ەربٸر وتاندىق ٶنٸمدٸ سىناپ, تىرناق استىنان كٸر ٸزدەي بەرسەك ول قالاي داميدى دەۋٸمٸز مٷمكٸن. تٸپتٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ, سٷرٸنگەن جەرٸ بولسا سٷيەۋ بولايىق دەۋٸمٸز دە عاجاپ ەمەس. بٸراق جاپپاي حالىقتىڭ الدىنا سەنٸڭ سالتىڭا تٸپتٸ ۇلتتىق گەنٸڭە جات سيۋجەتتەردٸ تٸزبەكتەپ بەرٸپ جاتسا, سەن تٷگٸلٸ كٶزٸڭ شىدامايدى. ەڭگٸمەنٸڭ اشىعى, سٶز - «توكال» فيلمٸ جايىندا.
ەڭ اقىرى, فيلم باستالا سالعان كەزدەگٸ ەروتيكاعا جاقىن «كوگدا تى گولايا» ەپيزودىن سىرىپ تاستايىق. ول ەندٸگٸ رەجيسسەردٸڭ ەلەمدٸك ساحناداعى كينودان جيعان تەرجٸريبەسٸ دەپ تٷيدٸك. ەيتپەسە, ونىڭ ٶزٸ بٸر تٶبە سىن. فيلمنٸڭ «توقال» ەمەس تٸپتٸ «توكال» دەپ تە اتالۋىنا سەبەپ جوق. دەستٷرگە ساي ەشقانداي توقال كٶرگەن جوقپىز. جاي عانا «كٶڭٸلدەس». اقىرى ليۋبوۆنيتسانىڭ وبرازىن كٶرسەتكٸسٸ كەلگەن ەكەن, ونى «توقال» سٶزٸمەن بايلانىستىرۋ قيسىنسىز. تەگٸندە قازاق توقالدى ويناس قۋىپ جٷرٸپ تاپپاعان. ونىڭ ٶزٸندە كەدەي – كەپشٸك ٷشٸن توقال اي مەن جۇلدىز. بەكتەر مەن بايلار ٷشٸن بولماسا, توقالدىڭ دا دەرەجەسٸ - بيٸكتە. مۇراگەرٸ بولار, بايلىعىن ساقتاپ قالار ارتىندا ەركەك كٸندٸك ۇلى بولماعان سوڭ, بەيبٸشەسٸ جىلقىنىڭ جالىن تارتار ۇل تۋا الماعان سوڭ, ەرگە توقال الۋعا رۇقسات بەرٸلگەن ھەم توقالدىڭ بەيبٸشەدەن كەيٸنگٸ مەرتەبەسٸ دە جوق ەمەس.
...قايرات دەيتٸن سۇڭعىلا جٸگٸت ەمەس, ەكٸ بٸردەي قىزى بار, ەپ – ەدەمٸ ەيەلٸ بار, جاعدايى بار عانا ەمەس, استا – تٶك ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان ەگدە تارتا باستاعان ەركەك. رەجيسسەر جوعارىدا بٸز ايتىپ ٶتكەن دەستٷرگە ساي, اقىرى ەيەلٸ ۇل تۋىپ بەرە الماي جٷرگەن سوڭ «توقال» تاۋىپتى – مىس. انىعىندا توقال ەمەس, عاشىعى, كٶڭٸلدەسٸ. تٸپتٸ ناق سٷيەرٸ وسى – اۋ...
مىنا ەپيزودتاردىڭ كٶزدەگەنٸ نە?
قاي اتاڭىزدان كٶردٸڭٸز, بٸرەۋدٸڭ مەپەلەپ وتىرعان قىزىمەن ون سەگٸز جىل وتاسىپ, ەكٸ بٸردەي قىزدىڭ ەكەسٸ بولا تۇرا قايىن اتاڭىزعا بارىپ, «مەنٸڭ ۇلىم بولادى, بٸراق سٸزدٸڭ قىزىڭىزدان» ەمەس دەپ ايتاتىن كٷيەۋ بالانى. دەل وسى تۇستا تىم اسىرا سٸلتەۋ بار. ەۋروپاتسەنتريزمدى سٸڭدٸرٸپ جاتقان ٶزٸمٸز عوي. ەشكٸم جەمەيمٸن دەيتٸن تاماعىڭدى اۋىزىڭا تىقپايدى, قۇلقىڭ بۇزىلىپ تۇرسا, ايىپ سەندە. ول عانا ەمەس, قايىن اتاسىنا قىزىن سٷيمەيتٸنٸن ەسكەرتۋدٸ قويىپ, «سٸزدەن اقىل سۇراي كەلدٸم» دەۋ - جٷرەكتٸك ەمەس, تەريبە مەن سىيلاستىقتىڭ ٶلٸپ قالعاندىعى. مٸنە, فيلم بٸزدٸ نەگە تەربيەلەپ وتىر, قايدا اپارىپ اداستىرعىسى كەلٸپ وتىر. ٶكٸنٸشتٸسٸ, قايىن اتانىڭ رٶلٸندەگٸ تۇڭعىشبايدان دا بٸر ەرلٸك كٶرە المادىق. ٶتكەن كٷننەن قالعان كٷنەسٸ ٷشٸن دىبىسسىز, جۇدىرىقسىز قالدى. ەيتپەسە, تارتىپ كەلٸپ جٸبەرەر مە ەدٸ... ەي, قايدام! ول دا بولمايدى – اۋ...
اقىرى قايراتپەن زاڭدى نەكەدەن باس تارتىپ, اجىراسىپ كەتپەسە دە, ەكٸ جاققا كەتكەن ەكٸ تاعدىردىڭ جولى ەكٸ تٷرلٸ سالىندى. قايرات ەكٸ قىزىن تاستاپ عاشىعى مەن ۇلىنا كەتتٸ, جەسٸر بولىپ قالعان ەيەلٸ سول ٶزگەرمەيتٸن بايلىقتىڭ ٷستٸندە قالدى.
ٷشەۋدٸڭ ديالوگى.
جالپى ەيەل زاتىنىڭ باسى قوسىلسا ايتىلاتىن دٷنيە - ٶسەك–اياڭ مەن سىر شەرتٸسۋ. بٸراق بۇل ٷش ەيەلدٸڭ ايتپاعى نە, نەمەسە ولاردىڭ اۋىزىنا ستسەناريي بويىنشا سٶز سالىپ بەرٸپ وتىرعان رەجيسسەردٸڭ ويىندا نە بار?
- سەن ەندٸ بوستاندىققا شىقتىڭ!
- قالاي?
- وتاسقانىڭ 18 جىل, سەنٸ سٷيمەدٸ. ەندٸ سەنٸڭ ٶز ٶمٸرٸڭ بار.
- (كٷلدٸ)
- سەن ٶزٸڭ ايتىپ جٷرە ەدٸڭ عوي, دەمالعىم كەلەدٸ دەپ...
- اۋ...
«اۋ» دەپ اڭىراپ وتىرعان جەسٸر مەن كٷيەۋلەرٸ بار ەلدە جوق ححٸ عاسىرعا تەن ٷش قازاق ەيەلٸنٸڭ كٶزدەگەنٸ دەمالۋ ەكەن. قوڭىراۋ ٷزٸلٸپ ەسٸكتەن جارتىلاي جالاڭاش قازاق – ورىسى ارالاس, دەنەلەرٸن شىنىقتىرعان جٸگٸتتەر كٸردٸ. كٸرە سالا ايمالاسا كەتتٸ. ەرٸندەر تٷيٸسٸپ, الاقاندار قابىسىپ كەتتٸ. جيٸركەنٸشكە تولى دەل وسى ەپيزودتى كٶرسەتۋدٸڭ مٷلدە قاجەتٸ جوق. جاقسى, بٸلدٸك. قوعامدا وسىنداي بار, بٸلٸڭدەر دەگٸسٸ كەلگەنٸن دە ايقىندادىق. بٸراق كەيدە شىندىقتى بٸلمەگەن دە ابزال. ونىڭ اشىپ كٶرسەتپەگەن دە دۇرىس. قازاق تەربيەسٸندەگٸ «اۋىزدان تٷسكەن» دەيتٸن ۇعىممەن بالا ەسەيٸپ, ٷيلەنگەنشە سول دٷنيەگە سەنٸپ كەلدٸ عوي. سەنٸپ كەلگەنٸنٸڭ ارقاسىندا ەشبٸر اردى تاپتاعان جوق. اق نەكەلٸ جارىنىڭ اق حانزاداسى بولىپ قانا قالا بەردٸ. بۇل تەربيەلەردٸ قازٸرگٸ قوعامنىڭ دامۋىنا قارسى سالساڭ, سەن جابايسىڭ. ال جابايىلىق دەگەن ينتەللەكتۋالدى ميلار قالىپتاسىپ جاتقان ۋاقىتتا مالدان دا تٶمەن ۇعىم.
فيلم مٷلدە جٷيەسٸز تٷسٸرٸلگەن. ايتقىسى كەلگەن ويى باسقا باعىتقا بۇرىلىپ كەتكەن. ەڭ باستىسى ەروتيكا مەن شيەلەنٸسكەن تاعدىرلار ارپالىسى بار دەگەن تٷسٸنٸك بولماسا, اناۋ ايتقانداي بٸر كەرەمەت دٷنيە جوق. بۇل فيلم ەندٸگٸ حالىقارالىق سىيلىقتى الار بولسا, ەلەۋمەتتٸك پروبلەمانى بۇلاي كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن ەمەس, فيلم باسىنداعى قازاق قىزىنىڭ انارىنداعى «تٷيمەشەگٸن» كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن الۋى مٷمكٸن.
مەن – ماعىناسى جوق دٷنيەمەن الدانىپ جٷرٸپ, اقىرى مٷيٸزسٸز قالعان ەشكٸنٸڭ توقالى دا, بەيبٸشەسٸ دە جوق. ەكەۋٸن دە تاستاپ دالاعا كەتتٸ. ەكٸ جەسٸردٸڭ قولىندا بٸر ەكەنٸڭ ٷش ۇرپاعى قالدى. قاتەلٸك...!
ححٸ عاسىردىڭ توقالىن «توكال» دەپ كٶڭٸلدەسپەن شاتىستىرىپ جٷرمٸز دەيتٸن يدەيانى نەگٸز ەتٸپ كٶرسەتكٸسٸ كەلگەن كٷننٸڭ ٶزٸندە, فيلم تەك بەدەلدٸ اكتەر مەن اكتريسالارعا, ماتەريالدىق قۇندىلىقتار مەن قىمبات كٶلٸكتەرگە, قىمبات ٷيلەرمەن باعى سول دەتالدارعا جۇمىس ٸستەگەن. مورال جوق!
ساپاروۆ بولماعاندا قايراتتى جەك كٶرٸپ كەتەر مە ەدٸك... اقتاپ الۋدىڭ جولىن ەكٸنشٸ پاراللەل وبراز ارقىلى قاراما–قارسى قويىپ, ۇتىمدى جەنە تىنىش وبرازدى سومداپ كەتكەن ساپاروۆ قانا بولار. ونىڭ دا باسىنان وسى جاعداي ٶتٸپ جاتتى. بٸراق باس كەيٸپكەر قايرات بولعاننان كەيٸن ساپاروۆتىڭ ساناسىزدىعى عانا ەسەر ەتە الدى.
فيلم پروبلەمانى كٶتەرٸپ حالىققا كٶرسەتۋدٸ عانا ەمەس ودان قالاي شىعۋ جولىن تابۋدى, ۇلتتىق تەربيەنٸ, بالانىڭ كٶزقاراسىن, جاستاردىڭ ساناسىن سەۋلەلەندٸرەتٸن باعىتقا بەت الۋ كەرەك. ٶيتكەنٸ دەل قازٸر قازاق قوعامىنا شاشىراپ كەتكەن جانرلار توعىسىنداعى ەمەس, توعىسقان تاعدىرلار مەن تەربيەسٸ بار تەلٸمٸ مول وتاندىق ٶنٸمدەر كەرەك.
مارعۇلان اقان
ۇلت پورتالى
