فوتو: Akorda.kz
قاسىم-جومارت توقاەۆ مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەك (مساك) جٶنٸندەگٸ الماتى دەكلاراتسيياسىنىڭ قابىلدانعانىنا 45 جىل جەنە استانا دەكلاراتسيياسىنا 5 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان جاھاندىق كونفەرەنتسييانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستى, - دەپ حاباراليدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى كونفەرەنتسييا قاتىسۋشىلارىنا ٸلتيپات بٸلدٸرە وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ حالىقارالىق جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ ٸسٸندە الماتى جەنە استانا دەكلاراتسييالارىنىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– وسىدان 45 جىل بۇرىن مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەكتٸڭ ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدا ەدٸلەتتٸ مودەلٸنە نەگٸز بولعان الماتى دەكلاراتسيياسى قابىلداندى. بۇل دەكلاراتسييا ەلەمدٸك دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ ۇلى حارتيياسىنا اينالىپ, كٶپتەگەن ەلدٸڭ حالىق دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ٷشٸن شارا قابىلداۋىنا, ونى ادامنىڭ ٸرگەلٸ قۇقىعى رەتٸندە مويىنداۋىنا تٷرتكٸ بولدى. الماتى دەكلاراتسيياسى بٸراز ەلدە انا مەن بالا ٶلٸمٸنٸڭ دەڭگەيٸن جٷيەلٸ تٷردە تٶمەندەتۋ, بولجامدى ٶمٸر سٷرۋ جاسىن ۇزارتۋ ٷشٸن شەشۋشٸ رٶل اتقاردى. بٷگٸندە كٶپتەگەن ەلدە ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ جولعا قويىلعان. وندا مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەككە ايرىقشا مەن بەرٸلەدٸ. بۇل بەس جىل بۇرىن قول قويىلعان استانا دەكلاراتسيياسىندا ناقتىلانادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, مساك جٷيەسٸ ەپيدەمييانىڭ العاشقى بەلگٸلەرٸن انىقتاۋ جەنە توسىن سىن-قاتەرلەرگە قارسى ەرەكەت ەتۋ ٸسٸندە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. مەملەكەت باسشىسى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى ٶزدەرٸنٸڭ ورنىقتىلىعىن جەنە تۋىنداعان جاعدايعا تەز بەيٸمدەلە الاتىنىن كٶرسەتكەنٸنە نازار اۋداردى. پرەزيدەنت ادامزاتتىڭ COVID پاندەميياسىن ەڭسەرۋٸنە ٷلەس قوسقانى ٷشٸن بارلىق مەديتسينا قىزمەتكەرٸنە العىس ايتتى.
بۇل رەتتە, پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, بارلىق ىقتيمال قاۋٸپ-قاتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ كەز كەلگەن كٷردەلٸ جاعدايعا ەردايىم دايىن بولۋى ٷشٸن وعان قولداۋ كٶرسەتۋ كەرەك. اۋرۋ-سىرقاۋدىڭ بەلگٸلەرٸن باستاپقى كەزەڭٸندە انىقتاۋ جەنە توسىن سىن-قاتەرلەرگە دەر كەزٸندە نازار اۋدارۋ ٷشٸن ەلەۋەتتٸ ارتتىرا بەرۋ قاجەت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلٸمٸزدەگٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸن دامىتۋ باعىتىندا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان شارالارعا ارنايى توقتالدى.
– ەلٸمٸزدە بارلىق بالانى پروفيلاكتيكالىق مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ٶتكٸزۋ ٸسٸ جولعا قويىلعان. ەربٸر ٸرٸ ەلدٸ مەكەندە جاستاردىڭ دەنساۋلىق ورتالىقتارى جۇمىس ٸستەيدٸ دەۋگە بولادى. جىل سايىن ٷش ميلليونعا جۋىق ەرەسەك ادام سكرينينگ جەنە كەسٸبي تەكسەرۋ باعدارلاماسىنان ٶتەدٸ. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەت الۋىنا بٸردەي مٷمكٸندٸك جاساۋ ٷشٸن بٸز بٸرقاتار رەفورما جٷرگٸزدٸك. نەتيجەسٸندە, 2018 جىلدان باستاپ اۋىلدارداعى العاشقى كٶمەك كٶرسەتۋ پۋنكتتەرٸنٸڭ سانى 3 ەسەدەن استام كٶبەيدٸ. سونىمەن قاتار تەلەمەديتسينا جەنە قاشىقتان مونيتورينگ جاساۋ سيياقتى تسيفرلىق تەحنولوگييالار بەلسەندٸ تٷردە ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل العاشقى مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ايتارلىقتاي ارتتىرادى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سٶزٸن قورىتىندىلاي كەلە, دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ قولداۋىمەن مەملەكەتتەردٸڭ مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەك جٶنٸندەگٸ كواليتسيياسىن قۇرۋدى ۇسىندى. بۇل بٸرلەستٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە اۋرۋدىڭ الدىن الۋ قاعيداتتارىن ودان ەرٸ ٸلگەرٸلەتۋگە, مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كٶمەكتٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ بٸرلەسكەن ۇسىنىمدار ەزٸرلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەك كٶرسەتۋ سالاسىن, جالپى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸن ودان ەرٸ دامىتۋدا جاستارعا زور سەنٸم ارتاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. مەملەكەت باسشىسى جاستارمەن كەزدەسكەن سايىن سپورتپەن شۇعىلدانۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتاتىنىن ەسكە سالىپ, ولاردى ەڭبەكقور جەنە ماقساتتارىنا ادال بولۋعا شاقىردى.
سونىمەن قاتار كونفەرەنتسييانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ددۇ باس ديرەكتورى تەدروس ادحانوم گەبرەيەسۋس, ددۇ-نىڭ ەۋروپاداعى ٶڭٸرلٸك بيۋروسىنىڭ باسشىسى حانس كليۋگە, تورونتو دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ ۋنيۆەرسيتەتٸ مساك سەرٸكتەستٸك كەڭسەسٸ جاھاندىق بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ كەترين رۋلو سٶز سٶيلەدٸ.
