسپاق. بۇل ەلٸمٸزدەگٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىنا جەنە سىرتتان كەلەر ينۆەستورلاردىڭ ارتۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزەرٸ داۋسىز.
ال ساراپشىلاردىڭ الدىن الا جاساعان بولجامى بويىنشا, 2025 جىلدان باستاپ, ٸجٶ ٶسٸمٸنەن تسيفرلاندىرۋ جوبالارىن ٸسكە اسىرۋدىڭ جيىنتىق ەسەرٸ 30 پايىزعا دەيٸن جەتەدٸ; 2018-2022 جىلدار ارالىعىندا 300 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپاردا.
«تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزٸن بيىل قۇرىلعانىنا 10 جىل تولعالى وتىرعان «زەردە» ۇلتتىق ينفوكوممۋنيكاتسييا حولدينگٸنٸڭ بازاسىندا ەزٸرلەنگەن بولاتىن.
وسى ورايدا, قازاقستاندا اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى مەملەكەتتٸك سەكتورعا ەنگٸزۋ شارالارى وسىدان 10 جىل بۇرىن سەتتٸ باستالعانىن ايتا كەتۋ قاجەت. دەل وسى جەردەگٸ بۇلتارتپاس مىسال, ول – eGov نەمەسە قازاقستاننىڭ ەلەكتروندى ٷكٸمەتٸ. دەل وسى وڭتٷستٸك كورەيا ٷلگٸسٸندە جاسالعان جٷيە كٶمەگٸمەن جٷزدەگەن وپەراتسييالاردى ەشقايدا بارماي-اق كومپيۋتەر الدىندا وتىرىپ جٷرگٸزە الاسىز. مۇنداي جوبانىڭ تمد ەلدەرٸندە بٸرەن-ساران ەكەنٸن ەسكە سالۋ ەش ارتىق بولماس. قۇجات رەسٸمدەۋ, تٷرلٸ انىقتامالار الۋ, كوممۋنالدىق قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ اقىسىن, سالىقتى, ايىپپۇلدى, ساقتاندىرۋدى جەنە ٶزگە دە قىزمەت تٷرلەرٸن ٷيدە وتىرىپ تٶلەۋگە كەز-كەلگەن ازاماتتىڭ مٷمكٸندٸگٸ بار. ال, «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا بۇل جٷيەنٸڭ جۇمىسى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرٸلمەك. جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن بٸرقاتار دامىعان مەملەكەتتەردٸڭ تەجٸريبەسٸ قابىلدانباق. وسى باعىتتا ەل ٷكٸمەتٸ بٸرقاتار كەشەندٸ جۇمىستاردى جٷزەگە اسىرىپ, الىس-جاقىن شەتەلدٸڭ الدىڭعى قاتارلى IT كومپانييالارىمەن, بيزنەس ٶكٸلدەرٸمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸپ وتىر.
جالپى ايتقاندا مۇنىڭ بەرٸ ەل ازاماتتارىنىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتىپ, ەڭسەسٸن تٸك كٶتەرۋگە جاسالىپ جاتقان جۇمىستار ەكەنٸن تٷسٸنٸپ, مٷمكٸندٸگٸنشە قولداۋ تانىتۋىمىز قاجەت. تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ جاقسارىپ, باسى ارتىق قاعازباستىلىق پەن بيۋروكراتييادان ارىلعاندا عانا قازاقستانىمىز دامىعان 30 ەلدٸڭ ورتاسىنان ورىن الارى انىق. ال بۇل ماقساتتارعا جەتۋٸمٸز ٷشٸن تۇرعىندارىمىز ساندىق بٸلٸمدٸ مەيلٸنشە مەڭگەرۋٸ تيٸس.