«ٶمٸر بار جەردە ٶلٸم بار. ٶلٸمنەن پايعامبار دا قۇتىلا الماعان» دەيدٸ ٷلكەندەر. قايتىس بولعان ادامدى شاريعات جولىمەن سوڭعى ساپارعا شىعارىپ سالۋ – ٷلكەن پارىز, تٸرٸلەردٸڭ ٶلگەن كٸسٸگە ارناعان سوڭعى قىزمەتٸ. مارقۇمدى جەرلەگەندە توپىراق سالۋ ارقىلى ادامدار ٶلگەن كٸسٸگە نيەتٸ اق, پيعىلى تازا ەكەنٸن, ارۋاققا ريزالىعىن, قوشتاسۋدىڭ بەلگٸسٸن بٸلدٸرەدٸ. جاسى جەتكەن ٷلكەندەر: «بالا-شاعامنان, جاقىن-جۇراعاتىمنان, تۋعان جەرٸمنەن توپىراق بۇيىرسىن» دەپ تٸلەيدٸ. «توپىراعىڭ تورقا بولسىن» دەگەن تٸلەك جەر قوينىنا بەرٸلگەن مارقۇمعا ارنالادى.
قايتىس بولعان ادامدى جەرلەۋ رەسٸمٸ ەجەلدەن قالىپتاسقان, شاريعات ەرەجەلەرٸنە, ۇلتتىق دەستٷر ەرەكشەلٸكتەرٸنە ساي ٶتەتٸنٸن كٶرٸپ جٷرمٸز. الايدا, سونداي سەتتەردە ورىن الاتىن كەلەڭسٸز كٶرٸنٸستەرگە دە كۋە بولىپ قالامىز. ول قانداي كەلەڭسٸز جاعدايلىر? ٶلگەن ادامعا توپىراق سالعاندا جەرگٸلٸكتٸ يمامدار: «توپىراقتى, كٷرەكتٸ تابانمەن باسپاڭدار, بەيٸت باسىندا بەيباستاق سٶز ايتپاڭدار» دەپ ەسكەرتٸپ-اق جاتادى. دٸن ٶكٸلٸنٸڭ وسىنداي ەسكەرتپە ەرەجەلەرٸن نەگە ەكەنٸ بەلگٸسٸز ساقتاي بەرمەيمٸز. ويىمىزدان شىعىپ كەتەدٸ. قابٸر قازعاندا جەردەن شىققان جاڭا توپىراقتى تاپتاپ, تٶبەسٸنە قاپتا شىعىپ الاتىنىمىز دا بار.
تاعى بٸر ٶرەسكەل كەمشٸلٸگٸمٸز – توپىراق سالاردا جٷزدەگەن ادام قابٸرگە بٸردەن لاپ بەرٸپ, بٸردەمەدەن پەندەشٸلٸكپەن قۇر قالاتىنداي تالاسىپ-تارتىسىپ قالامىز. قولى جەتٸپ, ەكٸ-ٷش كٷرەك توپىراق سالعاندار ەندٸ توپىرلاعان توپتىڭ اراسىنان جول تاۋىپ كەرٸ شىعا الماي قىينالادى. بٸرەۋدٸڭ اياعىن بٸرەۋ باسادى. جاعا جىرتىلماسا دا تٷيمە ٷزٸلەدٸ, اينالدىرعان تٶرت بەس كٷرەككە جٷزشاقتى ادامنىڭ بٸر سەتتە تالاسقانىن كٶزٸڭٸزگە ەلەستەتٸپ كٶرٸڭٸزشٸ. سۇمدىق قوي. بەيٸت باسىندا كٷرەككە تالاسىپ, بەت جىرتىسپاسا دا جٷز شايىسىپ قالاعانداردى دا تالاي رەت بايقاپ جٷرمٸز. كٶرسەك تە ٷندەمەيمٸز, ٸشتەن تىنامىز. ونداي جەردە كٸم كٸگە اقىل ايتقانداي.
ٶتكەندە بٸر قادٸرلٸ كٸسٸنٸ جەرلەۋ رەسٸمٸنە بارعاندا تۋرا وسىنداي كٶزگە قوراش, سالتقا ساي ەمەس كٶرٸنٸس تاعى قايتالاندى. جامان ەدەت سٷيەككە سٸڭٸپ كەتكەن بە دەرسٸڭ. سونى كٶرٸپ تۇرعان بٸر ٷلكەن اقساقال:
«ەي, جالعان دٷنيە-اي, توپىراققا تالاسقان دەگەن وسى عوي» دەپ سالدى. ەندٸ قايتسٸن, ٸشٸنە سىيماعان سوڭ, كٷيٸنگەننەن ايتادى عوي.
تاعى دا كٶرگەنٸمٸزدٸ ايتايىق. بىلتىر زايسان اۋدانىنىڭ بٸر اۋىلىندا كٸسٸ جەرلەۋ رەسٸمٸنە قاتىستىق, قادٸرلٸ قۇدامىزعا توپىراق سالدىق. بٸر تاڭعالارلىعى - ول جاقتا بٸزدەگٸدەي ەمەس, بەيٸت باسىنداعى تەرتٸپ, رەتتٸلٸك مٷلدە باسقا. توپىراق ساۋعا كەلگەن كٶپشٸلٸپ قابٸر تٶڭٸرەگٸنەن بەس-ون قادام اۋاشا, تەرتٸپ ساقتاپ تۇر. بٸرەۋدٸڭ اياعىن بٸرەۋ باسىپ, كٷرەككە تالاسىپ جاتقان ەشكٸم جوق. دٷنيە سٶزٸن سٶيلەپ, داۋرىعىپ تا جاتقان ەشكٸم بايقالمايدى. توپىراق سالىپ بولعان ادام كٷرەگٸن جەرگە تاستايدى, شەتكە قاراي جايىمەن شىعا بەرەدٸ, كەلەسٸ ادام اقىرىنداپ كەلٸپ كٷرەكتٸ الادى. تالاس جوق, تارتىس جوق. ادامگەرشٸلٸك, يماندالىق, سىيلاستىق, مارقۇمعا, ونىڭ ارتندا قالعان تۋعان-تۋىستارىنا دەگەن قۇرمەت سوندا تۇر. سونى كٶرٸپ, زايساندىقتارعا ريزا بولاسىڭ. شٸركٸن-اي, وسىنداي تەرتٸپ بٸزدٸڭ اقسۋاتتا, بٸزدە عانا ەمەس, بارلىق جەردٸ قالىپتاسسا يگٸ ەدٸ دەپ ويلايسىڭ. نەسٸ بار, قالىپتاساتىن شىعار دەپ سەنگٸڭ كەلەدٸ. ەيتپەسە, بٸزدٸڭ جەرلەستەرٸمٸز سول زايسان جاققا بارمادى, ونداعى كٸسٸ جەرلەۋ رەتتٸلٸگٸن كٶرمەدٸ دەيسٸڭ بە? بەرٸ دە ٶزٸمٸزگە بايلانىستى دٷنيە عوي.
حامزا سەتيەۆ,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتٸ جۋرناليسٸ.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
تارباعاتاي اۋدانى.
