امەريكانىڭ ساياسي ەلەمگە شولۋ جاسايتىن The Hill گازەتٸ ٶز سايتىنا «دونالد ترامپتىڭ قازاقستان پرەزيدەنتٸمەن كەزدەسۋٸ - ارادا ىنتىماقتاستىق ورناتۋداعى ماڭىزدى قادام» اتتى ماقالا جارييالادى, دەپ حابارلايدى Baq.kz تٸلشٸسٸ.
اقش-تىڭ The Hill باسىلىمى ەكٸ ەل پرەزيدەنتتەرٸنٸڭ كەزدەسۋٸنە قاتىستى كٶلەمدٸ ماقالا جارييالادى. اتالعان ماقالادا قازاقستان رەسەي مەن قىتاي ورتاسىندا 17 ملن حالىقپەن دەربەس مەملەكەت قۇرعان, ورتالىق ازيياداعى ٶركەنيەتتٸ ەل رەتٸندە سيپاتتالعان.
«نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا ساپارى قازاقستاننىڭ بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنە تٶراعالىق ەتكەن مەرزٸمٸمەن سەيكەس كەلٸپ وتىر. ورتالىق ازيياعا ەدەتتە تۇراقسىز ەرٸ ەردايىم سوعىس وتى لەزدە بۇرق ەتە تٷسەتٸن ايماق رەتٸندە قارايمىز. سول سەبەپتٸ بۇل كەزدەسۋدە ايتىلار مەسەلەلەردٸڭ ماڭىزى زور. اقش-تىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ باراك وبامانىڭ ەكٸمشٸلٸگٸ ورتالىق ازييا جاعدايىنا بارىنشا نازار اۋداردى. بٸراق ساراپشىلار ەكس پرەزيدەنتتٸڭ ورتا ازييامەن سىرتقى ساياساتىنىڭ تىم ەلسٸز بولعانىن ايتتى.
پرەزيدەنت دونالد ترامپ رەسمي ساپارمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتى, ياعني ورتالىق ازيياداعى ەڭ بەدەلدٸ, ٷزدٸك كٶشباسشىنى كەزدەسۋگە شاقىردى. اقش پرەزيدەنتٸ مەن ونىڭ كومانداسى ورتالىق ازييا كٶشباسشىسىمەن كەزدەسۋدٸڭ ماڭىزدى ەكەنٸن العا تارتتى. سەبەبٸ, نازارباەۆ ٶتە جان-جاقتى جەنە كٶرشٸلەرٸمەن بەيبٸت قارىم-قاتىناستى دامىتۋ بارىسىندا ٶزٸنٸڭ ٸستٸڭ ادامى ەكەنٸن دەلەلدەدٸ», - دەپ جازىلعان ماقالادا.
ارى قاراي قازاقستاننىڭ رەسەي جەنە قىتاي سەكٸلدٸ الىپ مەملەكەتتەرمەن شەكارالاس جاتقانى جەنە ونىڭ 17 ملن حالقى بار ەكەنٸ تۋرالى جازىلادى. ەلدەگٸ گاز بەن مۇناي قورىنىڭ كٶپتٸگٸ دە ەرەكشە اتالىپ ٶتكەن.
«قازاقستان يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ, زورلىق-زومبىلىققا قارسى كٷرەس جەنە اۋعانستان سىندى مەسەلەلەردە بەلسەندٸلٸك تانىتادى. جاستارىن بٸلٸمگە باۋلىعان ەل پرەزيدەنتٸ ٶز ەلٸنٸڭ جەنە ايماقتىڭ تۇراقتىلىعى ٷشٸن ەڭبەكتەنەدٸ. ايماقتىق فورۋمدار مەن ەكٸجاقتى كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلىپ, پرەزيدەنت پۋتين جەنە سي مىرزامەن جىلىنا بٸرنەشە رەت كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىپ وتىرادى. نازارباەۆتىڭ ۆاشينگتونعا ساپارى, سونداي-اق ونىڭ بۇۇ قك وتىرىسىنا تٶراعالىق ەتۋٸ – اتالعان ەلدٸڭ تەۋەلسٸزدٸك العالى قانشالىقتى دامىعانىنىڭ نەتيجەسٸ», - دەپ جازىلعان ماقالادا.
ترامپ ەكٸمشٸلٸگٸ ەكٸ كٶشباسشى كەزدەسۋٸنٸڭ ٸس-شارا دەڭگەيٸندە قالىپ قويماي, ماڭىزدى مەسەلەلەر شەشٸلەتٸن كەلٸسسٶزدەرگە اينالۋىنا بارىنشا كٷش سالعاندارىن جازىپ ٶتكەن. باسىلىم, مۇنىمەن قاتار, ەكٸ ەلدٸڭ بٸر-بٸرٸنەن نە كٷتەتٸندەرٸن سٶز قىلعان.
ماقالاداعى مەلٸمەتكە سٷيەنسەك, اقش پەن قازاقستان قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸن جان-جاقتى رەتتەۋگە دايىن جەنە الداعى ۋاقىتتا لاڭكەستٸك ەرەكەتتەر مەن تەرروريزمگە قارسى ىنتىماقتاستىقتى كٷشەيتەدٸ. سيرييا مەن يراكتا ۋشىققان لاڭكەستٸك ەرەكەت ەرتٷرلٸ سەبەپپەن قازاقستاندا قايتالانباۋى ٷشٸن اتالعان ەل دەربەس ەسكەرٸن جان-جاقتى جەتٸلدٸرۋٸ تيٸس. وسى تۇستا اقش ونى قولداۋى كەرەك. استانا ەسكەري تەحنيكاسىنىڭ مەسكەۋگە تەۋەلدٸلٸگٸن تٶمەندەتۋ ٷشٸن اقش-تىڭ ەڭ ٷزدٸك ەسكەري تەحنيكاسىن ساتىپ الۋ ارقىلى قازاقستان ەسكەرٸن نىعايتا الادى. سونىمەن قاتار, ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلە – اۋعانستانداعى شيەلەنٸستەردٸ شەشۋ ٷشٸن اقش قازاقستانمەن بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋدٸ ۇسىنادى.
ماقالا سوڭىندا ەلباسىنىڭ اقش-قا ساپارى كەزٸندە نيۋ-يوركتە Wall Street ينۆەستورلارىمەن كەزدەسٸپ, ولاردىڭ نازارىن قازاقستانعا اۋدارۋعا تىرىساتىنى تۋرالى جازىلعان. مۇنىمەن قاتار, كەيبٸر كوممەرتسييالىق كەلٸسٸمدەرگە قول قويۋ رەسٸمٸ بولىپ, پرەزيدەنتتٸڭ ساپارى سەتتٸ بولسا, قازاقستان ٶز ەگەمەندٸگٸن جان-جاقتى نىعايتۋعا قول جەتكٸزسە, اقش-تىڭ ورتالىق ازييادا سەنٸمدٸ سەرٸكتەس تاباتىنى تۋرالى ايتىلعان.
بۇدان ٶزگە, ماقالا سوڭىندا قازاقستان تۋرالى بٸرقاتار مەلٸمەت كەلتٸرٸلگەن. 2015 جىلدان باستاپ قازاقستان دٷنيەجٷزٸلٸك ساۋدا ۇيىمىنا مٷشە بولسا دا, اقش-پەن تۇراقتى ساۋدا قاتىناسى جوق. وسى مەسەلە بۇدان بىلاي مىقتاپ قولعا الىنۋى تيٸس. اقش مىقتى جوبا جاساپ, قازاقستانمەن بەرٸك بايلانىس ورناتىپ, ناقتى ٸسكە كٸرٸسسە, ەكٸ ەل دە شاش ەتەكتەن پايدا كٶرەدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتسەك, قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ بيىلعى 16-18 قاڭتاردا امەريكا قۇراما شتاتتارىنا رەسمي ساپارمەن باراتىنى تۋرالى حابارلاعان بولاتىنبىز. وندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپپەن, سونداي-اق اقش-تىڭ رەسمي جەنە ٸسكەر توپتار ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزەدٸ دەپ جوسپارلاندى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا بارعان سەتٸنەن ۆيدەو جارييالادى. ەلباسىن دونالد ترامپتىڭ ٶزٸ قارسى الىپ, مۇنى ٷلكەن مەرتەبەگە بالادى.
اق ٷيدە ٶتكەن كەزدەسۋدە نازارباەۆ قازاقستان مەن اقش اراسىندا ەردايىم ەكٸجاقتى ساياسي قارىم-قاتىناس ورناعانىن ايتىپ ٶتتٸ. بۇدان كەيٸن مەملەكەت باسشىسى اقش-تىڭ ٸسكەر توپتار ٶكٸلدەرٸ, اقش-تىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترٸ جەنە «شەتەلدٸك جەكە ينۆەستيتسييالار جٶنٸندەگٸ كورپوراتسييا» مەملەكەتتٸك اگەنتتٸگٸنٸڭ پرەزيدەنتٸمەن كەزدەستٸ. ساپار سوڭىندا نازارباەۆ ترامپپەن جٷرگٸزگەن كەلٸسسٶزدٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا باق ٷشٸن بريفينگ ٶتكٸزدٸ.
