استانادا تمد ٷكٸمەت باسشىلارى كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ

استانادا تمد ٷكٸمەت باسشىلارى كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ

تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ٷكٸمەت باسشىلارى استانادا باس قوستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات". 

تمد ٷكٸمەتتەرٸنٸڭ باسشىلارى كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى دەستٷرلٸ تٷردە شاعىن جەنە كەڭەيتٸلگەن قۇرامداردا ٶتتٸ.

وتىرىسقا قازاقستان پرەمەر-مينيسترٸ ب. ساعىنتاەۆ, رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ د. مەدۆەدەۆ, ەزەربايجان پرەمەر-مينيسترٸ ن. مامەدوۆ, بەلارۋس پرەمەر-مينيسترٸ س. رۋماس, قىرعىزستان پرەمەر-مينيسترٸ م. ابىلگازيەۆ, تەجٸكستان پرەمەر-مينيسترٸ ك. راسۋلزودا, ٶزبەكستان پرەمەر-مينيسترٸ ا. اريپوۆ, ارمەنييانىڭ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-پرەمەرٸ ا. ميرزويان, تٷرٸكمەنستان مينيسترلەر كابينەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى گ. مۋرادوۆ, بەلارۋستەگٸ مولدوۆا ەلشٸسٸ, تمد جانىنداعى تۇراقتى ۋەكٸلەتتٸ ٶكٸل ۆ. سوروچان, تمد اتقارۋشى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى س. لەبەدەۆ قاتىستى.

شاعىن قۇرامداعى وتىرىستا تمد-عا مٷشە ەلدەردٸڭ ەكونوميكالىق ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا پٸكٸر الماستىرىلدى. سونىمەن قاتار, ٷكٸمەتتٸك دەلەگاتسييالاردىڭ باسشىلارى بٸرلەسكەن قىزمەتتٸ ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان بٸرقاتار ۇسىنىستارىن جەتكٸزدٸ. قازاقستان تاراپى ساۋدا قاتىناستارىن نىعايتۋ, عارىش سالاسىندا بٸرلەسكەن جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ, ەكونوميكالاردىڭ تسيفرلاندىرۋعا كٶشۋٸ جٶنٸندەگٸ جۇمىستاردى جانداندىرۋ, «جاسىل» تەحنولوگييالاردى جەنە يننوۆاتسييالاردى دامىتۋ سالالارىندا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ بٸرلەسكەن باستامالارىن ٸسكە اسىرۋ مەسەلەلەرٸن كٶتەردٸ.

س. لەبەدەۆتٸڭ ايتۋىنشا, دەلەگاتسييالار باسشىلارىنىڭ بارلىق باستامالارى مەن ۇسىنىستارىن تمد اتقارۋشى كوميتەتٸ ولاردىڭ تەجٸريبە جٷزٸندە دوستاستىقتىڭ جارعىلىق جەنە سالالىق ورگاندارىنىڭ دەڭگەيٸندە ٸسكە اسىرىلۋى بويىنشا تيٸستٸ قۇجاتتاردى ەزٸرلەۋ ماقساتىندا مۇقييات تالدايدى.

جالپى العاندا, وتىرىس قاتىسۋشىلارى بٷگٸن قابىلدانعان شەشٸمدەر مەن ولاردىڭ ٸس جٷزٸنە اسىرىلۋى دوستاستىق اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ودان ەرٸ نىعايا تٷسۋٸنە ىقپال ەتەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.

قازاقستاننىڭ تمد ەلدەرٸمەن تاۋار اينالىمى ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شامامەن 25% ٶسٸپ, $22 ملرد استام سومانى قۇرادى, 2018 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىندا اتالعان كٶرسەتكٸش 10,6%-عا ٶسٸپ, $13,6 ملرد قۇرادى (2017 جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭٸندە — $12,3 ملرد). قازاقستاننان تمد ەلدەرٸنە ەكسپورت 2018 جىلدىڭ قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا 16,9% ٶسٸپ, $5,3 ملرد قۇرادى.

كەڭەيتٸلگەن قۇرامداعى وتىرىستىڭ كٷن تەرتٸبٸندە ەنەرگەتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ, عارىش سالاسى, سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋ, بايلانىس جەنە يننوۆاتسييالار, زيياتكەرلٸك مەنشٸك نىساندارىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, سونداي-اق, گۋمانيتارلىق ٶزارا ٸس-قيمىل سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىققا قاتىستى 13 مەسەلە قارالدى.

ٷكٸمەتتٸك دەلەگاتسييالاردىڭ باسشىلارى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ جوعارى تەحنولوگييالى ەنەرگەتيكالىق جابدىقتار ٶندٸرۋدٸ دامىتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان ىنتىماقتاستىق تۇجىرىمداماسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل ٶندٸرٸستٸك قۋاتتىلىقتاردى كەڭەيتٸپ, جاڭعىرتۋعا, جاڭا ٶنٸمدٸلٸگٸ جوعارى جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, سونداي-اق, عىلىمي-زەرتتەۋ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا جەنە جالپى دوستاستىق ەلدەرٸنٸڭ ەنەرگەتيكا سەكتورىن, ماشينا جاساۋ جەنە ٶنەركەسٸپ سالالارىن دامىتۋدى كٷشەيتۋگە جول اشادى.

وتىرىس بارىسىندا «روساتوم» اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ن. سپاسسكييدٸڭ, «مەي» ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ پرورەكتورى ۆ. زامولودچيكوۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.

تمد ٷكٸمەتتەرٸ باسشىلارىنىڭ كەڭەسٸ وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بٸرقاتار قۇجاتقا قول قويىلدى:
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ يادرولىق اپات وقيعاسىنا نەمەسە رادياتسييالىق اپاتتىق جاعدايدىڭ تۋىنداۋىنا دايىن بولۋ جەنە ولاردىڭ سالدارىن جويۋ كەزٸندە ٶزارا كٶمەك كٶرسەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ٶزارا ٸس-قيمىلى تۋرالى كەلٸسٸم;
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتارىندا ورمان اۋرۋىنىڭ وشاقتارى مەن زييانكەستەرٸنٸڭ الدىن الۋ جەنە جويۋ بويىنشا ٶزارا ٸس-قيمىلى تۋرالى كەلٸسٸم;
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ بەيبٸت ماقساتتا عارىش كەڭٸستٸگٸن زەرتتەۋ جەنە پايدالانۋ سالاسىندا بٸرلەسكەن قىزمەتتٸ جٷزەگە اسىرۋى تۋرالى كەلٸسٸم;
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ ەلەكتروندى جەنە ەلەكتر تەحنيكالىق جابدىقتار قالدىقتارىن پايدالانۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى 01.06.2018 جىلعى كەلٸسٸمٸن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالار جوسپارى;
  • 17.01.1997 جىلعى ۇيالى جىلجىمالى بايلانىس جٷيەلەرٸن دامىتۋ جەنە پايدالانۋداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى حاتتاما;
  • سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر اراسىندا ەلەكتروندى اقپارات الماسۋ تۋرالى حاتتاما;
  • «ۋران شىعاراتىن ٶندٸرٸستەر ەسەر ەتكەن مەملەكەتتەردٸڭ اۋماقتارىن قالپىنا كەلتٸرۋ» مەملەكەتارالىق ماقساتتى باعدارلاماسىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى شەشٸم;
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ جوعارى تەحنولوگييالى ەنەرگەتيكالىق جابدىق ٶندٸرۋدٸ دامىتۋ جەنە ونى ٸسكە اسىرۋدىڭ نەگٸزگٸ شارالارىنىڭ جوسپارى بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۇجىرىمداماسى;
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ 2020 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭگە ارنالعان يننوۆاتسييالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ مەملەكەتارلىق باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتارالىق يننوۆاتسييالىق جوبالاردى جەنە ٸس-شارالاردى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە قۇرىلعان زيياتكەرلٸك مەنشٸك نىساندارىنا قۇقىقتاردى بٶلۋ تەرتٸبٸ;
  • 2020 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدە تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردە سوعىس ارداگەرلەرٸنٸڭ – جەرگٸلٸكتٸ شيەلەنٸستەر قاتىسۋشىلارىنىڭ جەنە ولاردىڭ وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتۋ جەنە مەديتسينالىق-ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ ودان ەرٸ دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىن ٸسكە اسىرۋدىڭ ٸس-شارالار جوسپارىن 2019 جىلى قارجىلاندىرۋ تۋرالى شەشٸم;
  • تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق سالاسىنداعى باسىم ٸس-شارالارىنىڭ 2019–2020 جىلدارعا ارنالعان جوسپارى;
  • 17.01.1997 جىلعى ۇيالى جىلجىمالى بايلانىس جٷيەلەرٸن دامىتۋ جەنە پايدالانۋداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ حاتتاما تۋرالى كەلٸسٸم.

بۇدان ٶزگە, ۇيىمداستىرۋشىلىق سيپاتتاعى بٸرقاتار مەسەلە شەشٸلدٸ. دوستاستىقتاعى تٶراعالىق تٷرٸكمەن تاراپىنا ٶتەدٸ. تمد ٷكٸمەتتەرٸنٸڭ باسشىلارى كەڭەسٸنٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسى 2019 جىلعى مامىردا اشحابادتا (تٷرٸكمەنستان) ٶتەدٸ.