تالعات قاليەۆ: ەلباسى ماقالاسىنداعى مٸندەتتەردٸ ورىنداي الساق, سەنٸمدٸ قوعام قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸكتەر تۋاتىنى حاق

تالعات قاليەۆ: ەلباسى ماقالاسىنداعى مٸندەتتەردٸ ورىنداي الساق, سەنٸمدٸ قوعام قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸكتەر تۋاتىنى حاق

ەگەر الدىمىزعا جٷكتەلگەن مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرا الساق, وندا شىن مەنٸندە بٸزدە جاڭعىرۋعا, پروگرەسسيۆتٸك, ٶزٸنە سەنٸمدٸ قوعام قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸكتەر تۋاتىنى حاق. بٷگٸن «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتٸندە شىققان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنا بايلانىستى ساياساتتانۋشى تالعات قاليەۆ وسىنداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«ەشقانداي دا ەسٸرەلەۋسٸز, كٷشتٸ ماقالا. كەز كەلگەن حالىق ٷشٸن ناقتى ەرٸ انىق باعىت, وعان قول جەتكٸزۋدٸڭ الگوريتمدەرٸ قاجەت. ابستراكتٸلٸ فورمۋلالار مەن زور ۇراندار ەمەس, ەر ماقساتقا جەتۋدٸڭ قاراپايىم ەرٸ ۇعىنىقتى جولى قاجەت. مەملەكەت - بۇل كومپانييالار دا, بانكتەر دە, زاۋىت-فابريكالار مەن بيلٸك ينستيتۋتتارى دا ەمەس, مەملەكەت - بۇل ۇلت, قوعام جەنە وسىنىڭ بەرٸن قۇرايتىن ادامدار.  جەنە بٸر ٸسكە جۇمىلدىراتىن باعىت بولماسا, وندا ولار قوعام مەن ۇلت دەۋگە دە كەلمەيتٸن باعدارسىز توبىرعا اينالادى», - دەپ جازادى تالعات قاليەۆ ٶزٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا.

بۇل رەتتە ساياساتتانۋشى كٶپتەگەن مەملەكەتتەردٸڭ دەل وسىنداي جولدان ٶتكەنٸن العا تارتادى. مەسەلەن, ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, بٷگٸنگٸ تٷركييا ٷشٸن بٸر كەزدەرٸ ٶزٸنٸڭ يمپەرييالىق پيعىلىنان باس تارتىپ قانا قويماي, ونداي كومپلەكستٸ ەڭسەرۋ كەرەك بولدى. اتاتٷرك سول كەزەڭدەردەگٸ پروگرەسسيۆتٸك ەۋروپالىق قۇندىلىقتارعا جۇرتتى كٷشپەن داعدىلاندىرىپ, ونى سانادا عانا ەمەس, تٸپتٸ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە دە ەنگٸزۋگە اسا مەن بەردٸ. مەسەلەن, ەۋروپالىق كيٸم كييۋگە دە مەجبٷرلەگەن. جاپون يمپەراتورى دا سامۋرايلاردىڭ بۇرىمىن قيىپ, اتام زامانعى عۇرىپتاردان قۇتىلۋعا تىرىسقان. قىتاي ٶزٸنٸڭ مەدەني رەۆوليۋتسيياسىن باستان ٶتكەردٸ.

«بٷگٸنگٸ كٷنٸ وسىلاردىڭ بارلىعى ٶزدەرٸنٸڭ مەدەني ەرەكشەلٸكتەرٸ مەن قۇندىلىقتارىن ەلەمگە تانىتقان تابىستى ەرٸ زاماناۋي ۇلتقا اينالىپ وتىر. تٷرٸكتٸڭ كٸشٸپەيٸلدٸگٸ تٷرٸك ەلەۋەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارىنىڭ بٸرٸنە اينالدى, جاپوننىڭ قايسارلىعى كورپوراتيۆتٸك مەدەنيەتتٸڭ نەگٸزٸنە ەندٸ, ال قىتايلىقتار تٶزٸمدٸلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا مەملەكەتٸن بٸرتٸندەپ تەحنولوگييا ورتالىعىنا اينالدىرىپ كەلەدٸ. وسىنىڭ بەرٸنٸڭ ٶزەگٸندە حالىقتىڭ وزىق دەستٷرلەرٸنە, ونىڭ گەنەتيكالىق جەنە بٸرەگەي مەدەنيەتٸنە نەگٸزدەلگەن, ٶزٸنٸڭ بٸرەگەي جەتٸستٸكتەر مودەلٸ, ۇلتتىڭ جاڭعىرعان ساناسى جاتىر», - دەپ اتاپ ٶتەدٸ تالعات قاليەۆ.

ونىڭ پايىمىنشا, ەلباسىنىڭ اعىمداعى جولداۋىندا جارييالانعان جاڭعىرتۋدى سانانىڭ جاڭعىرتۋىنسىز جٷزەگە اسىرۋ دا مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان دا, سالاۋاتتى, ناقتى باعدار ۇستانعان قوعام عانا كەز كەلگەن ەكونوميكالىق جەنە ساياسي مٸندەتتەرگە قول جەتكٸزە الادى.

«نەگٸزگٸ ەڭگٸمە ۇلتتى جاڭعىرتۋ تۋرالى, بٸزدٸڭ ٶزٸمٸزدٸڭ قۇندىلىقتار مەن وزىق دەستٷرلەرٸمٸزگە نەگٸزدەلگەن ونىڭ باستى قۇندىلىقتارى مەن باعىتتارى تۋرالى بولىپ وتىر. بٸزدٸڭ ٶزٸمٸزگە دە زاماناۋي ۇلتتىق مەدەنيەت كەرەك, جەتٸستٸكتٸ پايىمدايتىن ٶز جولىمىز, وعان جەتۋدٸڭ جارقىن ەرٸ تٶتە جولى قاجەت. ۇلتتىق يدەيا ابستراكتٸلٸ, سوسىن ونىڭ قاراپايىم قادامدارىن ۇعىنىقتى ەتٸپ بٶلشەكتەمەسە, ول قول جەتپەيتٸن مەجەگە اينالۋى دا مٷمكٸن. بۇل ٷشٸن قوعامنىڭ ەربٸر مٷشەسٸ ٶز ورنىن تابا الاتىنداي ٸس-قيمىل جوسپارى كەرەك», - دەدٸ تالعات قاليەۆ.

ٸس-قيمىل جوسپارىن ايتا كەلە, ساياساتتانۋشى بٸرٸنشٸ كەزەكتە ادامي كاپيتالعا, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ۇلتقا ارقا سٷيەۋ قاجەتتٸگٸن ەسكە سالادى. 

«بٸزدٸڭ شەتەلدەگٸ قانداستارىمىزدىڭ جەتٸستٸگٸنٸڭ ٶزٸ بٸزدەگٸ ۇلتتىق ەلەۋەتتٸڭ مەيلٸنشە باي ەكەندٸگٸن كٶرسەتٸپ وتىر. الايدا, ەندٸگٸ كٷنٸ وسىنداي تۇلعالىق جەتٸستٸكتەردٸ جالپىۇلتتىق جەتٸستٸكتەرگە قاراي ترانسفورماتسييالايتىن ۋاقىت كەلدٸ, تۇتاستاي حالىقتىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ كەرەك. ەگەر بٸز الدىمىزعا جٷكتەلگەن مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرا الساق, وندا شىن مەنٸندە بٸزدە جاڭعىرۋعا, پروگرەسسيۆتٸك, ٶزٸنە سەنٸمدٸ قوعام قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸكتەر تۋاتىنى حاق», - دەيدٸ ساياساتتانۋشى.