قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەستٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
جيىن ۇلتتىق جوبالاردى ەزٸرلەۋگە قاتىستى مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋدان باستالدى. «جايلى مەكتەپ» جوباسى بويىنشا وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ بايانداما جاسادى.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, جوبانىڭ ماقساتى – مەكتەپتەردەگٸ ورىن تاپشىلىعى مەسەلەسٸن جٷيەلٸ تٷردە شەشۋ. جوبانىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى 800 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان جاڭا فورماتتاعى مەكتەپتەر سالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. جاڭا قولايلى مەكتەپتەردٸڭ قازٸرگٸ سالىنىپ جاتقان مەكتەپتەردەن كونتسەپتۋالدى ارتىقشىلىعى مىنادا: قۇرىلىستىڭ بٸرىڭعاي ستاندارتى ساقتالادى, پەن كابينەتتەرٸ مەن زەرتحانالار تولىقتاي جابدىقتالادى, 1-4 سىنىپ جەنە 5-11 سىنىپ وقۋشىلارى ٷشٸن دەربەس بلوك بولادى, سپورت زالدارىنىڭ سانى وقۋشى سانىنا قاراي ەسەپتەلەدٸ جەنە 1-4 سىنىپ پەن 5-11 سىنىپ وقۋشىلارى ٷشٸن بٶلەك ورنالاستىرىلادى, ەر مەكتەپتە قىزدار مەن ۇلداردى ەڭبەككە باۋلۋعا ارنالعان ەمبەباپ شەبەرحانالار مەن ستۋدييالار قاراستىرىلادى. وسى جەنە ٶزگە دە جاڭاشىلدىقتار بالالارىمىزدىڭ داعدىلارى مەن قابٸلەتتەرٸن جان-جاقتى دامىتۋعا باعىتتالعان.
باياندامانى تىڭداعان پرەزيدەنت بٸلٸم الۋ ٷشٸن دۇرىس جاعداي جاساۋ مەملەكەتتٸڭ اسا ماڭىزدى مٸندەتٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ٶكٸنٸشكە قاراي, بٷگٸنگە دەيٸن كٶپ تالقىلانعانىنا قاراماستان, ٷش اۋىسىمدى, اپاتتى, ەسكٸ مەكتەپتەر مەسەلەسٸ شەشٸلگەن جوق. سوندىقتان وسى ۇلتتىق جوبانىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى ٷكٸمەتتٸڭ دە, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ دا ەرەكشە باقىلاۋىندا بولۋعا تيٸس. ٷكٸمەت پەن ەسەپ كوميتەتٸ ەربٸر تەڭگەنٸڭ كٶزدەلگەن ماقساتقا جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋٸ قاجەت. ەكٸمدەر جىل سوڭىنا دەيٸن جەر, ينفراقۇرىلىم جٶنٸندەگٸ بارلىق مەسەلەنٸ شەشۋٸ كەرەك. مۇندا ەش اقتالۋدىڭ رەتٸ جوق. سوندىقتان ٶڭٸر باسشىلارىنىڭ جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستى قولدايمىن. قۇرىلىسى 2023 جىلى باستالۋعا تيٸس مەكتەپتەر ٷشٸن جەر ۋچاسكەلەرٸن بٶلۋ جەنە ينفراقۇرىلىمعا قوسۋ جٶنٸندەگٸ بارلىق مەسەلە بٸر اي ٸشٸندە شەشٸلۋٸ كەرەك. قالعاندارى جىل سوڭىنا دەيٸن. ٷكٸمەتكە ەربٸر ٶڭٸردٸڭ وسىنداي مٸندەتتەمەلەرٸن ايقىنداپ, ولاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى تاپسىرامىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ۇلتتىق جوبانى كەلەسٸ جىلدان باستاپ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن بيىل بارلىق قاجەتتٸ نورماتيۆتٸك اكتٸلەردٸ قابىلداۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتتٸڭ Samruk-Kazyna Construction-دى بٸرىڭعاي تاپسىرىس بەرۋشٸ رەتٸندە ايقىنداۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولدادى. وسى رەتتە پرەزيدەنت بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن قارجىنىڭ جۇمسالۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى بالالاردىڭ وقۋلىققا تولى ٷلكەن ەرٸ اۋىر ريۋكزاكتاردى ارقالاپ جٷرۋگە مەجبٷر بولۋىنا بايلانىستى اتا-انالاردىڭ شاعىمدارىنا ارنايى توقتالدى. بۇل بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا زييان كەلتٸرەتٸنٸ انىق.
اسحات ايماعامبەتوۆ پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان شارالار تۋرالى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلىق وقۋلىققا كەزەڭ-كەزەڭٸمەن كٶشۋ ٸسٸ جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر, سونداي-اق جاڭا مەكتەپتەر وقۋشىلاردىڭ جەكە زاتتارىن, اۋىستىراتىن اياق كيٸمدەرٸ مەن وقۋلىقتارىن ساقتايتىن جەكە شكافتارمەن جابدىقتالادى.
«اۋىلدىق جەردەگٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جاڭعىرتۋ» اتتى ەكٸنشٸ جوبانى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ اجار عينييات تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جوبا بارلىق اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردٸ مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە زاماناۋي كٶپبەيٸندٸ ورتالىق اۋدانارالىق اۋرۋحانالار جەلٸسٸن ۇيىمداستىرۋعا باعىتتالعان. ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ 655 نىساننىڭ, ونىڭ ٸشٸندە 253 مەدپۋنكت, 160 دەرٸگەرلٸك امبۋلاتورييا جەنە 242 فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك پۋنكتتٸڭ قۇرىلىسى بويىنشا دايىندىق جۇمىستارى باستالدى. جوبانى ٸسكە اسىرۋ مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, اۋىل حالقىنا جەدەل مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋگە, قان اينالىمى جٷيەسٸ اۋرۋلارى سالدارىنان ٶلٸم-جٸتٸمدٸ 20 پايىزعا تٶمەندەتۋگە, ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
پرەزيدەنت اۋىل حالقىنىڭ 100 پايىزىن ساپالى العاشقى مەديتسينالىق كٶمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدٸ كٶزدەيتٸن جوبانىڭ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل – مەملەكەت رەتٸندە بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز. الايدا بۇل - اتقارىلاتىن بارلىق جۇمىستىڭ ەڭ از بٶلٸگٸ. سوندىقتان جوبانىڭ ەكٸنشٸ كومپونەنتٸ – اۋىر دەرتكە شالدىققاندارعا جەنە جاراقات العاندارعا ساپالى كٶمەك كٶرسەتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحانالاردىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى مەسەلە دە ماڭىزدى. «التىن ساعات» قاعيداسىن بەكەر ۇستانبايدى – ناۋقاستى جابدىقتالعان اۋرۋحاناعا نەعۇرلىم تەز جەتكٸزسە, ونىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋعا سوعىرلىم مٷمكٸندٸك مول. بۇل باستاما قاناينالىم جٷيەسٸنٸڭ اۋرۋى سالدارىنان ادام شىعىنىن ازايتۋعا ايرىقشا تيٸمدٸ ەسەر ەتەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸز. ەلٸمٸزدەگٸ ازاماتتاردىڭ 35 پايىزى وسى اۋرۋدان كٶز جۇمادى. قازاقستاندا ەىدۇ ەلدەرٸمەن سالىستىرعاندا, ينسۋلت پەن ينفاركتتان 2 ەسە كٶپ قايتىس بولادى. تٸپتٸ, جاستارىمىز دا كٶز جۇمىپ جاتىر. سوڭعى ٷلگٸدەگٸ تەحنيكامەن جابدىقتالعان كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحانالار جەلٸسٸ – بۇل ۇلت ساۋلىعىنا قوسىلعان زور ٷلەس ەرٸ تيٸمدٸ شەشٸم, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جەنە ەمدەۋ مەسەلەلەرٸن ەرەكشە باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى.
پرەزيدەنت ۇلتتىق جوبالاردىڭ ناقتى نەتيجەلەرٸنە قول جەتكٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ٶتٸپ, ولاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋىنا مونيتورينگ جٷيەسٸن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى.
سونداي-اق وتىرىستا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2060 جىلعا دەيٸن كٶمٸرتەگٸ بەيتاراپتىعىنا قول جەتكٸزۋ تۋرالى مەسەلە قاراستىرىلدى.
