تاريحي شەشٸمدە الاشوردا يدەياسى جەڭدٸ. بۇل تۋرالى «قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ 100 جىلدىعى جەنە ونىڭ قۇرىلۋىنا «الاش» قايراتكەرلەرٸنٸڭ ٷلەسٸ» تاقىرىبىندا ٶتكەن ونلاين كونفەرەنتسييادا رەسەيلٸك تاريحشى ۆيكتور كوزودوي ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ساياسي تەجٸريبە تۇرعىسىنان, 1917 جىلدان باستاپ ەكٸ قاتار جوبا جٷزەگە اسىرىلدى. بۇل الاش جوباسى جەنە كەڭەس جوباسى. الاش جوباسىنىڭ يدەيالىق تامىرى تۋرالى ۇزاق ۋاقىت سٶيلەۋگە بولادى. 1917 جىلى جەلتوقساندا ەكٸنشٸ جالپىقازاقتىق سەزدە الاش اۆتونوميياسىن قۇرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانىپ, باسقارۋ ورگانى - الاش وردا قۇرىلدى. سونىمەن, جوعارىدا اتاپ ٶتكەن ەكٸ جوبا قاتار ٶمٸر سٷرە باستادى. 1918 جىلدىڭ باسىنان باستاپ بولشەۆيكتەر شابۋىلى كٷشەيە تٷستٸ, سوندىقتان الاش كٶسەمدەرٸ جاسىرىنۋعا مەجبٷر بولدى. 1917 جىلى جەلتوقساندا جوسپارلانعان يدەيالار تولىق جٷزەگە اسىرىلا المادى», - دەيدٸ ۆيكتور كوزودوي.
ونىڭ ايتۋىنشا, كەڭەس ٷكٸمەتٸ الاش وردانى سۋبەكت رەتٸندە مويىندامادى. ازامات سوعىسى اياقتالعاننان كەيٸن كەڭەس ٷكٸمەتٸنە قارسى شىققانداردىڭ بەرٸنە راقىمشىلىق جاسالدى.
«دەل سول ساياسي جاعدايدا الاش زييالىلارى دۇرىس شەشٸم قابىلدادى. ولار باستاعان ٸسٸن جالعاستىرۋ ماقساتىندا كەڭەس بيلٸگٸن مويىندادى. ەليحان بٶكەيحانوۆ كٷردەلٸ تاڭداۋ جاسادى. وعان ومبىدا ەسكەرمەن بٸرگە قيىر شىعىسقا كەتٸپ, ارى قاراي ەميگراتسييالانۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىلعان. ول ازاماتتىق تانىتىپ, حالقىنىڭ قاسىندا قالدى. ول باسىنا قانداي قاۋٸپ تٶنٸپ تۇرعانىنا قاراماستان وسى جولدى تاڭدادى», - دەيدٸ پروفەسسور.
ول الاش يدەياسىنىڭ مىقتى بولعانى سونداي – بولشەۆيكتەر ولاردى ەلەۋسٸز قالدىرا المادى جەنە ىمىراعا كەلۋگە تۋرا كەلدٸ. الاش زييالىلارى قازاقستاننىڭ شەكاراسىن بەكٸتۋدە زور رٶل اتقاردى.
«ازاماتتىق سوعىستا الاشتىقتار سول كەزدە جەڭٸلگەنمەن, تاريحي شەشٸمگە كەلگەن كەزدە ەليحان بٶكەيحانوۆ پەن الاش وردانىڭ ٶزگە دە كٶشباسشىلارى جەڭٸسكە جەتتٸ», - دەيدٸ ول.
اتالعان شارانى «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسى «الاش» ينستيتۋتىمەن بٸرگە ۇيىمداستىردى.
