تٸل − ۇلتتىڭ ماقتانىشى. تٸل − ەر ۇلتتىڭ ەڭ اسىل قازىناسى. جاقىنداپ قالعان "تٸل مەرەكەسٸنە"وراي نازارلارىڭىزعا تٸل تۋرالى ٶلەڭدەر جيناعىن ۇسىنامىز.
«تٸل»
اۆتورى: س.يماناسوۆ
مٸن تاعىپ ەس بٸلگەلٸ "دوستىڭ" كٶبٸ,
بارىمدى باسقاشا ەتٸپ كەسكٸندەدٸ.
بەرمەسەم ٶزٸم جايلى ٶزٸم ايتىپ,
بٸلسەم دەپ جٷرگەن دە جوق ەشكٸم مەنٸ.
جاتپاي ما ەل: "تٷسٸ يگٸدەن تٷڭٸلمە", - دەپ
بٸر جانمىن بٸلٸم دە كٶپ, مٸنٸم دە كٶپ,
كەتەر ەم باياعىدا باقىتتى بوپ,
كەلەدٸ جٸبەرمەي-اق تٸلٸم بٶگەپ.
تۋعالى تۋرا سٶزدەن ٸركٸلمەگەن
دەرت بولىپ جابىسقالى بۇل تٸل دەگەن.
جامانداپ مەنٸ بٸرەۋ وڭعان ەمەس,
ەشكٸمنەن بولعان ەمەس كٷلكٸم دە كەم.
بولعان دا جەرٸمٸز جوق ەلدەن ىعىر,
ٶتۋدە ەرتەلٸ-كەش تٶردە عۇمىر,
قىزىل تٸل اقيقاتتىڭ اق جولىنان
اۋىتقىپ,الا قاشىپ كٶرمەدٸ بٸر.
بەرٸ دە ەركٸندە عوي بٸر اللانىڭ,
مەن ونى باسقا جاققا بۇرا المادىم.
سۇم دەسە, سۇمىراي دەسە يەك قىشىپ,
تۇرادى كٶرە سالا ۇرانداعىم.
تٷگٸ جوق دەمەڭٸزدەر قىزىعارلىق,
جاراسىپ جاقسى جەردٸڭ قىزىن الدىق.
ەرمەدٸم ىرقىنا دا مايدا تٸلدٸڭ,
كٶرمەدٸم "وي, كەپٸردٸڭ" ٸزٸن اڭدىپ.
سٶزٸمە قۇلاق تٷرٸپ جٷرگەن بالا,
سەن نەگە جالت قارادىڭ كٷلمەڭ قاعا.
ول راس, سورىمدى دا, باعىمدى دا
تاپسام مەن - تاۋىپ جٷرمٸن تٸلدەن عانا!
«قازاق تٸلٸ»
اۆتورى: م.جۇماباەۆ
كٷش كەمٸدٸ, ايبىندى تۋ قۇلادى,
كەشە باتىر - بٷگٸن قورقاك, بۇعادى.
ەرٸككە ۇمتىلعان ۇشقىر جانى كٸسەندە,
قان سۋىنعان, جٷرەك سولعىن سوعادى.
قىران قۇستىڭ كوس قاناتى كٸرقىلدى,
كٷندەي كٷشتٸ كٷركٸرەگەن ەل تىندى.
اسقار التاي - التىن انا ەستە جوق,
باتىر, حاندار - اسقان جاندار ۇمىتىلدى!
ەرلٸك, ەلدٸك, بٸرلٸك, قايرات, باق, اردىڭ
جاۋىز تاعدىر جويدى بەرٸن نە باردىڭ...
التىن كٷننەن باعاسىز بٸر بەلگٸ بوپ,
نٷرلى جۇلدىز - بابام تٸلٸ, سەن قالدىڭ!
جارىق كٶرمەي جاتساڭ دا ۇزاق, كەن-تٸلٸم,
تازا, تەرەڭ, ٶتكٸر, كٷشتٸ, كەڭ تٸلٸم,
تارالعان تٷرٸك بالالارىن باۋىرىڭا
اق قولىڭمەن تارتا الارسىن سەن, تٸلٸم!
«قازاق تٸلٸ»
اۆتورى: س. تورايعىروۆ
سٷيەمٸن تۋعان تٸلدٸ – انام تٸلٸن,
بەسٸكتە جاتقانىمدا-اق بەرگەن بٸلٸم
شىر ەتٸپ جەرگە تٷسكەن مينۋتٸمنەن
قۇلاعىما سٸڭٸرگەن تانىس ٷنٸم.
سول تٸلمەن شەشەم مەنٸ ەلديلەگەن,
ەركەلەتكەن, «قۇلىنىم», «جانىم» دەگەن
سول تٸلمەنەن بٸرٸنشٸ بٸلگٸزٸلگەن:
«انا» دەگەن سٷيگەندٸك سٶز ەم مەنەن
قىلجىقتاپ, الىپ قاشىپ قۇربى بٶركٸن
سول تٸلمەنەن وينادىم دالادا ەركٸن
سول تٸلمەنەن بٸرٸنشٸ سىرتقا شىعىپ
ٶمٸردە ەن دالادا ۇققان كٶركٸم.
«انا تٸلٸ»
اۆتورى: مۇزافار ەلٸمباي
انا! - دەسەم انا تٸلٸ ويعا ورالار.
بالاداي قۋانارسىڭ تويعا بارار.
تىڭداساڭ كٶنە اڭىزدان كٶركەم ناقىل
ولجام دا قانجىعاما بايلاپ الار.
تەرە بٸلسەك بٸر -بٸر اۋىز قارا ٶلەڭ,
نەشە ميلليون ٸنجۋ-مارجان شامامەن?!
قانشا گٷلدەن -قازاق تٸلٸ باقشاسى,
قانداي دانا ٶلشەر قانداي باعامەن?!
ەركە تٸل, ەركەلەتكٸش تٸلٸم كەنٸم:
ەركەجان, اينالايىن, كٷنٸم مەنٸڭ,
اق بوتام, قوڭىر قوزىم, التىن ايىم,
قانشا رەت جٷرەك تولقىپ, سٷيٸنگەنٸڭ!
انا تٸلٸم ىرىستى ما, كۇندى ما?
دەپ سۇراماس, تەگٸن بٸلگەن سۇڭعىلا.
تۋعان تٸلدە اس قايىرعان سايىن دا,
وقىعانداي سەرپٸلٸپ قال بٸر دۇعا.
شۇلعىتار ورىس تٸلدٸ ولجاستاردى,
جارقىرات قازاق تٸلٸ الماستارىن.
حالقىنا ولجا سالعان ايتا الادى,
كٸم قوستى ساندىعىڭا مەن قوسقاندى?!
جۇپارلى قىردا الۋان گٷلدەر تاپتىم,
ٶمٸرشەڭ ٶزٸمٸزدٸڭ تٸلدەن تاپتىم.
تٸل ەكەن جەمٸستٸسٸ, جۇپارلىسى,
ايالاپ حالىق باققان گٷل مەن باقتىڭ.