توقاەۆ: بٸز مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاداعى ٷلەسٸن ازايتۋعا بارلىق جاعدايدى جاسايمىز

توقاەۆ: بٸز مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاداعى ٷلەسٸن ازايتۋعا بارلىق جاعدايدى جاسايمىز

مەملەكەت باسشىسى «التىن ساپا» كونكۋرسىنىڭ جەڭٸمپازدارىن ماراپاتتاۋ رەسٸمٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ. 

قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا مەملەكەتتٸڭ قولداۋىمەن وتاندىق بيزنەستٸڭ جاڭا لەگٸ قالىپتاسقانىن جەنە ولار ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ باستى قوزعاۋشى كٷشٸنە اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ. 

– يندۋسترييالاندىرۋ كەزەڭٸندە ەلٸمٸزدە 1300-دەن استام جاڭا ٶندٸرٸس ٸسكە قوسىلدى. نەتيجەسٸندە بۇرىن ٶندٸرٸلمەگەن كٶپتەگەن تاۋارلار شىعارىلا باستادى. سونداي-اق 200 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى. ازاماتتارىمىز زامان تالابىنا ساي جاڭا كەسٸپتەردٸ يگەرۋدە. وسىنىڭ بەرٸ حالقىمىزدىڭ ەل-اۋقاتىن جەنە بەسەكەلٸك قابٸلەتٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – قازاقستاندى قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدىرۋ, – دەدٸ پرەزيدەنت. 

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, پاندەمييا مەن ەلەمدٸك ەكونوميكالىق داعدارىسقا قاراماستان, 11 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ٶسٸم قارقىنى 3,3% دەڭگەيٸندە ساقتالىپ وتىر. بيىل يندۋسترييالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 20 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتەتٸن 200-دەن استام ٶندٸرٸس ٸسكە قوسىلدى. سوڭعى بەس جىلدا ەكونوميكاداعى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ٷلەسٸ 24-تەن 32 پايىزعا ارتتى. كەسٸپكەرلٸك سالاداعى جۇمىسپەن قامتۋ كٶلەمٸ 21 پايىزعا, ياعني 2,8-دەن 3,4 ميلليون ادامعا كٶبەيدٸ. بۇل ٷكٸمەت پەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ قولايلى بيزنەس-احۋال قالىپتاستىرۋ, قارجىلاي جەنە باسقا دا قولداۋ شارالارىن ۇسىنۋ جٶنٸندەگٸ دەيەكتٸ جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸندە مٷمكٸن بولدى. بيىل بيزنەسكە مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ مەرزٸمٸن قىسقارتۋ, رەسٸمدەردٸ قايتا رەتتەۋ جەنە ودان ەرٸ جەڭٸلدەتۋ مەسەلەلەرٸن قامتيتىن زاڭنامالىق باستامالاردىڭ سەگٸزٸنشٸ توپتاماسى قابىلداندى. 

– بيىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مەنٸڭ جارلىعىممەن شاعىن جەنە ميكرو كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸن تەكسەرۋگە الداعى ٷش جىلعا موراتوريي ەنگٸزٸلدٸ. مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق پالاتا رەتتەۋ ساياساتىنىڭ جاڭا ەدٸستەرٸن ەزٸرلەۋگە كٸرٸسٸپ كەتتٸ. كەلەسٸ جىلدان باستاپ قازٸرگٸ تالاپتاردى قايتا قاراۋ جەنە «جاڭادان رەتتەۋ» قاعيداتىن ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ زاڭنامالىق نورمالار بٸرتٸندەپ قابىلداناتىن بولادى. بۇل بيزنەستٸ «اقىلدى رەتتەۋدٸڭ» تٷبەگەيلٸ جاڭا جٷيەسٸن قالىپتاستىرا وتىرىپ, ماڭىزدى ەمەس ەرەجەلەر مەن قايتالاناتىن تالاپتاردى الىپ تاستاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ. 

پرەزيدەنت ەكونوميكانى مەملەكەت مەنشٸگٸنەن ودان ەرٸ الۋ ٸسٸ ناقتى بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋدا جەنە ەر كەسٸپكەرگە شىن مەنٸندە تەڭ مٷمكٸندٸك بەرۋدە ماڭىزدى رٶل اتقاراتىنىن ايتتى.

– بٸز مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاعا ارالاسۋ ٷلەسٸن ايتارلىقتاي ازايتۋ ٷشٸن بٸرتٸندەپ جاعداي جاسايمىز. بيىل كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸن قۇرۋعا جارييالانعان موراتوريي اياقتالادى. بۇل باعىتتاعى ماقساتقا ەلٸ تولىق قول جەتكٸزٸلگەن جوق دەپ سانايمىن. سوندىقتان مەنٸڭ جارلىعىممەن اتالعان موراتوريي كەلەسٸ جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن سوزىلادى. مەملەكەت وڭتايلى بيزنەس ورتا قالىپتاستىرۋدان بٶلەك, ەلٸمٸزدەگٸ كەسٸپكەرلٸكتٸ جان-جاقتى دامىتۋ ٷشٸن جٷيەلٸ شارالار قابىلداماق, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

پاندەمييا كەزٸندە بيزنەس نەسيەلەردٸ قايتارۋ مەرزٸمٸن شەگەرۋگە مٷمكٸندٸك الدى, سالىقتان بوساتىلدى جەنە باسقا دا جەڭٸلدٸكتەر مەن ارتىقشىلىقتارعا يە بولدى. كٶرسەتٸلگەن قولداۋدىڭ جالپى كٶلەمٸ 1,5 تريلليون تەڭگەدەن استى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ دسۇ مەن ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە بولۋى, ينتەرنەت ساۋداسىنىڭ دامۋى جاڭا مٷمكٸندٸكتەر مەن تاۋار ٶتكٸزۋ نارىقتارىنا جول اشادى. بٸراق سونىمەن بٸرگە شەتەلدٸك ٶنٸم ٶندٸرۋشٸلەر تاراپىنان بولاتىن بەسەكەلەستٸكتٸ كٷشەيتەدٸ. مۇنداي جاعدايدا قازاقستان بيزنەسٸ ٶنٸم ساپاسى مەن ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ٷنەمٸ جاقسارتىپ, جاڭا ەرٸ وزىق تەحنولوگييالار مەن بيزنەس-پراكتيكانى مەڭگەرۋٸ قاجەت.

– ۋاقىت بٸر ورنىندا تۇرمايدى. ەلەم, ەكونوميكا, تەحنولوگييالىق قۇرىلىمدار جىلدام ٶزگەرۋدە. كونكۋرستىڭ تالاپتارى جاڭارتىلىپ, كەسٸپكەرلەرٸمٸزدٸ ٶز جۇمىستارىن ٷنەمٸ جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋعا ىنتالاندىرۋى كەرەك. بۇل جاھاندىق «تسيفرلىق ەلەم» جەنە تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييانىڭ تەحنولوگييالارىن قارقىندى ەنگٸزۋ جاعدايىندا اسا ماڭىزدى. ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق پالاتا جەڭٸمپاز كەسٸپورىندارعا قوسىمشا قولداۋ كٶرسەتۋ تەتٸكتەرٸ تۋرالى ويلانۋى كەرەك. بۇل بيزنەستٸ كونكۋرسقا كٶپ قاتىسۋ ٷشٸن ىنتالاندىرادى جەنە ەلٸمٸزدەگٸ ساپا مەنەدجمەنتٸنٸڭ تۇجىرىمداماسىن ٸلگەرٸلەتۋگە ىقپال ەتەدٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى كونكۋرس جەڭٸمپازدارىنىڭ وسىنداي شەتەلدٸك كونكۋرستارعا قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە ولارعا قولداۋ كٶرسەتۋگە شاقىردى. وسى رەتتە, 2019 جىلى «التىن ساپا» سىيلىعىنىڭ بەس جەڭٸمپازى ٶنٸم جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسى سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەرٸ ٷشٸن تمد سىيلىعىنىڭ يەگەرلەرٸ جەنە ديپلومانتتارى اتاندى. مۇنداي كەشەندٸ قولداۋ وتاندىق كەسٸپورىندار ٷشٸن ٶزدەرٸنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتەرٸن ارتتىرۋعا, ٶنٸم ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا جەنە ەكونوميكادا جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

قاسىم-جومارت توقاەۆ سٶزٸنٸڭ سوڭىندا «التىن ساپا» كونكۋرسىنا قاتىسقان بارلىق بيزنەس ٶكٸلدەرٸنە العىس بٸلدٸردٸ.

بيىل «ٷزدٸك يندۋسترييالىق جوبا» نوميناتسيياسى بويىنشا الماتى قالاسىنداعى «كەلەت» اكتسيونەرلٸك قوعامى جەڭٸمپاز اتاندى. ال, «ٷزدٸك يننوۆاتسييالىق جوبا» جٷلدەسٸنە «KSP steel» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ پاۆلودار فيليالى يە بولدى. جەڭٸمپازداردىڭ سىيلىقتارىن پرەزيدەنتتٸڭ اتىنان پرەمەر-مينيستر اسقار مامين تاپسىردى.

سونىمەن قاتار «ٶندٸرٸستٸك باعىتتاعى ٷزدٸك كەسٸپورىن» نوميناتسيياسى بويىنشا «الماتى كٶپٸر قۇرىلىسى زاۋىتى» جشس (الماتى ق.), «ماكس جولقۇرىلىسسەرۆيس – 21» جشس (الماتى وبلىسى), «ستادبولت مانۋفاكتۋرينگ» جشس (اتىراۋ وبلىسى); «حالىق ٷشٸن تاۋار ٶندٸرەتٸن ٷزدٸك كەسٸپورىن» نوميناتسيياسى بويىنشا «GrandMiks» جك (تٷركٸستان وبلىسى), «گلوبال-ارنايى كيٸم» ٶندٸرٸستٸك بٸرلەستٸگٸ» جشس (اقتٶبە وبلىسى), «دانا-دەل» جك (جامبىل وبلىسى); «قىزمەت كٶرسەتەتٸن ٷزدٸك كەسٸپورىن» نوميناتسيياسى بويىنشا «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتٸ (الماتى قالاسى), «سكف «وتدەلستروي» جشس (باتىس قازاقستان وبلىسى), «ەليت-نس ورتالىعى» جشس (نۇر-سۇلتان قالاسى); «ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىن جەنە/نەمەسە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن شىعاراتىن ٷزدٸك كەسٸپورىن» نوميناتسيياسى بويىنشا «اقساي» نان-بەلٸش كومبيناتى» جشس (الماتى قالاسى), «نەتيجە «سٷت فابريكاسى» جشس (قاراعاندى وبلىسى), «پاسەكا» شارۋا قوجالىعى (شىعىس قازاقستان وبلىسى) «التىن ساپا» كونكۋرسىنىڭ 2020 جىلعى يەگەرلەرٸ اتاندى.