فوتو: Akorda.kz
پرەزيدەنت تمد-عا مٷشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
دوستاستىق ۇيىمىنا مٷشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋٸنە قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆپەن قاتار ەزەربايجان پرەزيدەنتٸ يلحام ەليەۆ, ارمەنييا پرەمەر-مينيسترٸ نيكول پاشينيان, بەلارۋس پرەزيدەنتٸ الەكساندر لۋكاشەنكو, قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ, رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين, تەجٸكستان پرەزيدەنتٸ ەمومالي راحمون, تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ سەردار بەردٸمۇحامەدوۆ, ٶزبەكستان پرەزيدەنتٸ شاۆكات ميرزييوەۆ قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى سانكت-پەتەربۋرگتە ٶتەتٸن مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋٸ تمد اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندە پٸكٸر الماسۋعا جەنە كەلەشەكتە اتقارىلاتىن مٸندەتتەردٸ ايقىنداۋعا جاقسى مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان تمد-عا تٶراعالىعى اياسىندا دوستاستىقتىڭ ەلەۋەتٸن كٷشەيتۋ ٷشٸن بٸرقاتار ناقتى شارا قابىلداعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– جىل بويى 80-نەن استام ٸرٸ شارا ٶتكٸزٸلدٸ. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە, تىعىز گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى ساقتاۋعا جەنە ۇيىمنىڭ بەدەلٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان كٶپتەگەن باستاما جٷزەگە اسىرىلدى. بٸزدٸڭ بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەرٸمٸز قازان ايىنداعى استانا سامميتٸنٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا قابىلدانعان قۇجاتتاردا ايقىن كٶرٸندٸ. جىل بويى, ەڭ الدىمەن, تمد-نىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگيياسىنىڭ مٸندەتتەرٸن ٸسكە اسىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار تابىستى بولدى. قازاقستاننىڭ تمد-عا مٷشە مەملەكەتتەرمەن اراداعى تاۋار اينالىمى قاڭتار-قازان ايلارىندا 11 پايىزعا ارتىپ, شامامەن 30 ميلليارد دوللارعا جەتتٸ. بىلتىر وسى كەزەڭدە 26,5 ميلليارد دوللار بولدى. ٶسٸم شامامەن 5 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. بۇل – جاقسى ٷردٸس, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ٸشكٸ ٶڭٸرلٸك ساۋدا-ساتتىقتىڭ قارقىنىن ساقتاپ, ەكونوميكالىق ساياساتتى قازٸرگٸ جاعدايلارعا بەيٸمدەۋ ماڭىزدى ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق تمد-عا مٷشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ نازارىن مىناداي ٶزەكتٸ مٸندەتتەردٸ شەشۋگە اۋداردى.
– ساۋدا-ساتتىققا قولايلى جاعداي جاساۋعا باسا مەن بەرۋ كەرەك. ول ٷشٸن تاريفتٸك جەنە تاريفتٸك ەمەس كەدەرگٸلەردٸ جويۋ, پروتەكتسيونيزمگە جول بەرمەۋ جۇمىستارىن جان-جاقتى جٷرگٸزگەن جٶن دەپ ەسەپتەيمٸز. ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەلەرٸنە قاتىستى ٸس-ەرەكەتتەردٸ جولعا قويۋ قاجەت. كەلەسٸ جىلى استانادا ٶتەتٸن تمد-عا مٷشە مەملەكەتتەر مينيسترلەرٸنٸڭ كونفەرەنتسيياسى وسى سالادا ورتاق تەسٸلدەر قاراستىرۋعا ارنالادى. وسى سالاداعى مينيسترلەر بەلسەندٸ قاتىسادى دەپ سەنەمٸز. تمد كەڭٸستٸگٸندە كٶلٸك-لوگيستيكالىق جوبالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا مەحانيزمدەرٸ مەن فورماتى كەرەك. وسى تۇستا «سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك» حالىقارالىق دەلٸزٸنٸڭ ماڭىزى ارتىپ وتىر, سونداي-اق «قازاقستان – تٷرٸكمەنستان – يران» تەمٸر جولى ماڭىزدى كٶلٸك باعىتى رەتٸندە زور رٶل اتقارادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى ٸس-ەرەكەتتەردٸ كەلەسٸ ماڭىزدى باعىت رەتٸندە اتاپ ٶتتٸ. قازاقستان تٶراعالىعى اياسىندا قابىلدانعان 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە قارسى كٷرەستەگٸ ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسى بۇل مٸندەتتەردٸ اتقارۋعا تولىق ساي كەلەدٸ.
– ۇيىمدى قازٸرگٸ جاھاندىق جاعدايلارعا بەيٸمدەۋ ٷشٸن ونىڭ ەلەۋەتٸن ٷنەمٸ جەتٸلدٸرٸپ, دوستاستىقتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلٸن كٷشەيتۋگە تۋرا كەلەدٸ. جاقىن ارادا تمد جانىنداعى باقىلاۋشى جەنە دوستاستىقتىڭ سەرٸكتەسٸ ينستيتۋتتارىن قۇرۋعا قاتىستى قۇجاتتاردى ەزٸرلەۋ جۇمىستارى باستالادى. تمد كەڭٸستٸگٸندە ورتاق مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق جەنە تٸلدەردٸڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ ٸسٸنٸڭ مەنٸ زور. سانكت-پەتەربۋرگكە دوستاستىقتىڭ 2023 جىلعى مەدەني استاناسى رەسمي مەرتەبەسٸن بەرۋ تمد-عا مٷشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى مەدەني بايلانىستاردى نىعايتۋعا ىقپال ەتەدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جيىنعا شاقىرعانى جەنە قوناقجايلىق كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن ۆلاديمير پۋتينگە ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. سونداي-اق سادىر جاپاروۆقا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ تمد-عا الداعى تٶراعالىعىنا تابىس تٸلەدٸ.
