قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قۇرىلعان جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ ەكٸنشٸ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
سانيتارلىق تالاپتارعا سەيكەس ٸس-شاراعا تەك كوميسسييا مٷشەلەرٸ قاتىستى. كوميسسييا قۇرامىندا قر پارلامەنت دەپۋتاتتارى, وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸنٸڭ اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ مەسەلەلەرٸنە جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن ورىنباسارلارى, ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ, فەرمەرلەر, سالالىق بٸرلەستٸكتەر مەن فەرمەرلەر وداعىنىڭ, «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ ٶكٸلدەرٸ, قوعام قايراتكەرلەرٸ, ساياساتتانۋشىلار, جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەر بار. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ بەينەكونفەرەنتسييا بايلانىسى ارقىلى قاتىستى.
سونداي-اق, قازاقستاندىقتار اۋىل شارۋاشىلىعى مينسترلٸگٸنٸڭ رەسمي سايتى مەن YouTube كانالىنداعى ونلاين-ترانسلياتسيياعا قوسىلىپ, كوميسسييانىڭ جۇمىسىن باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك الدى. ازاماتتارعا ىڭعايلى بولۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق «حابار24» تەلەارناسىنان تٸكەلەي ەفير ۇيىمداستىرىلدى.
وتىرىستى اشقان ەرالى توعجانوۆ كوميسسييانىڭ ماقساتىن ايتا كەلٸپ, اعىمداعى جىلدىڭ 25 اقپان كٷنٸ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن شەتەلدٸكتەرگە بەرۋگە تولىق تىيىم سالۋ تۋرالى تٷپكٸلٸكتٸ ساياسي شەشٸم قابىلداعانىن ەسكە سالدى. سونداي-اق, ول قازٸرگٸ تاڭدا كوميسسييا الدىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جەر قاتىناستارىن دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ۇسىنىمدار ەزٸرلەۋ مٸندەتٸ تۇرعانىن جەتكٸزدٸ.
«زاڭ جوباسىنىڭ بٸرٸنشٸ وقىلىمى مەجٸلٸستە 7 سەۋٸر كٷنٸ ٶتەدٸ. بۇنى ايتىپ وتىرعان سەبەبٸم, ٶزدەرٸڭٸزگە بەلگٸلٸ, كٶپشٸلٸك اراسىندا, ەسٸرەسە, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ ەلٸ دە جەكەلەگەن تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸكتەر كەزدەسۋدە. جالعان قاۋەسەتتٸ ەدەيٸ تاراتۋشىلار دا جوق ەمەس ەكەنٸن ايتۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, تاعى بٸر ناقتىلاپ ايتامىن: جەردٸڭ شەتەلدٸكتەرگە بەرٸلمەيتٸنٸ جٶنٸندە ناقتى شەشٸم قابىلداندى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى قوعام تاراپىنان كٶتەرٸلٸپ وتىرعان نەگٸزگٸ مەسەلەلەر بويىنشا تٷيٸندٸ شەشٸمٸن ايتتى, نٷكتەسٸن قويدى», — دەدٸ جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ تٶراعاسى.
ودان كەيٸن كوميسسييا مٷشەلەرٸ بٸرٸنشٸ وتىرىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەزٸرلەنگەن ۇسىنىستاردى قاراۋعا كٶشتٸ.
25 ناۋرىزداعى بٸرٸنشٸ وتىرىستا ايتىلعان ۇسىنىستارعا سەيكەس, كوميسسييا جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەكٸ جۇمىس توبى قۇرىلدى. ەكونوميكالىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى اقىلبەك كٷرٸشباەۆ بولدى. وعان كوميسسييانىڭ 33 مٷشەسٸ كٸردٸ. قۇقىقتىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ توپتى مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان بارلىباەۆ باسقاردى. وعان 21 ادام قوسىلدى.
مودەراتور بۇدان بٶلەك 25 ناۋرىزداعى وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بارلىعى 55 ۇسىنىس, ونىڭ ٸشٸندە 11 ۇيىمداستىرۋشىلىق, سونداي-اق 29 ەكونوميكالىق جەنە 15 قۇقىقتىق سيپاتتاعى ۇسىنىس كەلٸپ تٷسكەنٸن حابارلادى. ولاردىڭ بارلىعى كوميسسييا مٷشەلەرٸنٸڭ, ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ جەنە فەرمەرلٸك قوعامداستىق ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توپتارىندا تالقىلانۋدا.
ۇسىنىستاردى قاراۋ نەتيجەلەرٸ تۋرالى جۇمىس توپتارىنىڭ جەتەكشٸلەرٸ ا. كٷرٸشباەۆ پەن ە. بارلىباەۆ حابارلادى.
ولاردىڭ ايتۋىنشا, كٶپشٸلٸك داۋىسپەن شەتەلدٸكتەرگە جەنە شەتەلدٸك كومپانييالارعا, شەتەلدٸك قاتىسۋ ٷلەسٸ بار كومپانييالارعا, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, حالىقارالىق قاتىسۋى بار عىلىمي ورتالىقتارعا, سونداي-اق قانداستارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن بەرۋگە تىيىم سالۋ جٶنٸندەگٸ زاڭ جوباسى قابىلدانعاننان كەيٸن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرٸلەتٸن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر ۋچاسكەلەرٸنٸڭ شەكتٸ ەڭ جوعارى مٶلشەرلەرٸن بەكٸتۋ تۋرالى ٷكٸمەت قاۋلىسىن قابىلداۋ تۋرالى ۇسىنىس قولداۋ تاپتى.
ەكٸنشٸ جۇمىس توبى جەردٸ پايدالانۋ مەن قورعاۋدى مەملەكەتتٸك باقىلاۋ فۋنكتسييالارىن قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتٸنٸڭ قاراماعىنا قايتارۋدى قۇپ كٶردٸ.
2014 جىلدان باستاپ جەردٸڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن مەملەكەتتٸك باقىلاۋ فۋنكتسييالارى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارعا جٷكتەلدٸ, ال 2018 جىلى اۋدان ەكٸمدەرٸنە باقىلاۋ فۋنكتسييالارى بەرٸلدٸ.
سونىمەن قاتار, بارلىق سالالاردا باقىلاۋ-قاداعالاۋ فۋنكتسييالارىن جٷزەگە اسىرۋ تەجٸريبەسٸ باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ (ورتالىق-وبلىس-اۋدان) بارىنشا تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتەدٸ.
«سالىستىرمالى تالداۋ كٶرسەتكەندەي, 2013 جىلدان بەرٸ جەردٸ پايدالانۋ جەنە قورعاۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ەكٸمدٸكتەر جٷرگٸزگەن تەكسەرۋلەر سانى 2,6 ەسەگە, ال انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ 4,5 ەسەگە ارتقان», — دەدٸ مەسەلەنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸن تٷسٸندٸرگەن ەرلان بارلىباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەردٸ پايدالانۋ مەن قورعاۋدى باقىلاۋ فۋنكتسييالارىن ورتالىق ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا بەرۋ مەسەلەسٸن پارلامەنت دەپۋتاتتارى, باس پروكۋراتۋرا, جوعارعى سوت, «اتامەكەن» ۇكپ جەنە تاعى باسقالار كٶتەرٸپ وتىر.
سونىمەن قاتار, قۇقىقتىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبىنىڭ مٷشەلەرٸ باقىتجان بازاربەك كٶتەرگەن جەردٸڭ نىسانالى ماقساتىن باعباندىقتان باسقا ماقساتتارعا ٶزگەرتۋگە زاڭنامالىق تۇرعىدا تىيىم سالۋ تۋرالى باستاماسىن قولدادى.
جەر رەفورمالارى جٶنٸندەگٸ كوميسسييا مٷشەلەرٸ ايتىلعان ۇسىنىستار بويىنشا داۋىس بەردٸ. بۇدان بٶلەك, Qoldau پلاتفورماسىن قارجى مينيسترلٸگٸننەن الىپ, قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ قاراماعىنا بەرۋ جەنە ونى «اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن cەيكەستەندٸرۋ» اقپاراتتىق جٷيەسٸمەن ينتەگراتسييالاۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى.
وتىرىس سوڭىندا جيىنعا قاتىسۋشىلار قوعام ٶكٸلدەرٸ اراسىنان تٶراعا ورىنباسارىن سايلاۋدى ۇسىندى. اشىق داۋىس بەرۋ نەتيجەسٸندە «قازاقستان فەرمەرلەر وداعى» رقب-نٸڭ پرەزيدەنتٸ جيگۋلي دايراباەۆ كوميسسييا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ سايلاندى.
