فوتو: اقوردا
مەسكەۋگە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعى (تمد) مەملەكەتتەرٸ باسشىلارىنىڭ كەڭەسٸنە قاتىستى. بۇل جيىندا قازاقستان باسشىسى تمد-نىڭ قازٸرگٸ زامانعى حالىقارالىق جٷيەدەگٸ رٶلٸ مەن ونىڭ بولاشاعى جايلى بٸرنەشە ماڭىزدى باستاما كٶتەردٸ. بۇل تۋرالى اقوردا حابارلادى.
تمد-نى نىعايتۋ جەنە ساقتاۋدىڭ ماڭىزى
قازاقستان پرەزيدەنتٸ جيىن بارىسىندا رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتينگە تمد-عا تٶراعالىق ەتۋ كەزەڭٸندە اتقارعان جۇمىستارى ٷشٸن العىسىن بٸلدٸردٸ. توقاەۆ ۇيىمنىڭ تۇراقتىلىعى مەن ودان ەرٸ نىعايۋىنىڭ ماڭىزدى ەكەنٸنە نازار اۋداردى. قازاقستان ٷشٸن تمد-نى ساقتاۋ باستى باسىمدىقتاردىڭ بٸرٸ ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ٶتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىندا پوستكەڭەستٸك اۋماقتا كٷردەلٸ جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا ٷلەس قوستى. سوندىقتان بٸز ٶزارا سەنٸمدٸ نىعايتۋ شارالارىن قابىلداپ, ۇيىمنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋىمىز قاجەت», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
گەوساياسي تۇراقسىزدىق جەنە بەيبٸت كەلٸسٸمدەر
پرەزيدەنت توقاەۆ تمد-نىڭ قازٸرگٸ كەزدەگٸ گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا رٶلٸ ارتا تٷسەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ول ەزەربايجان مەن ارمەنييا اراسىنداعى بەيبٸت كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزۋ ۇمتىلىستارىن قولداي وتىرىپ, ورتالىق ازييادا مەملەكەتارالىق شەكارالاردىڭ زاڭدىق تۇرعىدان رەسٸمدەلۋٸندەگٸ ٸلگەرٸلەۋشٸلٸكتٸ دە اتاپ ٶتتٸ.
ساۋدا-ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى كٷشەيتۋ
توقاەۆ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتٸپ, تمد ەلدەرٸنٸڭ ەكونوميكاسىنداعى تۇراقسىزدىق جاعدايىندا بۇل باعىتتى كٷشەيتۋدٸڭ قاجەت ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. قازاقستاننىڭ سىرتقى تاۋار اينالىمىنىڭ تٶرتتەن بٸر بٶلٸگٸنەن استامى تمد ەلدەرٸمەن بايلانىستى, سوندىقتان ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ ٷشٸن بۇل نارىقتار قازاقستان ٷشٸن ايرىقشا ماڭىزدى.
پرەزيدەنت «دوستاستىق جەرمەڭكەسٸ» اتتى مەملەكەتارالىق باعدارلامانى ٸسكە قوسۋدى ۇسىندى. بۇل باعدارلاما تمد ەلدەرٸنٸڭ قالالارىندا جىل سايىن ساۋدا جەرمەڭكەلەرٸن ٶتكٸزٸپ, ساۋدا قاتىناستارىنىڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتەدٸ. العاشقى جەرمەڭكەنٸ ەجەلگٸ تاراز قالاسىندا ٶتكٸزۋ جوسپارلانعانىن دا ايتىپ ٶتتٸ.
كٶلٸك-لوگيستيكالىق جەنە تسيفرلىق بايلانىستاردى دامىتۋ
ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تيٸمدٸ بولۋى ٷشٸن كٶلٸك دەلٸزدەرٸنٸڭ دامۋى اسا ماڭىزدى. وسىعان بايلانىستى, قازاقستان تمد ەلدەرٸ اراسىنداعى تەمٸرجول ينفراقۇرىلىمىن كەڭەيتۋگە باسىمدىق بەرٸپ, جاھاندىق جوبالاردى ٷيلەستٸرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل «بٸر بەلدەۋ, بٸر جول», «سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك», ترانسكاسپيي باعىتتارى ارقىلى جٷزەگە اسىرىلاتىن جاھاندىق جوبالاردى قولداۋ باعىتىندا جاسالعان باستامالارعا قاتىستى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت تسيفرلىق تەحنولوگييالار مەن تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دا ماڭىزدى پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە اتادى.
مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق جەنە جاستار الماسۋى
قاسىم-جومارت توقاەۆ تمد ەلدەرٸ اراسىنداعى مەدەني جەنە رۋحاني بايلانىستاردى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. تاياۋدا استانا قالاسىندا ٶتكەن دٷنيەجٷزٸلٸك كٶشپەندٸلەر ويىندارىنىڭ سەتتٸ ٶتكەنٸ جەنە ونىڭ ەتنوسپورت پەن مەدەني مۇراعا قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرعانى كٶرسەتٸلدٸ.
سونىمەن قاتار, جاستار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى دامىتۋ ماقساتىندا «دوستاستىقتىڭ اكادەمييالىق استاناسى» باعدارلاماسىن ٸسكە قوسۋدى ۇسىندى. بۇل باعدارلاما ستۋدەنت الماسۋ مەن عىلىمي تاعىلىمدامادان ٶتۋدٸ جانداندىرۋعا باعىتتالعان.
ەۋرازييالىق قاۋٸپسٸزدٸك جەنە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ مەرەيتويى
پرەزيدەنت توقاەۆ ەۋرازييالىق قاۋٸپسٸزدٸك تۇجىرىمداماسىن بٸرلەسە ەزٸرلەۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن دا اتاپ ٶتتٸ. بۇل تۇجىرىمدامانى ەزٸرلەۋ – تمد ەلدەرٸ ٷشٸن ورتاق ماڭىزدى ماقسات بولۋى تيٸس.
ال كەلەسٸ جىلى ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭٸستٸڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان ٸس-شارالار تۋرالى ايتا كەلە, توقاەۆ بۇل داتانىڭ تمد ەلدەرٸنٸڭ حالىقتارىن بٸرٸكتٸرەتٸن ايتۋلى مەرەكە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
تەجٸكستاننىڭ تمد-عا تٶراعالىعى
سٶز سوڭىندا پرەزيدەنت 2025 جىلى تەجٸكستاننىڭ تمد-عا تٶراعالىق ەتۋٸنە قولداۋ بٸلدٸرٸپ, دۋشانبەدە ٶتەتٸن كەزەكتٸ سامميتتٸ قۇپتادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مەسكەۋدە كٶتەرگەن باستامالارى تمد ەلدەرٸ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ تەرەڭدەتٸپ, ۇيىمنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا جەنە ونىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلٸن نىعايتۋعا باعىتتالعان.
